M t s bi n pháp tăng c ng ti ng Vi t cho tr đng bào dân t c thi u sộ ố ệ ườ ế ệ ẻ ồ ộ ể ố
- Tr ng M m non Hoa H ngườ ầ ồ
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
M T S BI N PHÁP TĂNG C NG TI NG VI T CHO TRỘ Ố Ệ ƯỜ Ế Ệ Ẻ
ĐNG BÀO DÂN T C THI U S - TR NG M M NON HOA H NGỒ Ộ Ể Ố ƯỜ Ầ Ồ
I. Ph n m đu:ầ ở ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Tăng c ng Ti ng Vi t cho tr Dân t c thi u s là m t vi c làm h tườ ế ệ ẻ ộ ể ố ộ ệ ế
s c c n thi t,ứ ầ ế t ng ch ng nh r t d nh ng th c t l i r t khó, mà nó đòiưở ừ ư ấ ễ ư ự ế ạ ấ
h i c m t quá trình,ỏ ả ộ ph i có s kiên trì c a c giáo viên và tr . D y tr làmả ự ủ ả ẻ ạ ẻ
quen v i ti ng Vi t là d yớ ế ệ ạ cái gì, d y nh th nào? Tr làm quen v i ti ngạ ư ế ẻ ớ ế
vi t v i t cách là b môn khoaệ ớ ư ộ h c hay v i t cách là m t công c , m tọ ớ ư ộ ụ ộ
ph ng ti n giao ti p. Cách tr l i nh ngươ ệ ế ả ờ ữ câu h i trên s liên quan t i vi cỏ ẽ ớ ệ
l a ch n n i dung, ph ng pháp cho tr dân t c ti p c n và làm quen v iự ọ ộ ươ ẻ ộ ế ậ ớ
ti ng Vi t.ế ệ
Trong cu c s ng h ng ngày, chúng ta s d ng l i nói đ trò chuy n,ộ ố ằ ử ụ ờ ể ệ
đàm tho i,ạ th o lu n, trình bày nh ng hi u bi t, suy nghĩ, gi i thích m t v nả ậ ữ ể ế ả ộ ấ
đ nào đó trongề cu c s ng nh : K l i đc s vi c, câu chuy n đã đcộ ố ư ể ạ ượ ự ệ ệ ượ
nghe, đc ch ng ki n,ượ ứ ế hay t mình nghĩ ra, sáng t o ra. Tr c n t p nghe,ự ạ ẻ ầ ậ
hi u l i nói c a cô c a nh ngể ờ ủ ủ ữ ng i xung quanh. Sau đó t p trình bày suyườ ậ
nghĩ và s hi u bi t c a mình theoự ể ế ủ ngôn ng Ti ng vi t. Mu n phát tri n ữ ế ệ ố ể ở
tr k năng, hi u và nói đc ngôn ngẻ ỹ ể ượ ữ Ti ng vi t theo cô, theo tôi tr c h tế ệ ướ ế
ph i cu n hút tr tham gia vào ho t đng phátả ố ẻ ạ ộ tri n ngôn ng qua trò chuy n,ể ữ ệ
đàm tho i, k chuy n, đc cho tr nghe, cho tr làmạ ể ệ ọ ẻ ẻ quen v i ch cái vàớ ữ
thông qua các môn h c khác, ho c m i lúc m i n i... Là vôọ ặ ở ọ ọ ơ cùng quan tr ngọ
nh ng hình thành nh th nào đây m i th t là đi u không ph i dư ư ế ớ ậ ề ả ễ
B n thân tôi là m t giáo viên ch nhi m l p v i 100% tr là ng iả ộ ủ ệ ớ ớ ẻ ườ
dân t c thi u s . H u h t tr dân t c Ê đê đn tr ng đu nói b ngộ ể ố ầ ế ẻ ộ ế ườ ề ằ ti ng mế ẹ
