TR NG Đ I H C NÔNG LÂM TP.HCMƯỜ Ạ Ọ
KHOA MÔI TR NG & TÀI NGUYÊNƯỜ
MÔN TÂM LÝ KHÁCH DU L CHỊ
Đ TÀIỀ
VĂN HÓA CHĂM VÀ NH NG ĐI U C N BI TỮ Ề Ầ Ế
GVHD: Cô Võ Th Bích Thùyị
SVTH:
Nguy n Văn Tý ễ11157354
Nguy n Th nh Vănễ ị 11157053
Tr nh Th L Quyênị ị ệ 11157260
Ph m Ng c Thanhạ ọ 11157273
Vũ Th Giàuị11157008
Tô H u Thi nữ ệ 11157289
Nguy n Trung Đôngễ11157006
Lê Th Th iị ờ 11157061
Nguy n Th Thanh Thúyễ ị 11157034
Nguy n Th H ngễ ị ồ 11157144
TP.HCM 12/2013
M C L CỤ Ụ
I. Đ T V N ĐẶ Ấ Ề
Ngày nay, du l ch cũng góp m t vai trò quan tr ng trong vi c phát tri n n n kinhị ộ ọ ệ ể ề
t c a nhi u qu c gia trên th gi i trong đó có Vi t Nam. Theo th ng kê trên thế ủ ề ố ế ớ ệ ố ế
gi i, có kho ng 800 tri u ng i đi du l ch hàng năm, trong đó có h n 60% là đi v iớ ả ệ ườ ị ơ ớ
m c đích tìm hi u và khám phá nh ng nét văn hoá m i l . Và t i Vi t Nam – m tụ ể ữ ớ ạ ạ ệ ộ
đ t n c v i 54 dân t c anh em s là chi c “chìa khoá” đ phát tri n du l ch. Bênấ ướ ớ ộ ẽ ế ể ể ị
c nh nh ng lo i hình du l ch nh du l ch sinh thái, du l ch nghĩ d ng, du l ch m oạ ữ ạ ị ư ị ị ưỡ ị ạ
hi m… g n đây du l ch văn hoá đ c xem là m t lo i hình đ c thù c a các n cể ầ ị ượ ộ ạ ặ ủ ướ
đang phát tri n và thu hút nhi u khách du l ch trong và ngoài n c.Du l ch văn hoáể ề ị ướ ị
Trang 1
ch y u d a vào nh ng s n ph m văn hoá, nh ng l h i truy n th ng, các phongủ ế ự ữ ả ẩ ữ ễ ộ ề ố
t c t p quán c a các dân t c…đ t o nên s c hút đ i v i du khách. Tuy nhiên, conụ ậ ủ ộ ể ạ ứ ố ớ
đ ng đ đ t đ c nh ng thành qu to l n còn l m chông gai. Chính vì th , nhómườ ể ạ ượ ữ ả ớ ắ ế
quy t đ nh ch n đ tài ế ị ọ ề “Văn Hoá Chăm Và Nh ng Đi u C n Bi t”ữ ề ầ ế nh m m cằ ụ
đích mu n mang đ n cho du khách m t cái nhìn t ng quan v n n văn hoá c a dânố ế ộ ổ ề ề ủ
t c Chăm, nh ng v n đ c n l u ý khi đ n tham quan và n m b t đ c tâm lý c aộ ữ ấ ề ầ ư ế ắ ắ ượ ủ
h .ọ
II. T NG QUANỔ
II.1. TÂM LÝ KHÁCH DU L CHỊ
•Khách du l ch là gìị ?
