PH NẦ I. M Đ UỞ Ầ
I.1. Lí do ch n đ tài.ọ ề
"Bình đ ng gi i" chính là bình đ ng nam n và là m t trong nh ng v nẳ ớ ẳ ữ ộ ữ ấ
đ c b n c a quy n con ng i. Xã h i ngày càng phát tri n và văn minhề ơ ả ủ ề ườ ộ ể
thì bình đ ng gi i càng đ c chú tr ng và th hi n m i lĩnh v c c aẳ ớ ượ ọ ể ệ ở ọ ự ủ
đ i s ng - xã h i, trong đó có lĩnh v c ờ ố ộ ự qu n líả. Bình đ ng gi i trong ho tẳ ớ ạ
đ ng ộqu n líả, không đ n gi n là nam - n có s l ng ngang nhau thamơ ả ữ ố ượ
gia vào qu n líả; cũng không có nghĩa coi nam, n là gi ng nhau, không tínhữ ố
đ n y u t tâm sinh lý, y u t xã h i c a t ng gi i trong ho t đ ng ế ế ố ế ố ộ ủ ừ ớ ạ ộ qu nả
lí. Bình đ ng gi i trong ho t đ ng ẳ ớ ạ ộ qu n lí ảth hi n ch nam và n cùngể ệ ở ỗ ữ
có v th xã h i nh nhau khi tham gia và th c hi n ị ế ộ ư ự ệ qu n líả; s t ngự ươ
đ ng và khác bi t c a nam và n (d i góc đ gi i và gi i tính) đ cồ ệ ủ ữ ướ ộ ớ ớ ượ
th a nh n và đ c coi tr ng nh nhau đ phát huy đ y đ các ti m năngừ ậ ượ ọ ư ể ầ ủ ề
c a t ng gi i; c ủ ừ ớ ả cán b ộnam và cán bộ n đ u có c h i, nghĩa v vàữ ề ơ ộ ụ
quy n l i nh nhau trong quá trình th c hi n ề ợ ư ự ệ qu n líả, đ c h ng các l iượ ưở ợ
ích bình đ ng nh nhau theo các nguyên t c nh t đ nh. ẳ ư ắ ấ ị
V n đ bình đ ng gi i đã và đang tr thành m i quan tâm chung c a h uấ ề ẳ ớ ở ố ủ ầ
h t m i qu c gia trên th gi i. Nh n th c đ c t m quan tr ng c a vi cế ọ ố ế ớ ậ ứ ượ ầ ọ ủ ệ
nâng cao bình đ ng gi i, Đ ng và Nhà n c ta đã xác đ nh đây là m tẳ ớ ả ướ ị ộ
trong nh ng m c tiêu quan tr ng trong ch ng trình phát tri n c a n cữ ụ ọ ươ ể ủ ướ
nhà.
Sinh th i H Ch t ch đã t ng căn d n: "Đ ng và Chính ph ph i có kờ ồ ủ ị ừ ặ ả ủ ả ế
ho ch thi t th c đ b i d ng, cân nh c và giúp đ sao cho ngày càngạ ế ự ể ồ ưỡ ắ ỡ
nhi u ph n ph trách m i công vi c, k c công vi c lãnh đ o". Hi nề ụ ữ ụ ọ ệ ể ả ệ ạ ệ
nay Vi tệ Nam là m t trong nh ng n c đ c Liên h p qu c đánh giá caoộ ữ ướ ượ ợ ố
trong vi c n l c rút ng n kho ng khách bình đ ng gi i trong giáo d c,ệ ỗ ự ắ ả ẳ ớ ụ
vi c làm, kinh t , chăm sóc s c kho sinh s n/ k ho ch hoá gia đình.ệ ế ứ ẻ ả ế ạ
M t trong nh ng lĩnh v c đáng chú ý h n đó là v n đ gi i trong lãnh đ oộ ữ ự ơ ấ ề ớ ạ
qu n lý.ả Ð ng và Nhà n c ta luôn quan tâm phát huy vai trò c a ph nả ướ ủ ụ ữ
trong xã h i và trong qu n lý nhà n c. Ch th 37/CT-T. ngày 16-5-1994ộ ả ướ ỉ ị Ư
kh ng đ nh: "Nâng cao t l cán b n tham gia qu n lý nhà n c, qu nẳ ị ỷ ệ ộ ữ ả ướ ả
lý kinh t - xã h i là m t yêu c u quan tr ng đ th c hi n quy n bìnhế ộ ộ ầ ọ ể ự ệ ề
đ ng, dân ch c a ph n , là đi u ki n đ phát huy tài năng, trí tu vàẳ ủ ủ ụ ữ ề ệ ể ệ
nâng cao đ a v c a ph n ". Ph n tham gia qu n lý nhà n c là m tị ị ủ ụ ữ ụ ữ ả ướ ộ
