Bài giảng Thương mại quốc tế Chương 3: Nguyễn Hữu Lộc (tên giảng viên)

ề

ẩ

ố

ế nươ g 3 Lý thuy t chu n v Th

ạ nươ g m i qu c

tế The Standard Theory of International Trade

ụ

giúp sinh viên

ợ

ế

M c tiêu: Hi u cách xác

định giá so sánh hàng hóa và l

i th so sánh

ợ

ừ

ố ế

qu c gia khi chi phí c ở cả ơ s và l

i ích t

ơ h i tộ ăng th

ạ nươ g m i qu c t

khi chi phí

ể ố Mô t tăng

ớ ạ ả

ấ i h n s n xu t khi chi phí t

ạ

ộ N i dung Gi ăng. Đ nườ g cong bàng quan c ng ộ đồng Cân b ng khi ch ưa có th ằ ố ế ạ nươ g m i qu c t . Cơ s và l ừ ợ ở nươ g m i khi chi phí t th i ích t Th ở ạ ự ơ s vào khác bi nươ g m i d a c

ăng ệ ề ị ế t v th hi u

GV NGUYEN HUU LOC UEH

10/18/16

Chi phí cơ h i tộ ăng

ạ ả

ẩ nào đó đ gi ồ ự ừ đủ cho vi c ệ s n xu t

 Chi phí cơ h i tộ ăng là qu c gia ph i ả ố ộ ề nượ g càng nhi u m t ể ả th t ố i ấ ả ẩ đang xét.

đánh đ i ổ s lố lo i s n ph m ngu n l c v a ị ả m t ộ đơn v s n ph m

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

Chi phí cơ h i tộ ăng

 Ý nghĩa kinh t

ế : ngu n ử ạ ố

ồ ự l c qu c gia h u h n nên chi phí cơ h i tộ ăng.

 Tulip và phomat s n ả

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ẩ ấ ph m chuyên môn hoá ẩ ủ xu t kh u c a Hà lan

Chi phí cơ h i tộ ăng

ẩ

ế ố ồ ự ế ố ử ụ đ sx ể s d ng ị đó b khan sx

 Chuyên môn hoá xu t ấ ầ kh u: c u ngu n l c và các y u t tăng, y u t hi m.ế

ế ố

ồ ự ợ ế

ế ả

ơn => chi phí cơ

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

 Thay th b ng các y u t ế ằ ặ sx khác ho c ngu n l c thay th không phù h p: ợ lư ng thay th ph i nhi u hề h i tộ ăng d n.ầ

ớ ạ ả

Gi

ấ i h n s n xu t khi chi phí t

ăng

ề

ả ớ ạ ờ Đư ng gi i h n kh ờ năng là đư ng cong ạ đ .ộ ỏ l m v góc to

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ớ ạ ả

Gi

ấ i h n s n xu t khi chi phí t

ăng

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ớ ạ ả

Gi

ấ i h n s n xu t khi chi phí t

ăng

ợ ể ỉ ệ di chuy n biên (the Marginal  Đ nh l ị

ợ ố ớ đ i v i y là ể ể ả đánh đ i ổ đ có th sx

ư ng: t l Rate of Transformation) ể ỉ ệ di chuy n biên x MRT xy : t l ố lư ng sp Y qu c gia ph i thêm m t ộ đơn v sp X.

ờ ớ ạ ị  MRT xy = dY/dX = tgα : đ d c ộ ố đư ng gi i h n

kh nả ăng sx t ể i ạ đi m sx.

 Khi chuyên môn hoá X tăng d n: ầ tgα tăng lên

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ộ ủ dY/dX tăng => chi phí cơ h i c a X t ăng.

ớ ạ ả

Lý do d n ẫ đến chi phí cơ h i tộ ăng và Gi

ấ i h n s n xu t khác nhau

ế ố ả

ấ ả

t c các

ấ s n xu t ạ ị ủ đơn v c a m t lo i cướ là

ặ

ớ

 Không đ

ồ ự Chi phí cơ h i tộ ăng vì ngu n l c hay y u t  Là không đồng nh t (nghĩa là t ấ ộ ế ố ả ngượ lao động trong m t nộ ấ ấ ả ự y u t t c l c l s n xu tt ấ ấ không đồng nh t hay có ch t l ộ ỷ ệ ố định gi ng nhau ho c ử ụ cượ s d ng v i m t t l nườ g độ như nhau khi s n xu t t

ộ

nượ g như nhau) ố c ạ ấ ấ ả t c các lo i hàng hóa. ộ nượ g m t lo i hàng hóa càng