Thuâ t ng ư! “ du li ch” trong tiê"ng anh: “tour” co nghi" !a la cuô# c da o ch i, ơcuô c da!
ngoa i, nga#y nay đa đ! ươ c quôc stê ho" "a la #“touri"m”, co#n “tourist” la ng# ươ#i đi du li ch hay
co#n go i la #du kha"ch. Vi vâ# y, chu"ng ta co thê hiê"$$u “kha"ch du li ch” la nh# ư!ng ngươ#i rơ#i
kho$i n i c ơ ư tru th" ươ#ng xuyên cu$a mi#nh đê"n n i c ơ ư tru co điê" " #u kiê n nghi $ng i, ơgia$i tri"
nhă#m khôi phu c, nâng cao sư"c kho$e, tham quan, va!n ca$nh, tha ma! !n nhu câ#u ti#m hiê$u,
thươ$ng thư"c ca"i mơ"i la , hoă c kê"t hơ p nghi $ng i ơvơ"i viê c hô i ho p, kinh doanh, nghiên
cư"u khoa ho c…
•Tâm lí khách du l chị :
Tâm li kha" "ch du li ch không co#n đi ti#m ve đe$ p thuan fbê mă# t va chiê# #u rô ng ma co# "
khuynh hươ"ng đi va#o s đôư c đa"o va chiê# #u sâu. Nga#y nay, môi trươ#ng truyê#n thông qua"
nhanh cho"ng va hiê# n đa i trong thê ki na" $ #y đa !tranh nhau khai tha"c mo i ngo nga! "ch cu$a
hi#nh a$nh, như!ng di ti"ch li ch sư$, danh lam thă"ng ca$nh va ky # # quan trên thê gi" ơ"i xuâ"t hiê n
thươ#ng xuyên va đ# ươ c gơ"i thiê u đu mo$ i khi"a ca nh trên ba"o chi va ma" # #n a$nh. S xuâư "t
hiê n phô biê$ "n đê"n đô la #m cho phâ#n đông kha"ch du li ch trên toa#n thê gi" ơ"i mâ"t đi s ngaư c
nhiên ky thu # " khi đă t chân đê"n mô t thư c ca$nh nô$i tiê"ng vi tr# ươ"c đo ho đa nhi" ! #n thâ"y qua"
nhiê#u lâ#n qua môi trươ#ng thông tin đa i chu"ng. Bơ$i vâ y, khai tha"c thê ma" nh du li ch
không pha$i la #xây dư ng cho nhiê#u kha"ch sa n năm sao, ba$y sao hay khai tha"c như!ng
ph ng ươ tiê n ky thuâ! t mơ"i nhâ"t ma ta# o ra mô t n i du ơli ch ha#i ho#a, thoa$i ma"i tho!a ma!n
tâm ly cu" $a kha"ch du li ch.
II.2. VĂN HÓA CHĂM
II.2.1. Ngu n g c và phân b dân cồ ố ố ư
Ng i Chăm là m t dân t c đã t ng có m t qu c gia đ c l p, hùng m nh trongườ ộ ộ ừ ộ ố ộ ậ ạ
l ch s ; có n n văn hóa phát tri n; có quan h đ ng t c, đ ng tôn v i các c ng đ ngị ử ề ể ệ ồ ộ ồ ớ ộ ồ
ng i Chăm các n c khác nh Campuchia, Thái Lan, Malaysia, M , Pháp,ườ ở ướ ư ỹ
Australia, Canada... Vi t Nam ng i Chăm có quan h g n gũi v i nhóm dân t cỞ ệ ườ ệ ầ ớ ộ
nh Ê Đê, Gia Rai, Chu Ru, Raglai. Ng i Chăm có t p quán b trí c trú dân cư ườ ậ ố ư ư
theo bàn c . M i dòng h , m i nhóm gia đình thân thu c hay có khi ch m t đ i giaờ ỗ ọ ỗ ộ ỉ ộ ạ
