SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC VỆ SINH CÁ
NHÂN CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỎ
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.Lý do chọn đề tài:
Sức khoẻ là vốn tài sản quý giá nhất của mỗi con người và của quốc gia,
có nhiều yếu tố liên quan mật thiết với nhau , tác động ảnh hưởng đến sức
khoẻ con người trong đó chăm sóc sức khoẻ cho trẻ thơ là việc làm hết sức
cần thiết . Mỗi cá nhân , gia đình , cộng đồng đều có vai trò quan trọng trong
việc chăm sóc giáo dục hình thành ở trẻ một số nề nếp thói quen vệ sinh,
hành vi văn minh và kĩ năng sống đơn giản ban đầu, góp phần tạo cơ hội cho
trẻ sống, phát triển một cách khoẻ mạnh. Nếu được chăm sóc tốt và hình
thành những thói quen vệ sinh cá nhân cần thiết từ nhỏ thì sẽ tạo thành nền
móng vững chắc về sau này. Trong thực tế đúng lớp bán trú nhiều năm , tôi
thấy trẻ trước khi đến trường chưa có những thói quen và kĩ năng thực hành
vệ sinh cá nhân , trẻ chưa biết đánh răng , rửa tay , rửa mặt… như thế nào
cho sạch và đúng cách . Là một giáo viên mầm non hằng ngày tiếp xúc với
trẻ, tôi luôn trăn trở và tìm mọi cách để có thể hình thành cho trẻ những thói
quen, kĩ năng vệ sinh cần thiết.
Do đó tôi chọn đề tài giáo dục vệ sinh cho trẻ mẫu giáo nhỡ để làm nội
dung nghiên cứu
2.Giới hạn của đề tài:
Một số biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ mẫu giáo nhỡ
II/CƠ SỞ LÍ LUẬN
Đối với độ tuổi mẫu giáo nhỡ thì những thói quen cần thiết về vệ
sinh và kĩ năng thực hành dần dần được hình thành, trẻ dễ nhớ nhưng lại
mau quên . Dựa vào đặc điểm đó mà việc đưa giáo dục vệ sinh cá nhân
một cách phù hợp để giáo dục cho trẻ ngay từ tuổi mẫu giáo là rất cần thiết
III/ CƠ SỞ THỰC TIỄN
Năm học 2011-2012 là năm học trường mầm non Đại Tân tiếp tục thực
hiện chương trình: “Tăng cường công tác truyền thông và giáo dục vệ sinh
cá nhân cho trẻ mầm non” do vụ GDMN và quỹ Unilever phối hợp thực
hiện, bản thân tôi và các đồng nghiệp được tập huấn chương trình này , nhà
trường đã cung cấp đầy đủ các đồ dùng cần thiết cho các lớp phục vụ cho
công tác chăm sóc vệ sinh như : Xà phòng, bàn chải , khăn mặt…nên cũng
có nhiều thuận lợi
Trong năm học này tôi được phân công giảng dạy tại lớp nhỡ Xuân Tây, hầu
hết trẻ lần đầu tiên đến trường , mọi thứ thật bỡ ngỡ , thật mới mẻ đối với trẻ
, những kiến thức cơ bản về vệ sinh cá nhân trẻ đều chưa nắm được, trẻ chưa
có kĩ năng rửa tay bằng xà phòng, chưa đánh răng đúng cách ,chưa biết rửa
mặt như thế nào cho sạch…
Hơn nữa các bệnh liên quan đến vấn đề vệ sinh thường xuyên xảy ra nhất là
bệnh “Tay , chân ,miệng” Căn bệnh mà cho đến nay không có thuốc để chữa
mà chỉ phòng bệnh là chính. Những điều đó làm cho bản thân tôi trăn trở và
bằng mọi cách tôi sẽ có hướng giáo dục cho trẻ nhằm hình thành cho trẻ
những thói quen tốt và phòng chống bệnh tật.
