TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA-VŨNG TÀU
VIỆN KỸ THUẬT - KINH TẾ BIỂN
BÁO CÁO ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU CHIẾT TÁCH THÀNH PHẦN HOÁ HỌC
VÀ KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG VI SINH VẬT
CỦA CAO CHIẾT VỎ LÁ LÔ HỘI (ALOE VERA)
TRỒNG TẠI TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU
Chủ nhiệm: Nguyễn Thanh Nguyên
Hướng dẫn khoa học: ThS. Vũ Thị Hồng Phượng
BÀ RỊA-VŨNG TÀU - NĂM 2019
MỤC LỤC
DANH MỤC VIẾT TẮT............................................................................................ i
DANH MỤC BẢNG...................................................................................................ii
DANH MỤC HÌNH...................................................................................................iii
MỞ ĐẦU......................................................................................................................2
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN....................................................................................... 5
1.1. Tổng quan về cây Lô hội....................................................................... 5
1.1.1. Nguồn gốc và đặc tính thực vật của cây Lô hội...................................5
1.1.1.1. Nguồn gốc[1][3][10]............................................................................. 5
1.1.1.2. Đặc tính thực vật..............................................................................7
1.1.2. Phân loại[10][13].................................................................................... 10
1.1.2.1. Aloe Barbadensis...........................................................................10
1.1.2.2. Aloe Perryi (Aloe perryi Baker)....................................................11
1.1.2.3. Aloe Ferox..................................................................................... 11
1.1.2.4. Aloe Aborecens................................................................................12
1.1.3. Thành phần hóa học[16][24][28].............................................................. 12
1.1.4. Một số hợp chất tiêu biểu từ cây Lô hội............................................ 14
1.1.4.1. Các hợp chất Anthraquinone.........................................................14
1.1.4.2. Hợp chất Anthrone........................................................................ 15
1.1.4.3. Hợp chất Flavonoid.........................................................................16
1.2. Tác dụng dược lý..................................................................................16
1.2.1. Y học dân gian Việt Nam...................................................................16
1.2.2. Y học hiện đại[3][11]............................................................................. 16
1.2.3. Hóa sinh học hiện đại.........................................................................16
1.3. Các phương pháp chiết tách Lô hội[43].............................................. 18
1.3.1. Phương pháp ngâm kiệt......................................................................19
1.3.2. Phương pháp chiết Soxhlet.................................................................19
1.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất chiết......................................... 19
1.3.3.1. Nguyên liệu....................................................................................19
1.3.3.2. Dung môi....................................................................................... 19
1.3.3.3. Tỷ lệ dung môi và nguyên liệu......................................................20
1.3.3.4. Nhiệt độ......................................................................................... 20
1.3.3.5. Thời gian tách chiết....................................................................... 20
1.4. Giới thiệu một số loài vi khuẩn và các phương pháp khảo sát khả
năng kháng vi sinh vật[44]............................................................................21
1.4.1. Giới thiệu một số loài vi khuẩn..........................................................21
1.4.1.1. Escherichia coli..............................................................................21
1.4.1.2. Bacillus cereus...............................................................................22
1.4.1.3. Salmonella..................................................................................... 24
1.4.1.4. Staphylococcus aureus.................................................................. 25
1.4.1.5. Pseudomonas aeruginosa...............................................................27
1.4.2. Phương pháp khuếch tán đĩa.............................................................. 29
1.5. Phương pháp định danh bằng sắc ký ghép khối phổ GC/MS[41]....29
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU VÀ THỰC NGHIỆM............. 32
2.1. Phương tiện nghiên cứu...................................................................... 32
2.1.1. Địa điểm nghiên cứu.......................................................................... 32
2.1.2. Nguyên liệu, hóa chất.........................................................................32
2.1.3. Dụng cụ thí nghiệm............................................................................ 32
2.1.4. Môi trường..........................................................................................32
2.2. Thực nghiệm..........................................................................................33
2.2.1. Chiết cao vỏ lá Lô hội bằng phương pháp Soxhlet............................33
2.2.2. Định tính một số hợp chất tự nhiên trong dịch chiết vỏ lá Lô hội.... 36
Khảo sát sự hiện diện của các hợp chất Anthranoid............................. 36
Khảo sát sự hiện diện của Steroid – triterpenoid.................................. 36
Khảo sát sự hiện diện của Flavonoid.....................................................37
Khảo sát sự hiện diện của saponin.........................................................37
2.2.3. Định danh một số hợp chất tự nhiên trong cao vỏ lá Lô hội............. 38
2.2.4. Khảo sát khả năng kháng vi sinh vật của cao vỏ lá Lô hội............... 38
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN......................................................... 40
3.1. Kết quả chiết tách cao vỏ lá Lô hội....................................................40
3.1.1. Kết quả định tính một số hợp chất hữu cơ có trong dịch chiết cao vỏ
lá Lô hội................................................................................................. 43
3.1.2. Kết quả sắc ký ghép khối phổ của cao vỏ lá Lô hội.......................... 49
3.2. Kết quả khảo sát khả năng kháng khuẩn bằng phương pháp đo
vòng kháng khuẩn.................................................................................. 51
CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.........................................................56
4.1. Kết luận.................................................................................................56
4.2. Kiến nghị...............................................................................................56
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................58
i
DANH MỤC VIẾT TẮT
Am: thuốc kháng sinh Amipicillin
DK: Đường kính
DMSO: Dimethyl sulfoxide - Hợp chất hữu cơ lưu huỳnh với công thức (CH3)2SO
DNA: Acid deoxyribonucleic - Phân tử mang thông tin di truyền mã hóa cho hoạt
động sinh trưởng, phát triển, chuyên hóa chức năng và sinh sản của các sinh vật và
nhiều loài virus
MHA: Mueller Hinton Agar - Môi trường thạch Mueller Hinton
MYP Mannitol Egg Yolk Polymixin
PDA: Potato Dextrose Agar Môi trường dinh dưỡng PDA
RNA: Acid ribonucleic
rpm: tốc độ vòng/ phút
Te: thuốc kháng sinh Tetracycline
TSB: Tryptone Soy Broth - Môi trường dinh dưỡng TSB
TT: Thuốc thử