đình quây qu n thành m t kho nh hình vuông ho c hình ch nh t. Trong làng cácở ầ ộ ả ặ ữ ậ
kho nh nh th ngăn cách v i nhau b i nh ng con đ ng nh . Ph n l n làng Chămả ư ế ớ ở ữ ườ ỏ ầ ớ
có dân s kho ng t 1.000 ng i đ n 2.000 ng i.ố ả ừ ườ ế ườ
Ng i Chăm th ng sinh s ng t p trung trong paley Chăm (làng Chăm). M iườ ườ ố ậ ỗ
paley có kho ng 300 đ n 400 h gia đình, cùng theo m t tôn giáo nh t đ nh, g mả ế ộ ộ ấ ị ồ
nhi u t c h sinh s ng v i nhau. M i paley đ u có m t đ n v hành chính c a làngề ộ ọ ố ớ ỗ ề ộ ơ ị ủ
là H i đ ng phong t c và Po Paley (Tr ng làng); trong đó Po Paley là ng i đóngộ ồ ụ ưở ườ
Trang 2
vai trò r t quan tr ng trong Paley. Ng i Chăm đ c xác đ nh là c dân b n đ a ấ ọ ườ ượ ị ư ả ị ở
khu v c duyên h i Nam Trung B c a Vi t Nam và đã có quá trình đ nh c lâu đ i ự ả ộ ủ ệ ị ư ờ ở
khu v c này. Tr i qua hàng ngàn năm, d i nh ng bi n c l ch s , xã h i, ch y u làự ả ướ ữ ế ố ị ử ộ ủ ế
do chi n tranh và mâu thu n n i b , ng i Chăm không còn c trú t p trung khuế ẫ ộ ộ ườ ư ậ ở
v c duyên h i Nam Trung B mà phân b r ng rãi kh p các t nh phía Nam Vi tự ả ộ ố ộ ở ắ ỉ ệ
Nam và m t s các qu c gia khác.ộ ố ố
Hi n nay, ng i Chăm phân b ch y u Campuchia, Vi t nam, Malaysia, Tháiệ ườ ố ủ ế ở ệ
...M t s ng i Chăm di c sang các n c khác nh t c Utsul đ o H i Nam đ nộ ố ườ ư ướ ư ộ ở ả ả ế
bang Terengganu c a Malaysia hay vùng H Lào. Trong th k XX, nhi u ng iủ ạ ế ỷ ề ườ
Chăm ho c g c Chăm di c sang M và các n c ph ng Tây khác.ặ ố ư ỹ ướ ươ
Vi t Nam có kho ng 145.235 ng i Chăm sinh s ng, s ng r i rác các t nhỞ ệ ả ườ ố ố ả ở ỉ
phía Nam nh Bình Đ nh, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thu n, Bình Thu n, Đ ng Nai,ư ị ậ ậ ồ
Tây Ninh, Bình Ph c, Thành ph H Chí Minh, An Giang... Do đ c đi m c trú,ướ ố ồ ặ ể ư
tính ch t tôn giáo và s c thái văn hóa mang tính vùng mi n, ng i Chăm Vi t Namấ ắ ề ườ ở ệ
đ c chia thành 3 nhóm c ng đ ng chính là Chăm Hroi, Chăm Ninh Thu n-Bìnhượ ộ ồ ậ
Thu n và Chăm Nam B . Theo T ng đi u tra dân s và nhà năm 2009, dân t cậ ộ ổ ề ố ở ộ
Chăm Vi t Nam có 161.729 ng i, c trú t i 56 trên t ng s 63 t nh, thành ph .ở ệ ườ ư ạ ổ ố ỉ ố
Ng i Chăm c trú t p trung t i các t nh nh Ninh Thu n 67.247 ng i, chi m t lườ ư ậ ạ ỉ ư ậ ườ ế ỷ ệ
41,6% t ng s ng i Chăm t i Vi t nam; Bình Thu n 34.690 ng i, chi m t lổ ố ườ ạ ệ ậ ườ ế ỷ ệ
21,4% t ng s ng i Chăm t i Vi t Nam; Phú Yên 19.945 ng i, An Giang 14.209ổ ố ườ ạ ệ ườ