ả  Khi m t qu c gia s n xu t s l ấ ố

ề

ả

ạ ệ

ấ ả

ẩ

ả ố ệ ử ụ ệ ả

ệ ả

để

ặ ố ứ ị ả

ấ ả

ồ ự nhi u thì vi c s d ng ngu n l c càng ít hi u qu ho c không ợ thích h p cho vi c s n xu t s n ph m nói trên và qu c gia ơn vi c s n xu t lo i hàng hóa th hai ạ ả ừ ỏ ề ph i t b nhi u h ộ đơn v s n ấ ồ ự ừ đủ cho s n xu t m t ả i thoát ngu n l c v a gi ph m ẩ đang xét

GV NGUYEN HUU LOC UEH

10/18/16

Chi phí cơ h i tộ ăng

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ờ

Đư ng cong bàng quan

ể

ổ ợ ữ h p khác ẩ mà ạ s n ph m ả ứ đ tho ộ

ệ ự ả ẩ ọ s n ph m tiêu

ờ

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

 Đ nh tính: là ề đư ng cong b ề ớ  Bi u di n nh ng t ể ả ủ nhau c a 2 lo i s n lả ư ng có m c ợ m n tả ương đương cho ngư i ờ tiêu dùng: bàng quan trong vi c l a ch n dùng ị i hồ ư ng v góc to ạ đ .ộ l

Đ nườ g cong bàng quan c ng ộ

đồng

ớ

 Càng cao v hề ư ng phân giác oxy là sp có m c ứ đ ộ ả ả ớ tho m n l n h ơn.

 H s góc âm và không

ệ ố ắ c t nhau. ố

ạ

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

 Các qu c gia khác nhau có h ệ đư ng bàng quan ờ ề khác nhau v hình d ng ị và v trí.

ỷ ệ

ế thay th biên

T l

 T l

ế thay th biên khi

ả tiêu dùng s n ph m X

đối

ẩ

ả

ẩ MRSXY) là s ố s n ph m b

ẩ Y mà ể ừ ỏ để tiêu dùng thêm m t ộ đơn nườ g cong

ộ đ ẩ X và v n c n trên m t ẩ ị

ỷ ệ ớ ả v i s n ph m Y ( ố qu c gia cĩ th t ị ả v s n ph m bàng quan.

ớ đư ng ờ

 MRSXY = dY /dX = tgα : h s góc v i ể

ệ ố i ạ đi m tiêu dùng.

bàng quan t

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ằ

Cân b ng khi ch

ưa có ngo i thạ

ương

= 300

(cid:0)

’ = 600

3 3

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

(cid:0)

ế

Giá hàng hóa so sánh cân bằng và l

iợ th so sánh

caân baèng khi chöa coù xaûy ra khi

 Tr ng thái ạ

ấ taïi moät

ả

ñöôøng cong baøng quan cao nhaát tieáp xuùc vôùi ñöôøng giôùi haïn khaû naêng s n xu t tieáp ñieåm: A ôû QG 1 vaø A’ taïi QG2.

 Heä soá goùc tieáp tuyeán laø chi phí cô hoäi của

sản phẩm X: dY/dX

 Do caân baèng treân ñöôøng giôùi haïn khaû naêng sx neân chi phí cô hoäi laø giaù hàng hóa so saùnh caân baèng: dY/dX = PX/PY

ạ nươ g m i qu c t

ố ế :

GV NGUYEN HUU LOC UEH

10/18/16

Mô hình th PA< PA’ => (PX /PY )A < (PX /PY)A’  Quoác gia 1 xuaát khaåu X vaø nhaäp khaåu Y.  Quoác gia 2 xuaát khaåu Y vaø nhaäp khaåu X.

ừ

i ích t

ợ ở Cơ s và l ạ th

nươ g m i khi chi phí t

ăng

ầ

 QG1 chuyên môn hoá X thì X tăng => h s góc t

ố

ệ ố ăng d n vì chi ăng => PX / PY tăng: giá X tăng tương đ i so

ả

ầ

phí cơ h i c a X t ộ ủ ợ ớ i th v i Y: l

ố ớ

ế so sánh c aủ X gi m d n.  QG 2 chuyên môn hoá Y thì Y tăng => góc đ i v i Y t

ăng,

dX/dY tăng theo vì chi phí cơ h i c a Y t

ộ ủ ố

ăng. ớ

ợ

i th

ế so sánh

PY /PX tăng hay giá Y tăng tương đ i so v i X: l

ả c aủ Y gi m d n.

