i
MỤC LỤC
MỤC LỤC ..................................................................................................................................i
LỜI NÓI ĐẦU..........................................................................................................................iv
BÀI 1 ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC ........... 1
I. KHÁI NIỆM VÀ ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU MÔN HỌC .................. 1
II. CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........... 3
III. GIỚI THIỆU MÔN HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH ..................... 4
KẾT LUẬN ............................................................................................................................ 5
CÂU HỎI ÔN TẬP ................................................................................................................ 5
BÀI 2 QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ CHIẾN TRANH, QUÂN ĐỘI VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ................. 7
I. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ
CHIẾN TRANH........................................................................................................................... 7
II. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ
QUÂN ĐỘI ................................................................................................................................ 13
III. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA...................................................................... 18
KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 21
CÂU HỎI ÔN TẬP .............................................................................................................. 21
BÀI 3 XÂY DỰNG NỀN QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN, AN NINH NHÂN DÂN BẢO VỆ
TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ........................................................................... 23
I. KHÁI NIỆM, VỊ TRÍ, ĐẶC TRƯNG CỦA NỀN QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN, AN
NINH NHÂN DÂN ................................................................................................................... 23
II. XÂY DỰNG NỀN QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN, AN NINH NHÂN DÂN VỮNG
MẠNH ĐỂ BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ........................................................ 25
III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG NỀN QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN, AN NINH
NHÂN DÂN .............................................................................................................................. 28
KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 29
CÂU HỎI ÔN TẬP .............................................................................................................. 29
BÀI 4 CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA .............................................................................................................................................. 31
I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ QUỐC
.................................................................................................................................................... 31
ii
II. QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG TRONG CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ
QUỐC ........................................................................................................................................ 33
III. MỘT SỐ NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ
QUỐC ........................................................................................................................................ 36
KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 37
CÂU HỎI ÔN TẬP .............................................................................................................. 37
BÀI 5 XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN ........................................... 38
I. ĐẶC ĐIỂM VÀ NHỮNG QUAN ĐIỂM NGUYÊN TẮC CƠ BẢN XÂY DỰNG
LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN ................................................................................ 38
II. PHƯƠNG HƯỚNG XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRONG
GIAI ĐOẠN MỚI ...................................................................................................................... 41
KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 44
CÂU HỎI ÔN TẬP .............................................................................................................. 45
BÀI 6 KẾT HỢP PHÁT TRIỂN KINH TẾ, XÃ HỘI VỚI TĂNG CƯỜNG QUỐC
PHÒNG, AN NINH VÀ ĐỐI NGOẠI ............................................................................................ 46
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC KẾT HỢP PHÁT TRIỂN KINH TẾ,
XÃ HỘI VỚI TĂNG CƯỜNG QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ ĐỐI NGOẠI ....................... 46
II. NỘI DUNG KẾT HỢP PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI VỚI TĂNG CƯỜNG
CỦNG CỐ QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ ĐỐI NGOẠI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY ............ 50
III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU THỰC HIỆN KẾT HỢP PHÁT TRIỂN KINH
TẾ, XÃ HỘI VỚI TĂNG CƯỜNG CỦNG CỐ QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ ĐỐI NGOẠI
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY ........................................................................................................ 60
KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 62
CÂU HỎI ÔN TẬP .............................................................................................................. 63
BÀI 7 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LỊCH SỬ NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ VIỆT NAM
............................................................................................................................................................ 64
I. TRUYỀN THỐNG VÀ NGHỆ THUẬT ĐÁNH GIẶC CỦA ÔNG CHA TA ............ 64
II. NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ VIỆT NAM TỪ KHI CÓ ĐẢNG LÃNH ĐẠO ............. 73
KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 81
CÂU HỎI ÔN TẬP .............................................................................................................. 81