ng i, Thành ph H Chí Minh 7.819 ng i, Bình Đ nh 5.336 ng i, Đ ng Naiườ ố ồ ườ ị ườ ồ
3.887 ng i, Tây Ninh 3.250 ng i.ườ ườ
CÁC NHÓM NG I CHĂMƯỜ
•Nhom Chăm Ninh Thuân- Binh Thuân ơ
Nhóm Chăm Ninh Thu n-Bình Thu n g m nh ng ng i Chăm c trú t nh Ninhậ ậ ồ ữ ườ ư ở ỉ
Thu n, Bình Thu n, có tên g i là Campaduraga; có t ng s dân kho ng 98.000ậ ậ ọ ổ ố ả
ng i; (Ninh Thu n 66.000 ng i; Bình Thu n 32.000 ng i); đây là nhóm c ngườ ậ ườ ậ ườ ộ
đ ng ng i dân t c Chăm l n nh t chi m kho ng 67,60% t ng s ng i Chăm ồ ườ ộ ớ ấ ế ả ổ ố ườ ở
Vi t Nam.ệ
Chăm Ninh thuân
Theo kêt qua tông điêu tra dân sô ngay 1/4/2009, ng i chăm tinh Ninh Thuân co" $ $ # " # ươ# ơ$ $ "
67.274 ng i, đ ng th hai sau ng i Viêt (432.399 ng i). N i đây, ng i chăm cươ# ư" ư" ươ# ươ# ơ ươ# ư
tru tâp trung trong 22 palei ( đoc la palay : xom, âp, lang ), phân bô 12 xa va 6 huyên" # " " # " ơ$ ! #
thi : Thuân Băc (1 palei), Ninh Hai (2 palei), Ninh S n (1 palei), thanh phô Phan Rang- " $ ơ # "
Thap Cham (1 palei), Ninh Ph c (13 palei), Thuân Nam (4 palei). Trong đo, hai huyên" # ươ" "
co ng i chăm c tru đông nhât la Ninh Ph c va Thuân Nam, v i dân sô" ươ# ư " " # ươ" # ơ" "
51.527ng i (1/4/2009), đ ng th hai sau ng i Viêt (123.184 ng i). Ng i 22ươ# ư" ư" ươ# ươ# ươ#
palei đo, ng i chăm con c tru rai rac nh ng palei khac, nh ng do chiên tranh, co" ươ# # ư " $ " ơ$ ư! " ư " "
th i ky bi dôn dân lâp âp, nên cac palei nay không con nguyên ven, chi con lai cai tênơ# # # " " # # $ # "
va môt sô it ng i chăm l u ngu.# " " ươ# ư
Theo h ng phân bô t băc xuông nam, danh muc 22 palei co ng i chăm c truươ" " ư# " " " ươ# ư "
tâp trung Ninh Thuân lân l t nh sau: ơ$ # ươ ư
1. Palei Bal Riya: lang Binh Nghia, thuôc xa Băc S n, huyên Thuân Băc. Đây la# # ! ! " ơ " #
môt palei chăm Ahier, đa sô ng i chăm sinh sông đây la ng i Ba Chăm. ươ# " ơ$ # ươ# #
2. Palei Pabblap Klak: thôn An Nh n, thuôc xa Xuân Hai, huyên Ninh Hai. Đây laơ ! $ $ #
môt palei chăm Aval.
Trang 3
3. Palei Pabblap Bir w: thôn Ph c Nh n,thuôc xa Xuân Hai, huyên Ninh Hai.ơ ươ" ơ ! $ $
Đây la môt palei Chăm Aval đ c tach ra t palei Pabblap tr c kia. đây, ng i# ươ " ư# ươ" Ơ $ ươ#
chăm theo Hôi giao Bani va Hôi giao Islam.# " # # "
4. Palei Cang: thôn L ng Tri, thuôc xa Nh n S n, huyên Ninh s n. Đây la môtươ ! ơ ơ ơ #
palei chăm Aval.