Ng i ườ vi tế: Tr nh Th H ngị ị ằ - Tr ng M m non Hoa ườ ầ
H ngồ
1
M t s bi n pháp tăng c ng ti ng Vi t cho tr đng bào dân t c thi u sộ ố ệ ườ ế ệ ẻ ồ ộ ể ố
- Tr ng M m non Hoa H ngườ ầ ồ
đ, không nghe đc ti ng Vi t, b m tr l i ít quan tâm đn vi cẻ ượ ế ệ ố ẹ ẻ ạ ế ệ
đngộ viên tr đn l p, còn tr ch a có ý th c v v n đ n n p trong l pẻ ế ớ ẻ ư ứ ề ấ ề ề ế ớ
h c, tr khôngọ ẻ ch u đn l p đ h c. Là ng i giáo viên tôi đã trăn tr và xâyị ế ớ ể ọ ườ ở
d ng k ho ch t đuự ế ạ ừ ầ năm h c là tr c ti p đn nhà tr đ huy đng các cháuọ ự ế ế ẻ ể ộ
ra l p.ớ Đy cũng là m t đi u khó khăn r i nh ng còn v n đ gian nan h nấ ộ ề ồ ư ấ ề ơ
n a là tr ng iữ ẻ ồ trong l p l ng , không tích c c tham gia vào các ho t đng,ớ ớ ớ ự ạ ộ
cô nói đi u gì trề ẻ cũng không hi u c nhìn cô và không tr l i cô. Giáo viênể ứ ả ờ
th ng ph i th c hi nườ ả ự ệ các nhiêm v “Cô nói, cô nghe, cô tr l i” và đ trụ ả ờ ể ẻ
nh c l i mà không đúng ví d :ắ ạ ụ Cô nói con “Bò” thì tr nói là con “B ”. Điẻ ồ ố
v i tr dân t c thi u s ch u r t nhi uớ ẻ ộ ể ố ị ấ ề thi t thòi. Đi u ki n ti p ệ ề ệ ế súc v i môiớ
tr ng xung quanh, xã h i còn ít, t m nhìnườ ộ ầ c a tr còn h n ch , t t c đủ ẻ ạ ế ấ ả ồ
dùng h c t p đi v i tr cũng th t là xa l , nên vi cọ ậ ố ớ ẻ ậ ạ ệ h c đn v i tr cũngọ ế ớ ẻ
th t là ng ngàng. B i vì tr không hi u h t ngôn ng ti ngậ ỡ ở ẻ ể ế ữ ế Vi t c a cô.ệ ủ
V i tình hình th c t c a tr dân t c thi u s nh v y, b n thân tôiớ ự ế ủ ẻ ộ ể ố ư ậ ả
luôn trăn tr ,ở suy nghĩ nhi u lúc th y vô cùng lo l ng, không bi t làm gì vàề ấ ắ ế
làm nh th nào,ư ế b ng ph ng pháp gì? đ giúp tr hi u và nói đc Ti ngằ ươ ể ẻ ể ượ ế
vi t m t cách trôi ch y,ệ ộ ả chính vì đi u băn khoăn trăn tr y b n thân tôi đãề ở ấ ả
tìm tòi nghiên c u m t sứ ộ ố “Bi n pháp tăng c ng Ti ng Vi t cho tr dân t cệ ườ ế ệ ẻ ộ
thi u s ”.ể ố Nh m giúp tr dân t c ham thích đc đn l p và mu n h c đcằ ẻ ộ ượ ế ớ ố ọ ượ
Ti ng Vi t đ trế ệ ể ẻ t tin trong cu c s ng và h ng thú h c t p, tham gia vàoự ộ ố ứ ọ ậ
các ho t đng trongạ ộ tr ng m m non đt k t qu t t h n.ườ ầ ạ ế ả ố ơ
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tàiụ ệ ụ ủ ề
M c tiêu: Nh m tăng c ng ti ng Vi t cho tr dân t c thi u sụ ằ ườ ế ệ ẻ ộ ể ố, giúp
