Bài giảng Tổng quan về phương pháp nghiên cứu trong kinh tế: Bài 1 - Giới thiệu chung về nghiên cứu khoa học

Việc nắm vững các phương pháp nghiên cứu là nền tảng thiết yếu cho bất kỳ hoạt động học thuật hay chuyên môn nào, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế đầy phức tạp và luôn biến động. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện về phương pháp nghiên cứu khoa học, từ các định nghĩa cơ bản đến những mục tiêu cốt lõi như mô tả, giải thích, tiên đoán và kiểm soát. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng tư duy khoa học để giải quyết các vấn đề kinh tế, đồng thời đặt ra bối cảnh để hiểu sâu hơn về các loại hình và cách thức thiết kế nghiên cứu hiệu quả, góp phần vào sự phát triển tri thức và ứng dụng thực tiễn.

Sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh và các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu hoặc muốn củng cố kiến thức về phương pháp nghiên cứu khoa học nói chung và trong lĩnh vực kinh tế nói riêng.

Tài liệu này trình bày tổng quan chi tiết về phương pháp nghiên cứu trong kinh tế, bắt đầu bằng việc định nghĩa nghiên cứu khoa học là gì và vai trò của nó trong việc thấu hiểu thế giới thông qua logic và bằng chứng thực nghiệm. Các mục đích chính của nghiên cứu khoa học được phân tích rõ ràng, bao gồm mô tả, giải thích, tiên đoán và kiểm soát các hiện tượng. Phần trọng tâm của tài liệu đi sâu vào phân loại nghiên cứu, từ đó giúp người đọc hiểu rõ hơn về các cách tiếp cận khác nhau trong thiết kế nghiên cứu. Các loại hình nghiên cứu cơ bản được giới thiệu bao gồm nghiên cứu lý thuyết và ứng dụng, sơ cấp và thứ cấp, định lượng và định tính, quy nạp và diễn dịch, khám phá và kết luận, mô tả và suy luận, cùng với nghiên cứu khái niệm và thực chứng. Hơn nữa, tài liệu còn phân biệt giữa nghiên cứu thực nghiệm, bán thực nghiệm và phi thực nghiệm, cung cấp các ví dụ minh họa cụ thể cho từng loại. Việc nắm vững các phương pháp này không chỉ giúp xây dựng khung lý thuyết vững chắc mà còn hỗ trợ phát triển câu hỏi nghiên cứu, từ đó nâng cao chất lượng và độ tin cậy của các phát hiện khoa học, có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa ra các quyết định chính sách và ứng dụng thực tiễn trong kinh tế.