5. Palei Tab ng:lang Thanh Y, thuôc xa Thanh Hai, thanh phô Phan Rang- Thapơ # # " ! # $ # " "
Cham. Đây la môt palei Chăm Ahier, dân c chu yêu la ng i Ba Chăm.# # ư $ " # ươ# #
6. Palei Bauh Bini: lang Hoai Trung, nay đ c chia lam 2 thôn, thuôc xa Ph c# # ươ # ! ươ"
Thai, huyên Ninh Ph c. Đây la môt palei chăm Ahier." ươ" #
7. Palei Dara: tr c la lang Nh Ngoc, nay la lang Nh Binh, thuôc xa Ph cươ" # # ư # # ư # ! ươ"
Thai, huyên Ninh Ph c." ươ"
8. Palei Bauh Dana: lang Chât Th ng, thuôc xa Ph c Hâu, huyên Ninh Ph c.# " ươ# ! ươ" ươ"
9. Palei Bblang Kachak: thôn Ph c Đông, thuôc xa Ph c Hâu, huyên Ninhươ" # ! ươ"
Ph c.ươ"
10. Palei Chauk: lang Hiêu Lê, thuôc xa Ph c Hâu, huyên Ninh Ph c# " ! ! ươ" ươ"
11. Palei Bauh D ng: thôn Phu Nhuân, thuôc xa Ph c Thuân, huyên Ninh Ph cơ " ! ươ" ươ"
12. Palei Hamu Tânn: lang H u Đ c, thuôc xa Ph c H u, huyên Ninh Ph c$ # ư! ư" ! ươ" ư! ươ"
13. Palei Thôn: lang Hâu Sanh, thuôc xa Ph c H u, huyên Ninh Ph c# ! ươ" ư! ươ"
14. Palei Dană Panrang/ Hamu Chrauk: lang Vinh Thuân (Bâu Truc), thuôc xa# ! # " !
Ph c Dân, huyên Ninh Ph c. Đây la môt palei Chăm Ahier.ươ" ươ" #
15. Palei Chaklaing: lang My Nghiêp, thuôc thi trân Ph c Dân, huyên Ninh Ph c# ! " ươ" ươ"
16. Palei Bal Chaung: lang Chung My, thuôc thi trân Ph c Dân, huyên Ninh# ! " ươ"
Ph c. Đây la môt palei Chăm Ahier.ươ" #
17. Palei Chwah patih: lang Thanh Tin, thuôc xa Ph c Hai, huyên Ninh Ph c.# # " ! ươ" $ ươ"
18. Palei Patuh: lang Tuân Tu, thuôc xa An Hai, huyên Ninh Ph c.# " " ! $ ươ"
19. Palei R m: lang Văn Lâm. Nay chia lam hai thôn, thuôc xa Ph c Nam, huyênơ # # ! ươ"
Thuân Nam. Đây la palei hô h p, co ca hai ng i chă theo Hôi giao Bani va ng i # ! ơ " $ ươ# # " # ươ#
chăm theo Hôi giao Islam sinh sông.# " "
20. Palei Ia Liu: thôn Ph c Lâp, thuôc xa Ph c Nam, huyên Thuân Nam.ươ" ! ươ"
21. Palei Palao: thôn Hiêu Thiên, thuôc xa Ph c Nam, huyên Thuân Nam. Đây la" ! ươ" #
môt palei chăm Ahier.