IV/ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1/ Tự học tập để bồi dưỡng kiến thức và kĩ năng thực hành vệ sinh cá
nhân
Bản thân tôi luôn xác định muốn rèn luyện cho trẻ mẫu giáo nhỡ có thói
quen trong việc giữ gìn vệ sinh cá nhân thì việc làm đầu tiên là cô giáo phải
có kiến thức chuẩn xác về kĩ năng thực hành , chính vì điều đó mà bản thân
tôi luôn tìm tòi học hỏi các tài liệu có liên quan để nghiên cứu ,qua tài liệu
tôi đã tiếp thu được các quy trình đúng về rửa tay , rửa mặt , đánh răng…và
áp dụng vào dạy trẻ. Cụ thể là:
-Quy trình rửa tay bằng xà phòng có 7 bước:
+Bước 1: Làm ướt hai bàn tay bằng nước sạch ,xoa xà phòng vào
+ Bước 2: Cuốn và xoay lần lượt từng ngón tay
+ Bước 3: Chà xát cổ tay và mu bàn tay
+ Bước 4: Miết vào kẻ giữa các ngón tay
+ Bước 5: Chụm và cọ sạch các đầu ngón tay
+Bước 6: Xả sạch xà phòng bằng nước sạch
+ Bước 7: Lấy khăn lau khô
-Quy trình rửa mặt thông qua bài thơ : “Bé tập rửa mặt” sau đây:
Một tay chẳng làm được
Bé phải lau hai tay
Bắt đầu từ mắt này
Lau từ trong ra nhé
Nhích khăn lên các bé
Lau sống mũi xuống đi
Sau đó đến cái gì
Cái miệng xinh của bé
Cô cất giọng nhỏ nhẹ
Làm thế nào nữa đây?
Bé gấp đôi khăn ngay
Lau hai bên má đỏ
Gấp đôi một lần nữa
Lau cái cổ cái cằm
Mắt bé nhìn chăm chăm
Kìa cô khen bé giỏi
( Nguyễn Thị Lành)
- Quy trình đánh răng, cách súc miệng bằng nước muối…
- Tôi còn thường xuyên sưu tầm các bài thơ , bài hát câu chuyện về giáo dục
vệ sinh cho trẻ viết vào sổ tay tự học để lồng ghép vào các tiết dạy . Các bài
thơ, bài hát này không những thay đổi không khí cho tiết học mà còn mang
tính giáo dục cao và qua đó trẻ học được rất nhiều những kinh nghiệm, kĩ
năng sống tốt
2/Giáo dục vệ sinh cá nhân thông qua các hoạt động trong ngày
Các nội dung giáo dục về thói quen vệ sinh và kĩ năng thực hành được tôi
lồng ghép vào tất cả các hoạt động trong ngày
- Trong giờ đón trẻ tôi thường trò chuyện với trẻ về công việc hằng ngày sau
mỗi buổi sáng thức dậy: Bé làm những gì ? Vì sao phải làm như thế ? và làm
như thế nào? Trẻ chia sẻ những ý kiến của mình và cô nhắc nhở trẻ làm
đúng. Không quên dặn trẻ cách giữ gìn vệ sinh các nhân như cắt ngắn móng
tay ,móng chân,rửa tay thường xuyên dưới vòi nước sạch …
Hay trong tiêu chuẩn bé ngoan hằng ngày tôi đua nội dung giáo dục vệ sinh
vào để trẻ phấn đấu thực hiện.
- Trong giờ hoạt động học có chủ đích tôi thường lồng ghép nội dung giáo
dục vệ sinh vào những lúc cần thiết ( nếu được).
VD môn GDAN, LQVH tôi thường sử dụng các bài hát , câu đố , bài thơ
cung cấp kiến thức vệ sinh cho trẻ như : bài hát chiếc khăn tay, rửa mặt như
mèo , tay ngoan tay thơm , vì sao mèo rửa mặt , tay xinh của bé, bàn tay
sạch , khám tay,… Các bài thơ : giữ hàm răng đẹp, tắm gội , cô dặn bé, bé
tập rửa mặt, đi dép , rửa tay sạch, đôi bàn tay của bé, áo quần sạch
sẽ,…hoặc qua những câu chuyện , kể chuyện theo tranh :
VD : Kể chuyện theo tranh “ Mẹ tắm cho em bé”
.Mục đích: Củng cố cho trẻ biết cách giữ gìn vệ sinh các bộ phận cơ thể:
mắt ,mũi ,miệng, tay, chân.