tr nói rõ ràng, phát âm chu n ti ng Vi t và giao ti p b ng ti ng Vi t m tẻ ẩ ế ệ ế ằ ế ệ ộ
cách thành th o và t tin h n khi giao ti p v i m i ng i xung quanh.ạ ự ơ ế ớ ọ ườ
Nhi m v c a đ tài: Vì tr là ng i đng bào đi u ki n ti p súc v iệ ụ ủ ề ẻ ườ ồ ề ệ ế ớ
môi tr ng xung quanh, xã h i còn h n ch nên vi c h c đn v i tr cũngườ ộ ạ ế ệ ọ ế ớ ẻ
Ng i ườ vi tế: Tr nh Th H ngị ị ằ - Tr ng M m non Hoa ườ ầ
H ngồ
2
M t s bi n pháp tăng c ng ti ng Vi t cho tr đng bào dân t c thi u sộ ố ệ ườ ế ệ ẻ ồ ộ ể ố
- Tr ng M m non Hoa H ngườ ầ ồ
th t là ng ngàng, giáo viên l i không hi u ti ng c a tr vì v y mà đòi h iậ ỡ ạ ể ế ủ ẻ ậ ỏ
giáo viên ph i làm sao đ tăng c ng Ti ng Vi t cho tr .ả ể ườ ế ệ ẻ
3. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
M t s bộ ố i n pháp tăng c ng Ti ng Vi t cho tr dân t c thi u sệ ườ ế ệ ẻ ộ ể ố
4. Gi i h n ớ ạ c a đ tàiủ ề
H c sinh l p lá 2 phân hi u Buôn Cuê Tr ng m m non Hoa H ngọ ớ ệ ườ ầ ồ
5. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
Ph ng pháp đi u traươ ề
Ph ng pháp ươ tr c quanự
Ph ng pháp ươ th c ti nự ễ
Ph ng pháp ươ th c hành, tr i nghi mự ả ệ
Ph ng pháp ki m traươ ể , đánh giá
II. Ph n n i dung:ầ ộ
1. C s lí lu nơ ở ậ
Trong th c t chúng ta đã bi t, nhi m v giáo d c M m non là khâuự ế ế ệ ụ ụ ầ
đu tiên c aầ ủ h th ng giáo d c Qu c dân. Giáo viên M m non đc xem làệ ố ụ ố ầ ượ
ng i th y đu tiênườ ầ ầ đt n n móng cho vi c đào t o nhân cách con ng i m iặ ề ệ ạ ườ ớ
cho xã h i ch nghĩa, tuộ ủ ỳ theo m i đ tu i mà giáo d c khác nhau. Tu i m mỗ ộ ổ ụ ổ ầ
non tr m i b t đu trong quáẻ ớ ắ ầ trình h c nói, chính vìọ
v y mà cung c p v n Ti ng vi t cho tr , đc bi t là tr dân t cậ ấ ố ế ệ ẻ ặ ệ ẻ ộ thi u s là vôể ố
cùng quan tr ng. B i vì các cháu dân t c thi u s th ng hay dùngọ ở ộ ể ố ườ ti ng mế ẹ
đ c a tr , nên khó khăn trong vi c ti p nh n Ti ng vi t, d n đn cháuẻ ủ ẻ ệ ế ậ ế ệ ẫ ế khó
ti p thu l i gi ng c a cô b ng ngôn ng Ti ng vi t. Chính vì v y vi c cungế ờ ả ủ ằ ữ ế ệ ậ ệ
c pấ v n Ti ng vi t cho tr Dân t c thi u s là v n đ c n đc quan tâm,ố ế ệ ẻ ộ ể ố ấ ề ầ ượ
Ng i ườ vi tế: Tr nh Th H ngị ị ằ - Tr ng M m non Hoa ườ ầ
H ngồ
3