22. Palei Pabhan: lang Vu Bôn, thuôc xa Ph c Nam, huyên Thuân Nam. Đâ la môt# $ ! ươ" #
palei chăm Ahier
Chăm Binh Thuân
H n 29.000 ng i Chăm c trú Bình Thu n đã phân b thành t ng làng t i m tơ ườ ư ở ậ ố ừ ạ ộ
s huy n trong t nh, đông nh t là các làng thu c đ a ph n huy n B c Bình. T i đâyố ệ ỉ ấ ộ ị ậ ệ ắ ạ
có ba xã: Phan Thanh, Phan Hòa, Phan Hi p t p trung 100% làng c a ng i Chăm.ệ ậ ủ ườ
R i rác các huy n khác có làng Chăm thành t ng c m nh L c Tr (Tuy Phong),ả ệ ở ừ ụ ư ạ ị
Ma Lâm (Hàm Thu n B c), Tân Th ng (Hàm Tân), L c Tánh (Tánh Linh)… Tên g iậ ắ ắ ạ ọ
c a các làng Chăm x a kia th ng đ t theo đ c đi m đ a hình. Nh làng g n v i bàuủ ư ườ ặ ặ ể ị ư ầ ớ
cá có tên Play Chakak (nay là C nh Di n); làng có đ ng cát tr ng, Play Choah Patihả ễ ộ ắ
(Thành Tín); làng có n c ng t, Play Ya Mih (Minh M )… và m c dù ngày nay h uướ ọ ị ặ ầ
h t tên làng đã đ c đ t b ng ti ng Vi t song ng i Chăm v n còn quen dùng tênế ượ ặ ằ ế ệ ườ ẫ
g i c truy n c a làng quê mình.ọ ổ ề ủ
Nhom chăm Hroi
Trang 4
Nhóm Chăm Hroi bao g m nh ng ng i Chăm hi n đang s ng r i rác t Nhaồ ữ ườ ệ ố ả ừ
Trang tr ra, ch y u là t nh Phú Yên và Bình Đ nh; t ng s kho ng 20.500 ng i.ở ủ ế ở ỉ ị ổ ố ả ườ
Ng i Chăm Hroi có ngu n g c t nh ng ng i Chăm c là m t b ph n c a c ngườ ồ ố ừ ữ ườ ổ ộ ộ ậ ủ ộ
đ ng Chăm Vi t Nam và t lâu đ c g i là Chăm Hroi.ồ ệ ừ ượ ọ
Chăm Phu Yên
Ng i chăm đang c tru tai Phu Yên hiên nay thât s la con chau cua c dân Chămươ# ư " " ư # " $ ư
pa, đa lên miên nui sinh sông qua nhiêu thê hê. Do cach ly v i công đông lâu ngay nên! # " " # " " ơ" # #
trong đ i sông, kinh tê, xa hôi va văn hoa co nh ng khac biêt so v i công đông ng iơ# " " ! # " " ư! " ơ" # ươ#
chăm đang sông tai Ninh Thuân, Binh Thuân va cac n i khac." # # " ơ "
Ng i chăm- Phu Yên co nhiêu tên goi dân tôc găn v i đia danh n i ho sông hoăcươ# " " # " ơ" ơ "
đăc điêm n i ho sông. Chăng han nh ng oi chăm sông suôi Ha đang, huyên Đông $ ơ " $ ư ư# " ơ$ " # #
Xuân t nhan minh la ng i chăm Ha Đang. Ng i chăm tai Thuân Hai goi nh ng cư # # ươ# # ươ# $ ư! ư
dân gôc Chăm sinh sông tai cac tinh Phu Yên va Binh Đinh la H’roi hay H Roi. Noi" " " $ " # # # ơ# "
chung, chăm Hroi la tên goi tôc ng i chăm sông vung nui phia Tây Binh Đinh va# ươ# " ơ$ # " " # #
Phu yên. Nguôn gôc cua tên chăm Hroi nay đ c Ka Sô Liêng, nha s u tâm văn hoc" # " $ # ươ ! # ư #
dân gian giai thich: “ đây la tên goi chung chi ng i chăm sông vung thâp gân ng i$ " # $ ươ# " ơ$ # " # ươ#
Kinh nhăm phân biêt môt bô phân ng i Chăm sông r ng gia, th ng goi la chăm# ươ# " ư# # ươ# #
Dlay Y a”. Tên goi nay đa phân biêt công đông chăm sông vung nui Binh Đinh, Phuư # ! # " ơ$ # " # "
yên va công đông chăm sông tai dông băng cu Ninh Thuân, Binh Thuân, va cac tinh# # " # # $ # # " $
Nam Bô.