. Chuẩn bị: Tranh to và màu sắc đẹp “ Mẹ đang tắm cho em bé”
Một số câu hỏi để hỏi khi trẻ xem tranh
Một búp bê để minh hoạ
.Tiến hành : Đọc cho trẻ nghe bài thơ “ Yêu mẹ”
Cô hỏi trẻ ở nhà ai thường tắm cho các con?
Cô cho trẻ xem tranh “ Mẹ đang tắm cho em bé” và hỏi trẻ:
Tranh vẽ gì đây các con?
Mẹ đang làm gì?
Bé đang làm gì?
Sau đó cô kể cho cháu nghe câu chuyện theo sự sáng tạo của cô. Có thể kể
như sau: Hôm qua chủ nhật, An ở nhà chơi với chị , trời nắng mà tay chân
bị bẩn , mẹ tắm cho An , An thích lắm. Mẹ lần lượt gội đầu, rửa mặt, kỳ cọ
tay chân và toàn thân một cách nhẹ nhàng bằng nước mát rượi.
Sau khi cô kể chuyện xong cô làm động tác minh hoạ: gội đầu, rửa mặt, kỳ
cọ chân tay trên búp bê cho trẻ xem, rồi cho trẻ tập minh hoạ lại các động tác
theo cô
Qua các bài thơ , bài hát , câu chuyện … trẻ có thêm một số kinh nghiệm
và học được nhiều thói quen tốt
Ở chủ đề bản thân , môn khám phá khoa học : “Tìm hiểu về co thể của bé”
hay “ Các giác quan” tôi lồng ghép giáo dục vệ sinh một cách nhẹ nhàng
trên từng chi tiết . VD : Khi nói đến đôi tay thì giáo dục trẻ phải làm gì? Bảo
vệ đôi chân thì phải làm thế nào? … chứ không giáo dục một cách chung
chung trẻ sẽ mau quên
- Trong giờ chơi hoạt động góc tôi thường cho trẻ chơi các trò chơi như:Rửa
mặt cho búp bê , rửa tay cho búp bê, luôn nhắc nhở trẻ khi chơi xong
phảaycats xếp đồ chơi gọn gàng, rửa tay sạch sẽ
- Hoạt động ngoài trời: Dạo chơi sân trường tôi cho trẻ quan sát các hình ảnh
tuyên truyền về vệ sinh ở góc tuyên truyền của nhà trường, cho trẻ trò
chuyện sau đó cho trẻ cùng làm mô phỏng các thao tác thực hành cùng cô
qua đó giúp trẻ ghi nhớ lâu hơn
- Hoạt động chiều : Tôi thường ôn luyện các thao tác vệ sinh như tập cho trẻ
rửa tay, rửa mặt đúng cách …Đây là thời điểm tôi hướng dẫn lại cho trẻ kĩ
năng thực hành vệ sinh một cách cụ thể theo quy trình
- Ngoài việc lồng ghép ,đan xen giáo dục vệ sinh vào các giờ học có chủ
đích hay giờ chơi , tôi còn đăng kí thực hiện chuyên đề về vệ sinh cá nhân
riêng .
VD chuyên đề: Bé học rửa tay
* Mục đích yêu cầu:
Trẻ biết rửa mặt đúng lúc để giữ gìn vệ sinh đôi tay sạch sẽ
Nắm được quy trình rửa tay bằng xà phòng
Biết rửa tay theo đúng trình tự các bước
Rèn luyện kĩ năng thực hành vệ sinh cá nhân
Giáo dục trẻ biết giữ vệ sinh đôi bàn tay
* Chuẩn bị:
Đoạn phim về các hoạt động của trẻ
Hình ảnh các bước rửa tay
Đồ dùng , đồ chơi cho các trò chơi
Bài hát “ Năm ngón tay ngoan”, bài vè về rủa tay
* Tiến hành hoạt động:
Cho trẻ chơi trò chơi dân gian
Cô trò chuyện với trẻ : Con chơi những trò chơi gì và dùng bộ phận nào của
cơ thể để chơi với nhau?