b o đ m đ các v n đ gi i đ c ph n ánh trong quá trình ra quy t đ nh,ả ả ể ấ ề ớ ượ ả ế ị
là s kh ng đ nh v năng l c, trí tu c a mìnhự ẳ ị ề ự ệ ủ . Tuy nhiên, k t qu đó chế ả ỉ
là b c đ u, nó ch a th c s mang tính b n v ng và đang đ t ra nhi uướ ầ ư ự ự ề ữ ặ ề
v n đ c n l i gi i đáp.ấ ề ầ ờ ả Qua th c t cho th y, công tác quy ho ch cán bự ế ấ ạ ộ
n ch a đ c các c p y đ ng chú tr ng đúng m c, b n thân cán b nữ ư ượ ấ ủ ả ọ ứ ả ộ ữ
ch a phát huy h t v trí, vai trò trong công tác qu n lí, còn mang tính thư ế ị ả ụ
đ ng; nh n th c v gi i còn h n ch . ộ ậ ứ ề ớ ạ ế Xu t phát ất c s lí lu n và th cừ ơ ở ậ ự
ti n trên tôi nghiên c u th c tr ngễ ứ ự ạ bình đ ng gi i trong qu n lý ẳ ớ ả n c taở ướ ,
qua đó đ xu t m t vài kề ấ ộ i nế ngh nh m góp ph n c i thi n s bình đ ngị ằ ầ ả ệ ự ẳ
gi i trong lĩnh v c nàyớ ự
I.2. M c đích nghiên c u.ụ ứ
Tìm hi u th c tr ng bình đ ng gi i trong qu n lí Vi t Nam hi nể ự ạ ẳ ớ ả ở ệ ệ
nay.T đó đ xu t m t vài ki n ngh nh m góp ph n c i thi n s bìnhừ ề ấ ộ ế ị ằ ầ ả ệ ự
đ ng gi i trong lĩnh v c qu n lí n c ta hi n nay.ẳ ớ ự ả ở ướ ệ
1.3. Đ i t ng, khách th và ph m vi nghiên c u.ố ượ ể ạ ứ
* Đ i t ng Nghiên c u v th c tr ng bình đ ng gi i trong qu n lí ố ượ ứ ề ự ạ ẳ ớ ả ở
Vi t Nam hi n nay.ệ ệ
* Khách th nghiên c u:ể ứ Nh ng ng i ph n Vi t Nam tham gia côngữ ườ ụ ữ ệ
tác lãnh đ o, qu n lý.ạ ả
* Ph m vi nghiên c u:ạ ứ
+ Truy c pậ internet v i các trang web có liên quan .ớ
+ Các văn b n, các báo cáo c a các t ch c nh văn phòng qu c h i, Bôả ủ ổ ứ ư ố ộ
n i v , H i Liên hi p Ph n Vi t Nam.ộ ụ ộ ệ ụ ữ ệ
+ Nh ng bài vi t v ch đ ph n và bình đ ng gi i trên các trang báoữ ế ề ủ ề ụ ữ ẳ ớ
đi n tệ ử
+ Các sách báo, t p chí chuyên ngành có liên quan t i: T p chí Xã hôi h c,ạ ớ ạ ọ
T p chí Giáo d c và lý lu n, t p chí khoa h c xã h i…ạ ụ ậ ạ ọ ộ
1.4. Ph ng pháp nghiên c u.ươ ứ
Đ th c hi n đ tài này tôi s d ng ba nhóm ph ng pháp nghiên c u cể ự ệ ề ử ụ ươ ứ ơ
b n: ả
1.4.1 Nhóm ph ng pháp nghiên c u lí thuy t.ươ ứ ế
M c đích nh m phân tích, thu th p thông tin khách quan, khoa h c đụ ằ ậ ọ ể
t ng h p c s lý lu n c a đ tài, là c s là công c n n t ng cho v nổ ợ ơ ở ậ ủ ề ơ ở ụ ề ả ấ
đ c n nghiên c u. ề ầ ứ
1.4.2. Nhóm ph ng pháp nghiên c u th c ti n.ươ ứ ự ễ
1.4.2.1. Ph ng pháp đi u tra.ươ ề
Là ph ng pháp c b n, v i vi c xây d ng và s d ng m u phi u đi uươ ơ ả ớ ệ ự ử ụ ẫ ế ề
tra v th tr ng bình đ ng gi i trong lĩnh v c chính tri – xã h i.ề ự ạ ẳ ớ ự ộ
1.4.2.2. Ph ng pháp nghiên c u và t ng k t kinh nghi m.ươ ứ ổ ế ệ
Nghiên c u các báo cáo t ng k t c a các kỳ h p Qu c h i c a Đ ngứ ổ ế ủ ọ ố ộ ủ ả
