
BỘ CÔNG THƢƠNG
TRƢỜNG CAO ĐẲNG THƢƠNG MẠI
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
NGÀNH: QT NHÀ HÀNG VÀ DV ĂN UỐNG
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 315/QĐ-CĐTM
ngày 15 tháng 7 năm 2022 của Trường Cao đẳng Thương mại)
Đà Nẵng, 2022
(Lưu hành nội bộ)
CĐTM
CĐTM
CĐTM

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông
tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục
đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục
đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
CĐTM
CĐTM
CĐTM

i
LỜI GIỚI THIỆU
Để đáp ứng nhu cầu về tài liệu giảng dạy và học tập cho sinh
viên các ngành trình độ cao đẳng, đảm bảo và nâng cao chất
lượng đào tạo, Trường Cao đẳng Thương mại chủ trương tổ chức
biên soạn giáo trình, bài giảng chung các môn học đang được
triển khai giảng dạy.
Giáo trình Giáo dục chính trị được nhóm tác giả TS. Phạm
Thị Hoa (Chủ biên) và ThS. Dương Thị Nghĩa biên soạn dựa theo
tài liệu của Bộ, bài giảng Giáo dục chính trị dùng cho hệ cao đẳng
của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội và tham khảo các tài liệu,
giáo trình của một số nguồn, tác giả trong nước, Văn kiện Đại hội
của Đảng Cộng sản qua các thời kỳ.
Nội dung của giáo trình Giáo dục chính trị ngoài bài mở đầu,
còn bao gồm 9 bài. Cụ thể:
Bài mở đầu; bài 1, bài 2 và bài 9. Tác giả TS. Phạm Thị Hoa
Bài 3 đến bài 8. Tác giả: ThS. Dương Thị Nghĩa.
Để giáo trình môn Giáo dục chính trị đến tay người đọc,
nhóm tác giả ghi nhận sự quan tâm và cảm ơn sự giúp đỡ, tham
gia ý kiến góp ý, biên tập, sửa chữa của Hội đồng khoa học
Trường Cao đẳng Thương mại.
Nhóm tác giả đã cố gắng nhưng giáo trình này có thể vẫn
còn những hạn chế, thiếu sót. Nhóm tác giả rất mong nhận được
những góp ý của quý thầy cô giáo và các bạn sinh viên để lần tái
bản bản sau được hoàn thiện hơn.
Các ý kiến tham gia xin được gửi về địa chỉ email:
phamhoa.cdtm@gmail.com.
Trân trọng cám ơn!
Đà Nẵng, ngày 15 tháng 07 năm 2022
TM. Nhóm tác giả
TS. Phạm Thị Hoa
CĐTM
CĐTM
CĐTM

ii
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU .................................................................................. i
BÀI MỞ ĐẦU....................................................................................... 16
Bài 1. KHÁI QUÁT VỀ CHỦ NGHĨA ............................................ 22
1.1. Khái niệm chủ nghĩa Mác-Lênin ............................................... 24
1.1.1. Khái niệm và nguồn gốc hình thành ...................................... 24
1.1.2. Các giai đoạn phát triển (Sinh viên tự nghiên cứu (SVTNC))25
1.2. Một số nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin ................ 27
1.2.1. Triết học Mác-Lênin .................................................................. 27
1.2.1.1. Chủ nghĩa duy vật biện chứng .............................................. 27
1.2.1.2. Chủ nghĩa duy vật lịch sử ...................................................... 36
1.2.2. Kinh tế chính trị Mác-Lênin ..................................................... 39
1.2.2.1. Học thuyết giá trị và giá trị thặng dư .................................... 39
1.2.2.2. Về chủ nghĩa tư bản độc quyền ............................................. 43
1.2.3. Chủ nghĩa xã hội khoa học ....................................................... 44
1.2.3.1. Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ............................. 45
1.2.3.2. Cách mạng xã hội chủ nghĩa ................................................. 47
1.2.3.3. Sự phát triển của hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ
nghĩa....................................................................................................... 48
1.3. Vai trò nền tảng tƣ tƣởng, lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin51
1.3.1. Bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin51
1.3.2. Chủ nghĩa Mác-Lênin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho
hành động của đảng cộng sản ............................................................ 52
Bài thực hành ............................................................................................ 54
Bài 2. KHÁI QUÁT VỀ TƢ TƢỞNG .............................................. 57
2.1. Khái niệm, nguồn gốc và quá trình hình thành tƣ tƣởng Hồ
Chí Minh ............................................................................................... 59
2.1.1. Khái niệm .................................................................................... 59
2.1.2. Nguồn gốc ................................................................................... 60
2.1.2.1. Nguồn gốc thực tiễn ................................................................ 60
2.1.2.2. Nguồn gốc tư tưởng, lý luận .................................................. 60
CĐTM
CĐTM
CĐTM

iii
2.1.2.3. Nhân tố chủ quan Hồ Chí Minh ........................................... 62
2.1.3. Quá trình hình thành ................................................................. 63
2.1.3.1. Thời kỳ niên thiếu đến khi ra nước ngoài (1890-1911) ...... 63
2.1.3.2. Thời kỳ trải nghiệm cuộc sống và đến với chủ nghĩa Mác-
Lênin (1911-1920) ................................................................................ 63
2.1.3.3. Thời kỳ hình thành tư tưởng cứu nước, giải phóng dân tộc
(1921-1930) ............................................................................................ 64
2.1.3.4. Thời kỳ vượt qua thử thách, giữ vững đường lối, phương
pháp cách mạng Việt Nam (1930-1941) ............................................ 65
2.1.3.5. Thời kỳ phát triển hoàn thiện tư tưởng về những vấn đề cơ
bản của cách mạng Việt Nam (1941-1969) ....................................... 65
2.2. Một số nội dung cơ bản của tƣ tƣởng Hồ Chí Minh .............. 66
2.2.1. Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội,
kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại ............................. 67
2.2.2. Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng nhà
nước thật sự của dân, do dân, vì dân ................................................. 69
2.2.3. Tư tưởng về đại đoàn kết toàn dân ........................................... 71
2.2.4. Tư tưởng về phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng
nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ................... 72
2.2.5. Tư tưởng về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí
công vô tư............................................................................................... 73
2.2.6. Tư tưởng về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau75
2.3. Vai trò của tƣ tƣởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt
Nam ........................................................................................................ 77
2.4. Học tập và làm theo tƣ tƣởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí
Minh trong giai đoạn hiện nay .......................................................... 78
2.4.1. Sự cần thiết phải học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh .................................................................... 78
2.4.1.1. Nội dung cơ bản của tấm gương đạo đức, phong cách Hồ
Chí Minh ................................................................................................ 78
2.4.1.2. Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ
Chí Minh ............................................................................................... 82
CĐTM
CĐTM
CĐTM