M t s bi n pháp tăng c ng ti ng Vi t cho tr đng bào dân t c thi u sộ ố ệ ườ ế ệ ẻ ồ ộ ể ố
- Tr ng M m non Hoa H ngườ ầ ồ
nh m hìnhằ thành và phát tri n nh ng k năng c n thi t cho vi c h c Ti ngể ữ ỹ ầ ế ệ ọ ế
vi t các b c h cệ ở ậ ọ ti p theo.ế
Ti ng Vi t r t quan tr ng đi v i m i ng i dân vi t nam. Đc bi tế ệ ấ ọ ố ớ ọ ườ ệ ặ ệ
đi v i tr dânố ớ ẻ t c thi u s . Song trong th c t hi n nay đa s tr vùng sâu,ộ ể ố ự ế ệ ố ẻ
vùng xa vùng dân t cộ thi u s , tr c khi đn tr ng ch s ng trong gia đình, ể ố ướ ế ườ ỉ ố ở
các thôn b n nh , trongả ỏ môi tr ng ti ng m đ. Do v y tr ch bi t nóiườ ế ẹ ẻ ậ ẻ ỉ ế
ti ng m đ.ế ẹ ẻ Tr bi t r t ít ho c th m trí không bi t Ti ng Vi t. Trong khiẻ ế ấ ặ ậ ế ế ệ
đó Ti ng Vi t là ngônế ệ ng chính th c dùng trong tr ng và c s giáo d cữ ứ ườ ơ ở ụ
khác. Trên th c t ti ng nóiự ế ế các dân t c thi u s , h u nh ch a có vai trò rõộ ể ố ầ ư ư
r t trong vi c h tr Ti ng Vi tệ ệ ỗ ợ ế ệ trong giáo d c. Vì v y, cho đn nay vi c d yụ ậ ế ệ ạ
- h c Ti ng Vi t cũng nh vi c d y h c b ng Ti ng Vi t các vùngọ ế ệ ư ệ ạ ọ ằ ế ệ ở dân t cộ
thi u s ch đt k t qu th p. Đc bi t l p tôi đa s các cháu dân t c Ê đêể ố ỉ ạ ế ả ấ ặ ệ ở ớ ố ộ
nghe và nói ti ng Vi t r t kém, m c dùế ệ ấ ặ cô giáo có kèm c p nhi t tình đnặ ệ ế
m c nào chăng n a thì tr v n nói b ng hai thứ ữ ẻ ẫ ằ ứ ti ng. mà ch y u là ti ngế ủ ế ế
m đ, nh t là khi tr ra kh i l p h c. S dĩ nh v y là doẹ ẻ ấ ẻ ỏ ớ ọ ở ư ậ ti ng Vi t khôngế ệ
ph i là m t ph ng ti n s d ng d dàng đi v i h c sinh dân t cả ộ ươ ệ ử ụ ễ ố ớ ọ ộ thi u s .ể ố
đây h c sinh ch dùng ti ng Vi t nói v i giáo viên khi c n thi t, cònỞ ọ ỉ ế ệ ớ ầ ế ngoài
ra tr v n th ng xuyên s d ng ngôn ng riêng c a dân t c mình. Chínhẻ ẫ ườ ử ụ ữ ủ ộ
vì v y d n đn ch t l ng chăm sóc giáo d c tr không th đt đc k tậ ẫ ế ấ ượ ụ ẻ ể ạ ượ ế
qu nhả ư mong mu n. Vì v y là m t giáo viên chố ậ ộ ủ nhi m l p v iệ ớ ớ 100% các
cháu là dân t c thi u s . Tôi nh n th y c n có nh ng bi n pháp b xung,ộ ể ố ậ ấ ầ ữ ệ ổ tăng
c ng ti ng Vi t cho tr ngay t đ tu i m m non đ cha m h c sinh vàườ ế ệ ẻ ừ ộ ổ ầ ể ẹ ọ
c ng đng tinộ ồ t ng, đng thu n ng h .ưở ồ ậ ủ ộ
2. Th c tr ngự ạ
L p lá 2: T ng s h c sinh 25. N 16. DT: 25. N DT: 16ớ ổ ố ọ ữ ữ