Chăm Binh Đinh
Bình Đ nh, ng i Chăm c trú t p trung huy n Vân Canh. huy n VânỞ ị ườ ư ậ ở ệ Ở ệ
Canh, ng i Chăm s ng xen c v i ng i Bana và ng i Kinh. Ng i Chăm ườ ố ư ớ ườ ườ ườ ở
huy n Vân Canh t nh Bình Đ nh có khá nhi u tên g i và tên t g i khác nhau: Chămệ ỉ ị ề ọ ự ọ
Hroi, Hroi, A roi, Chăm Đ cRây, Chăm H đang, Chăm Đèo … Theo đ ng bào Chămắ ơ ồ
Vân Canh, Chăm Hroi (hay Hroi, A roi) ch là nh ng ng i Chăm vùng cao, làở ỉ ữ ườ ở
ng i Chăm vùng núi. Chăm Đ cRây hay Chăm H đang là Chăm phía m t tr iườ ở ắ ơ ặ ờ
m c. Đ ng bào Chăm gi i thích: Tr c kia ng i Chăm s ng vùng th p, vùng m tọ ồ ả ướ ườ ố ở ấ ặ
tr i m c, sau đó h m i chuy n lên vùng cao (vùng có tên là Hroi). hi n nay ng iờ ọ ọ ớ ể ệ ườ
Chăm Vân Canh r t t hào khi g n ý nghĩa Chăm v i nghĩa “Chăm m t tr i m c”.ở ấ ự ắ ớ ặ ờ ọ
•Nhom Chăm Nam Bô
Nhóm Chăm Nam B bao g m nh ng ng i Chăm sinh s ng ch y u Anộ ồ ữ ườ ố ủ ế ở
Giang, Thành ph H Chí Minh và m t s t nh Đông Nam B v i t ng s kho ngố ồ ộ ố ỉ ộ ớ ổ ố ả
26.700 ng i, c trú các t nh nh Thành ph H Chí Minh, Đ ng Nai, Tây Ninh,ườ ư ở ỉ ư ố ồ ồ
An Giang, Kiên Giang, Bình D ng, Bình Ph c... trong đó t p trung ch y u Anươ ướ ậ ủ ế ở
Giang và Thành ph H Chí Minh. Ng i Chăm đây có cùng ngu n g c v i ng iố ồ ườ ở ồ ố ớ ườ
Chăm Hroi và ng i Chăm Ninh Thu n-Bình Thu n, nh ng do nguyên nhân l chườ ở ậ ậ ư ị
s , nhi u ng i Chăm đã r i Vi t Nam đ n các n c nh Campuchia, Thái Lan,ử ề ườ ờ ệ ế ướ ư
Malaysia vào nh ng th k tr c. T cu i th k th XVIII đ n đ u th k thữ ế ỷ ướ ừ ố ế ỷ ứ ế ầ ế ỷ ứ
XX, m t b ph n ng i Chăm Campuchia mâu thu n v i ng i Khmer b n đ a vàộ ộ ậ ườ ở ẫ ớ ườ ả ị
s ng c đãi c a chính quy n Campuchia nên đã tìm v c trú An Giang và Tâyự ượ ủ ề ề ư ở
Ninh, t o nên c ng đ ng ng i Chăm hai t nh này. Nh ng năm sau đó, m t bạ ộ ồ ườ ở ỉ ữ ộ ộ
ph n nh ng i Chăm này chuy n đ n m t s t nh khác Nam B đ sinh s ng.ậ ỏ ườ ể ế ộ ố ỉ ở ộ ể ố
Chăm An Giang
Dân sô ng i Chăm tinh An giang theo sô liêu năm 1999 la 12 van ng i , sông" ươ# ơ$ $ " # ươ# "
tâp trung thanh nh ng âp ( puk) hay liên âp , xen ke trong nh ng xa (palei) cua ng i # ư! " " ! ư! ! $ ươ#
Trang 5