BÀI 8 XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO, BIÊN GIỚI QUỐC GIA
TRONG TÌNH HÌNH MỚI............................................................................................................. 82
I. XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN, ĐẢO VIỆT NAM ......................... 82
II. XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ BIÊN GIỚI QUỐC GIA ................................................. 90
KẾT LUẬN .......................................................................................................................... 95
iii
CÂU HỎI ÔN TẬP .............................................................................................................. 95
BÀI 9 XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN TỰ VỆ, LỰC LƯỢNG DỰ BỊ ĐỘNG
VIÊN VÀ ĐỘNG VIÊN QUỐC PHÒNG ...................................................................................... 97
I. XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN TỰ VỆ ...................................................... 97
II. XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG DỰ BỊ ĐỘNG VIÊN .................................................. 102
III. ĐỘNG VIÊN QUỐC PHÒNG ................................................................................. 107
KẾT LUẬN ........................................................................................................................ 110
CÂU HỎI ÔN TẬP ............................................................................................................ 110
BÀI 10 XÂY DỰNG PHONG TRÀO TOÀN DÂN BẢO VỆ AN NINH TỔ QUỐC .... 112
I. NHẬN THỨC CHUNG VỀ PHONG TRÀO TOÀN DÂN BẢO VỆ AN NINH TỔ
QUỐC ...................................................................................................................................... 112
II. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP TRONG XÂY DỰNG PHONG TRÀO TOÀN DÂN
BẢO VỆ AN NINH TỔ QUỐC .............................................................................................. 116
KẾT LUẬN ........................................................................................................................ 130
CÂU HỎI ÔN TẬP ............................................................................................................ 130
BÀI 11 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA VÀ BẢO ĐẢM
TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI ..................................................................................................... 131
I. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ BẢO VỆ AN NINH QUỐC
GIA, ĐẢM BẢO TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI. ................................................................. 131
II. TÌNH HÌNH AN NINH QUỐC GIA VÀ TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI .............. 134
III. DỰ BÁO TÌNH HÌNH AN NINH QUỐC GIA, TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI
TRONG THỜI GIAN TỚI....................................................................................................... 139
IV. ĐỐI TÁC, ĐỐI TƯỢNG TRONG BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA, BẢO ĐẢM
TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI ............................................................................................... 141
V. MỘT SỐ QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC TRONG CÔNG TÁC BẢO VỆ
AN NINH QUỐC GIA, GIỮ GÌN TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI ....................................... 143
VI. TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN TRONG CÔNG TÁC BẢO VỆ AN NINH
QUỐC GIA VÀ GIỮ GÌN TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI ................................................... 145
KẾT LUẬN ........................................................................................................................ 146
CÂU HỎI ÔN TẬP ............................................................................................................ 146
iv
LỜI NÓI ĐẦU
Trong quá trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của dân tộc trên cơ sở trung thành và vận
dụng sáng tạo quan điểm Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân
đội và bảo vệ Tổ quốc; kế thừa truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc gắn với thực
tiễn cách mạng Đảng Cộng sản Việt Nam đã định ra đường lối quốc phòng và an ninh đúng
đắn, sáng tạo đó chính là cơ sở quan trọng để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ
nghĩa trong các thời kỳ.
Quán triệt chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và
Bộ GD&ĐT, về công tác Giáo dục Quốc phòng và An ninh nhằm đáp ứng tốt hơn nữa yêu
cầu của mục tiêu giáo dục và đào tạo một cách toàn diện, Bộ môn Đường lối Quốc phòng và
an ninh, trường Đại học Văn Lang đã nghiên cứu, biên soạn tài liệu Giáo dục Quốc phòng
và An ninh (Tập 1) dùng cho sinh viên Trường Đại học Văn Lang. Khi biên soạn tài liệu các
tác giả đã bám sát mục tiêu, kết quả học tập mong đợi phù hợp với chương trình ban hành
theo Thông tư số: 05/2020/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nội dung tài
liệu gồm 11 bài đề cập đến những vấn đề chung nhất về: Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa
Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội và bảo vệ Tổ quốc; Xây dựng
nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; chiến
tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; xây dựng lực lượng vũ trang nhân
dân; kết hợp phát triển kinh tế, xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh và đối ngoại;
Những vấn đề cơ bản về lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam; xây dựng và bảo vệ chủ quyền
biển, đảo, biên giới quốc gia trong tình hình mới; xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, lực
lượng dự bị động viên và động viên quốc phòng; xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an
ninh Tổ quốc; những vấn đề cơ bản về bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự an toàn xã
hội.
Quá trình biên soạn các tác giả đã quán triệt quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng và an
ninh. Đồng thời, tham khảo tài liệu các đợt tập huấn cũng như các tài liệu khác về giáo dục
quốc phòng và an ninh. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song khó tránh khỏi những sơ suất nhất
định. Chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các cán bộ, giảng viên và sinh
viên để cuốn tài liệu ngày càng hoàn thiện.
Bộ môn Đường lối quốc phòng và an ninh
Xin chân thành cảm ơn!