Ch ng 6ươ
CÁC C P PH M TRÙ C B N Ặ Ạ Ơ Ả
C A PHÉP BI N CH NG DUY V TỦ Ệ Ứ Ậ
6.1. KHÁI L C V PH M TRÙ TRI T H CƯỢ Ề Ạ Ế Ọ
? Phân bi t "khái ni m" v i "ph m trù".ệ ệ ớ ạ
6.1.1. V khái ni mề ệ
Nghĩa thông th ng: s n ph m c a t duy, ph n ánh khái ườ ả ẩ ủ ư ả
quát s v t, hi n t ng ho c nhóm s v t, hi n t ng và ự ậ ệ ượ ặ ự ậ ệ ượ
m i liên h gi a chúng.ố ệ ữ
Nghĩa tri t h c: ph n ánh nh ng m t, thu c tính, quan h ế ọ ả ữ ặ ộ ệ
b n ch t, ph bi n c a các s v t, hi n t ng thu c m t ả ấ ổ ế ủ ự ậ ệ ượ ộ ộ
ph m vi nh t đ nh c a hi n th c.ạ ấ ị ủ ệ ự
Ch ng 6ươ
CÁC C P PH M TRÙ C B N Ặ Ạ Ơ Ả
C A PHÉP BI N CH NG DUY V TỦ Ệ Ứ Ậ
6.1.2. V ph m trùề ạ
Ph m trù là khái ni m chung nh t, có ngo i diên r ng nh tạ ệ ấ ạ ộ ấ
M i khoa h c c th có m t h th ng ph m trù, khái ni m ỗ ọ ụ ể ộ ệ ố ạ ệ
c a mình.ủ
(Sinh h c: di truy n, bi n d . Kinh t h c: hàng hóa.)ọ ề ế ị ế ọ
H th ng ph m trù tri t h c là r ng nh t, chung nh t.ệ ố ạ ế ọ ộ ấ ấ
Ph m trù tri t h c > ph m trù khoa h c c th > khái ni m.ạ ế ọ ạ ọ ụ ể ệ
Ch ng 6ươ
CÁC C P PH M TRÙ C B N Ặ Ạ Ơ Ả
C A PHÉP BI N CH NG DUY V TỦ Ệ Ứ Ậ
6.1.3. V c p ph m trù tri t h cề ặ ạ ế ọ
Các ph m trù tri t h c th ng đi thành đôi m t (c p), có ạ ế ọ ườ ộ ặ
quan h bi n ch ng.ệ ệ ứ
> c p ph m trù.ặ ạ
Hi n CNDV th a nh n có 6 c p ph m trù tri t h c.ệ ừ ậ ặ ạ ế ọ
Ch ng 6ươ
CÁC C P PH M TRÙ C B N Ặ Ạ Ơ Ả
C A PHÉP BI N CH NG DUY V TỦ Ệ Ứ Ậ
6.2. CÁI RIÊNG, CÁI CHUNG VÀ CÁI Đ N NH TƠ Ấ
6.2.1. Khái ni mệ
Ví d .ụ
Cái riêng: m t s v t, hi n t ng, qúa trình riêng l nh t ộ ự ậ ệ ượ ẻ ấ
đ nh.ị
Ví d .ụ
Cái chung: nh ng m t, nh ng thu c tính chung đ c l p l i ữ ặ ữ ộ ượ ặ ạ
trong nhi u s v t, hi n t ng, qúa trình khác.ề ự ậ ệ ượ
Ch ng 6ươ
CÁC C P PH M TRÙ C B N Ặ Ạ Ơ Ả
C A PHÉP BI N CH NG DUY V TỦ Ệ Ứ Ậ
Ví d .ụ
Cái đ n nh t: nh ng nét, nh ng m t, nh ng thu c tính ch có ơ ấ ữ ữ ặ ữ ộ ỉ
m t k t c u v t ch t nh t đ nh.ở ộ ế ấ ậ ấ ấ ị
Bàn lu n: ậ
- Cái chung, khái ni m- có hay không?ệ
- Cái riêng, có hay không?