Bạo lực tâm lý trên không gian mạng của sinh viên khoa y tế công cộng Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Trong bối cảnh kỷ nguyên số bùng nổ, không gian mạng đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống, học tập và giao tiếp. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo những thách thức đáng kể, đặc biệt là sự gia tăng của các hành vi tiêu cực như bạo lực tâm lý trên không gian mạng. Hiện tượng này, được định nghĩa là hành vi bắt nạt qua công nghệ kỹ thuật số, đang ngày càng phổ biến và gây ra những hệ lụy nghiêm trọng, đặc biệt đối với đối tượng sinh viên. Mặc dù đã có một số nghiên cứu về vấn đề này ở Việt Nam, nhưng còn thiếu các công trình tập trung vào nhóm sinh viên y khoa. Nghiên cứu này nhằm mục đích mô tả thực trạng và xác định tỷ lệ bạo lực tâm lý trên không gian mạng của sinh viên khoa Y tế công cộng tại Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, từ đó làm cơ sở cho các biện pháp can thiệp phù hợp.

Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực y tế công cộng, tâm lý học, giáo dục, quản lý sinh viên và các nhà hoạch định chính sách về an toàn không gian mạng.

Nghiên cứu mô tả cắt ngang này được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng và tỷ lệ bạo lực tâm lý trên không gian mạng ở sinh viên khoa Y tế công cộng, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, trong năm học 2024-2025. Đối tượng khảo sát bao gồm 263 sinh viên từ năm 1 đến năm 4, với dữ liệu được thu thập bằng bảng câu hỏi tự điền thông qua Google Forms. Công cụ chính được sử dụng là Thang đo Nạn nhân bị bắt nạt trực tuyến (Cyberbullying Victimization Scale - CVS), gồm 6 câu hỏi đánh giá tần suất bạo lực tâm lý trong 3 tháng gần nhất, với hệ số Cronbach’s Alpha là 0,85. Sinh viên được xác định là nạn nhân nếu trải nghiệm bạo lực từ mức 2 (1-2 lần/3 tháng) trở lên trên tổng số 6 câu hỏi. Kết quả cho thấy phần lớn sinh viên sử dụng internet với tần suất cao (60,5% dùng trên 5 giờ/ngày). Đáng chú ý, 60,5% sinh viên đã từng trải qua ít nhất một hình thức bạo lực tâm lý trên không gian mạng trong 3 tháng gần nhất. Các hình thức phổ biến nhất là 'Bị đặt điều, bị rêu rao những điều không đúng sự thật trên mạng' và 'Nhận được tin nhắn/hình ảnh khiếm nhã'. Phần lớn sinh viên đều cảm thấy rất khó chịu khi trải qua hoặc chứng kiến bạo lực tâm lý, và đa số nhận được sự hỗ trợ từ gia đình/bạn bè. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc phát triển các chương trình giáo dục về an toàn không gian mạng, kỹ năng nhận diện và ứng phó với bạo lực tâm lý. Đồng thời, khuyến nghị thiết lập các kênh hỗ trợ tâm lý dễ tiếp cận như phòng tham vấn học đường và đường dây nóng, cùng với việc thúc đẩy các nhóm hỗ trợ xã hội để giảm thiểu nguy cơ bị tổn thương cho sinh viên.