ỗ

2 QG thì m i n

cướ s ng ng

ầ  Khi dY/dX = PX /PY ngang nhau

ế

ở ế ụ ả ớ

ả ầ

ệ

ẽ ừ ấ ẽ rơi vào tình tr ng ạ ợ ấ kém hi u qu so v i RoW & mu n XK ph i c n tr

ố

chuyên môn hoá ( n u ti p t c s n xu t s ố ả ả s n xu t c p)ấ ạ 10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ạ

ờ

ầ ắ đ u có ngo i th ị ư ng th gi i th tr

 T i B và B’ c 2 qu c gia b t ả PB = PB’ nên là giá t

ạ ương: ế ớ W i P

ừ

i ích t

ợ ở Cơ s và l ạ th

nươ g m i khi chi phí t

ăng

ả nươ g m iạ

ế ớ i th tr

ỷ ệ α = 1

ề ắ ả ương c 2 QG

ế ắ

ể ằ ớ

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ờ  C hai QG ph i ả trao đổi hàng hĩa th ờ ị ư ng th gi ạ i Pw theo giá chung t  T l ổ đ i là dY/dX = góc EBC có tg trao  Tam giác m u d ch là ECB và E’C’B’ ị ậ  Sau ngo i thạ ợ i ích ch c đ u có l ể ọ đi m trao ế B và PB’ là 2 ti p tuy n => m i ch n vì P ẫ đ n ế đi m m i trên Pw: n m ngoài ề đ i ổ đ u d n đư ng GH kh n ả ăng sx.

ừ

i ích t

ợ ở Cơ s và l ạ th

nươ g m i khi chi phí t

ăng

ạ ợ L i ích t

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ừ ngo i ớ thương v i chi phí c h i tộ ăng: c 2 QG ả ạ ề i đ u tiêu dùng t ằ ể đi m n m trên đư ng bàng quan cao ờ hơn

Case study: Tiêu dùng trong n n kinh t ầ đóng: Myanmar đ u th p

ề

 Tr

ế cướ 2012, Myanmar là n n kinh t nươ g ề t ấ ố ế nươ g m iạ qu c t (xu t ỷ

ủ

ệ

ỷ t nam và 197 t

USD so 25,6 t ỷ USD c a

ố ớ th đối đóng đ i v i kh u nẩ ỉ ăm 2004 ch 2,95 t ủ USD c a Vi Singapore).

ỉ

ọ

ế

 Ch chú tr ng kinh t ớ

ố ỉ

ự ụ

ổ

ỏ

ỉ

qu c doanh và nói ỏ ấ không v i FDI: 2007, ch có vài d án r t nh ệ ố ủ c a Thái lan t ng v n FDI vài ch c tri u ầ ướ c ch th a 1/10 c u. USD, cung trong n

ầ

ờ

 2004, GDP bình quân đ u ng

ư i 166 USD,

t nam 554 USD và Singapore 25.207

ệ Vi USD. 10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ế ậ niên 2010s

Myanmar tr

cướ c i tả ổ

ấ

 Lương công ch c r t th p, giáo s

ư đ i ạ

ỉ

ứ ấ ọ h c 2007 ch 40.000 kyats ( 37,5 USD).

ỉ

ấ

ớ ả ố

ớ

ệ

ớ

ỉ

ẩ ọ ề

ầ

 Ch nhân viên cao c p m i dùng mobi cell. Công dân ưu tú ph i b c th ăm và ị ư ng ờ mua v i giá 3.000 USD/SIM. Th tr ạ ch ợ đen 10.000 USD. Đi n tho i bàn là xa x ph m Yangoon v i giá 12 USD/2 t nam (cao 30 l n Thái phút g i v Vi ầ ở lan và 10 l n

ệ HCMC).

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

Myanmar tr

cướ c i tả ổ

 Hàng tiêu dùng thi

ế ế t y u Thái ố ớ

lan là xa xĩ ph m ẩ đ i v i Myanmar.

 Kinh t ế ự t c p. V t

ấ ụ

HCMC 4/6/2007)

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ậ ự ấ cung t ể gì tái ch ế đư c ợ đ u có th ề ủ bán: gi y v n, sách báo c , nhôm và nh a.ự (Source: UNCTAD 2004 & PL

Myanmar tr

cướ c i tả ổ

ế

ộ i m t Yangon,

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ề ạ Đ m ti n t ở ngân hàng Myanmar 2012 (ReutersTTonline 6/4/2012)

ợ

L i ích do trao

đổi & l

i ích do chuyên môn hóa

đ i: ổ

 L i ích do trao ợ A => T

ợ  L i ích do chuyên môn

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

hoá: T => E

ợ

ạ

ờ

ệ

ươ Debate: L i ích ngo i th ng nh chuyên môn hóa : Mô hình Đài Loan và Công ngh Sinh h cọ

ọ  Đ c lecture notes

2, ¾ là đ i ồ

 Di n tích 35.980 km

ệ núi.