- Giáo viên ch nhi m: 2 giáo viênủ ệ
Ng i ườ vi tế: Tr nh Th H ngị ị ằ - Tr ng M m non Hoa ườ ầ
H ngồ
4
M t s bi n pháp tăng c ng ti ng Vi t cho tr đng bào dân t c thi u sộ ố ệ ườ ế ệ ẻ ồ ộ ể ố
- Tr ng M m non Hoa H ngườ ầ ồ
- Trình đ chuyên môn: Độiạ h cọ
- Trong năm qua vi c tăng c ng Ti ng Vi t cho tr v n đc t ch cệ ườ ế ệ ẻ ẫ ượ ổ ứ
tuy nhiên ch a th c s lôi cu n tr , ch a có s đu t vì v y k t qu đtư ự ự ố ẻ ư ự ầ ư ậ ế ả ạ
đc trên tr ch a caoượ ẻ ư
* Thu n l i:ậ ợ
L p lá 2 thu c phân hi u Buôn Cuê có đy đ c s v t ch t, trangớ ộ ệ ầ ủ ơ ở ậ ấ
thi t b đ dùng d y h c ph c v cho vi c d y và h c và các ho t đng khác.ế ị ồ ạ ọ ụ ụ ệ ạ ọ ạ ộ
Đc nhà tr ng quan tâm phân công hai cô đu là giáo viên tr trongượ ườ ề ẻ
đó m t cô là ng i dân t c t i ch , c hai cô đu có ph m ch t nghộ ườ ộ ở ạ ỗ ả ề ẩ ấ ề
nghi p, có trình đ chuyên môn ti p thu nhanh v i nh ng đi m i trongệ ộ ế ớ ữ ổ ớ
ch ng trình giáo d c m m non m i.ươ ụ ầ ớ
* Khó khăn
Dân c s ng không t p chung, 100% là đng bào dân t c thi u s ,ư ố ậ ồ ộ ể ố
vi c b t đngệ ấ ồ ngôn ng gi a cô và tr , do v y làm nh h ng đn vi c chămữ ữ ẻ ậ ả ưở ế ệ
sóc giáo d c tr .ụ ẻ Đa hình ph c t p vi c đi đn l p h c c a tr m m non cònị ứ ạ ệ ế ớ ọ ủ ẻ ầ
g p nhi u khó khăn.ặ ề M t b ng kinh t c a ng i dân còn th p, ch y u làmặ ằ ế ủ ườ ấ ủ ế
ru ng, làm n ng, m t sộ ươ ộ ố ph huynh ch a nh n th c đc rõ v t m quanụ ư ậ ứ ượ ề ầ
tr ng c a vi c d y ti ng Vi t choọ ủ ệ ạ ế ệ con em mình nó có tác d ng c n thi t nhụ ầ ế ư
th nào đi v i vi c nh n th c và hìnhế ố ớ ệ ậ ứ thành nhân cách c a tr .ủ ẻ Đc bi t cácặ ệ
l p đi m l còn r t khó khăn, l p h c ch a đúng quy cách, vi c sớ ở ể ẻ ấ ớ ọ ư ệ ử d ngụ
nguyên v t li u s n có c a đa ph ng đ làm đ dùng đ ch i ho cậ ệ ẵ ủ ị ươ ể ồ ồ ơ ặ
ph ngươ ti n chuy n t i ki n th c ti ng Vi t đn v i tr còn h n ch .ệ ể ả ế ứ ế ệ ế ớ ẻ ạ ế
* Nguyên nhân ch quan:ủ
Khi th c hi n đ tài đ tr ti p thu và phát âm chu n thì đòi h i giáoự ệ ề ể ẻ ế ẩ ỏ
viên ph i luôn tìm tòi h c h i nâng cao ki n th c vì v y mà giáo viên có thêmả ọ ỏ ế ứ ậ
nhi u bi n pháp tăng c ng Ti ng Vi t cho tr h n.ề ệ ườ ế ệ ẻ ơ
Ng i ườ vi tế: Tr nh Th H ngị ị ằ - Tr ng M m non Hoa ườ ầ
H ngồ
5