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ố ỉ ệ  2010, dân s ch 23 tri u

Factor endowment

ở

 M t đ dân ậ ộ ấ

ề mi n tây r t cao, không có tài nguyên, ả khoáng s n nào đáng k . ể

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ộ ố  Luôn b đe d a b i ọ ở ị ấ và đ ng đ t. bão t

ố ế

Cơ s thở

ạ nươ g m i qu c t

ạ

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ứ ự D a vào S c m nh ề m m (soft power) ủ ế ch y u là chuyên môn hóa các s n ả ừ ứ ẩ ph m t ệ ụ d ng công ngh sinh h c ọ

Investment and trade Policies

ể ư

ườ

 1982: CNSH là phát tri n u tiên.  1995: chính sách Tăng c

ể

ệ

ử ụ

ng phát tri n các doanh nghi p CNSH, Đào ạ t o và s d ng nhân tài CNSH.

ệ

ả

ng Thúc

ệ

ẩ

 2006: Đánh giá Hi u qu và Công ề ố ươ ệ ủ ng trình qu c gia v ngh c a Ch ủ ươ ệ CNSH nông nghi p; ch tr đ y Công nghi p hóa CNSH nông nghi p.ệ

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

Human capital investment

ư ứ

 Vi c ệ đ a nghiên c u sinh đào t o ủ ạ ở ướ n ệ ấ ượ c ngoài c Chính ph và Doanh nghi p r t quan tâm. đ

ọ ề ượ ị  Hoa ki u đ

c tr ng th : GS YuanTseh Lee, ạ

ệ ể ầ

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ươ ố (Nobel hóa 1986) 1994 lãnh đ o Vi n Hàn lâm khoa ủ ẩ ự ọ h c, góp ph n thúc đ y s phát tri n CNSH và ch ọ ứ ng trình nghiên c u Qu c gia Genom Y h c. trì Ch

Performances

 KnownYou Co xu t nhi u s n

ẩ ạ

ủ ồ ỗ ố

ề ả ấ ỉ ố ế ớ ắ i: h t gi ng ch ph m kh p th gi ạ ộ ụ dùng m t v , 1000 VND 1 h t gi ng đu đ H ng Phi, m i cây cho 3040 qu l nả ớ

 G o th m s n xu t ngon và đ t ắ

ấ ấ ơ ả ỹ ẩ ế ớ i (xu t kh u sang M

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ạ ấ nh t th gi & Nh t)ậ

Performances

ẩ ệ

ị ế

ệ

ị

ể ấ ượ  Medigen tìm ra BioMarker ch n đoán ả ư nhanh gen ung th , nâng cao hi u qu ề đi u tr . 100 gen liên quan đ n ung ờ ư th phát hi n nh biochips. Chip sinh ư ọ h c này đ nh nhanh các ki u ung th ử ụ ớ ượ ng máu s d ng r t ít. v i l ệ ạ ấ ề c li u  Nhi u lo i n m ăn & d

ộ ẩ ỷ

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ạ ả (Đông trùng h th o). Doanh thu b t ấ ẩ ự ọ ng t 5 t NT$, th c ph m xu t kh u ỷ NT$. khác có doanh thu 3,5 t

Conclusion

ạ ươ  Mô hình ngo i th ng đúng, đ u t

ạ ự

ị

ự ể ế ỏ

ề ả ấ ầ ư ỏ cho đào t o, R&D, nhân l c gi i thì ộ ạ t o ra thành t u giá tr cao, m t lãnh ệ ổ th nh có th bi n công ngh sinh ấ ự ế ứ ả ạ ọ h c thành s c s n xu t tr c ti p, t o ẩ ẩ nhi u s n ph m xu t kh u.

ế ớ

 2010 Đài Loan giàu có: GDP (PPP) i), GDP USD (20th th gi i 2009 là 29.800

10/18/16

GV NGUYEN HUU LOC UEH

ầ ễ ỷ 717,7 t ườ bình quân đ u ng USD (Source: Nguy n Lân Dũng)

Debate: Dyversifying comparative advantage in international trade

ạ

ố ế

ớ

ỉ

 Trong thương m i qu c t

ợ