và nhà n c, t các ch th c a các c p chính quy n, các công văn,ướ ừ ỉ ị ủ ấ ề
chính sách c a Đ ng và nhà n c ta v v n đ bình đ ng gi i trongủ ả ướ ề ấ ề ẳ ớ
qu n lí, lãnh đ o c a đ t n c.ả ạ ủ ấ ướ
1.4.2.3. Ph ng pháp l y ý ki n chuyên gia.ươ ấ ế
L y ấý ki n c a các chuyên gia v m u phi u, cách x lí, phân tích cácế ủ ề ẫ ế ử
s li u thu th p đ c….ố ệ ậ ượ
1.4.3. Nhóm ph ng pháp toán h c.ươ ọ
S d ng các ph ng pháp toán h c đ x lí các s li u thu đ c t m uử ụ ươ ọ ể ử ố ệ ượ ừ ẫ
phi u đi u tra, t đó đ a ra nh ng k t qu và s đánh giá chính xác.ế ề ừ ư ữ ế ả ự
PH N II. N I DUNG NGHIÊN C U.Ầ Ộ Ứ
Ch ng I.ươ
C S LÍ LU N C A Đ TÀIƠ Ở Ậ Ủ Ề
1. Khái niêm c b n v gi i.ơ ả ề ớ
1.1. khái ni m gi i.ệ ớ
Là ph m trù ch quan ni m, vai trò và m i quan h xã h i gi a nam gi iạ ỉ ệ ố ệ ộ ữ ớ
và ph n . Xã h i t o ra và gán cho tr em gái và tr em trai, cho ph nụ ữ ộ ạ ẻ ẻ ụ ữ
và nam gi i các đ c đi m gi i khác nhau. B i v y, các đ c đi m gi i r tớ ặ ể ớ ở ậ ặ ể ớ ấ
đa d ng và có th thay đ i đ c.ạ ể ổ ượ
1.2. Khái ni m ệgi i tínhớ
Là s khác bi t v m t sinh h c gi a nam gi i và ph n . Gi i tính làự ệ ề ặ ọ ữ ớ ụ ữ ớ
nh ng đ c đi m đ ng nh t mà khi chúng ta sinh ra đã có và không thữ ặ ể ồ ấ ể
thay đ i đ c.ổ ượ
1.5. Khái ni mệ quan h gi i:ệ ớ
Là các m i quan h xã h i gi a ph n và nam gi i, đ c bi t là cách th cố ệ ộ ữ ụ ữ ớ ặ ệ ứ
phân chia quy n l c gi a nam và n .ề ự ữ ữ
1.4. Khái ni m vệai trò gi i:ớ
Là nh ng ho t đ ng khác nhau mà xã h i mong mu n ph n và nam gi iữ ạ ộ ộ ố ụ ữ ớ
th c hi n.ự ệ
1.5. Khái ni m pệhân công lao đ ng trên c s gi i:ộ ơ ở ớ
Là s phân công vi c và trách nhi m khác nhau gi a ph n và nam gi iự ệ ệ ữ ụ ữ ớ
1.6. Khái ni mệ bình đ ng gi i:ẳ ớ
Là s th a nh n và coi tr ng nh nhau các đ c đi m gi ng và khác nhauự ừ ậ ọ ư ặ ể ố
gi a ph n và nam gi i.ữ ụ ữ ớ
Ph n và nam gi i có v th bình đ ng nh nhau và cùng:ụ ữ ớ ị ế ẳ ư
+ Có đi u ki n bình đ ng đ phát huy h t kh năng và th c hi n cácề ệ ẳ ể ế ả ự ệ
nguy n v ng c a mình.ệ ọ ủ
+ Có c h i bình đ ng đ tham gia, đóng góp và th h ng các ngu n l cơ ộ ẳ ể ụ ưở ồ ự
xã h i và thành qu phát tri n.ộ ả ể
+ Đ c bình đ ng trong m i lĩnh v c c a đ i s ng xã h i và gia đình.ượ ẳ ọ ự ủ ờ ố ộ
2. Khái ni m qu n líệ ả .
Trong t t c các lĩnh v c c a d i s ng xã h i, con ng i mu n t n t i vàấ ả ự ủ ờ ố ộ ườ ố ồ ạ
phát tri n đ u ph i d a vào s n l c c a m t t ch c, t m t nhóm nhể ề ả ự ự ổ ự ủ ộ ổ ứ ừ ộ ỏ
đ n ph m vi r ng l n t m qu c gia, qu c t và đ u ph i th a nh n vàế ạ ộ ớ ở ầ ố ố ế ề ả ừ ậ
ch u m t s qu n lí nào đó.ị ộ ự ả
Ngày nay, thu t ng qu n lí đã tr nên ph bi n nh ng ch a có m t đ nhậ ữ ả ở ổ ế ư ư ộ ị
nghĩa th ng nh t. Có ng i cho qu n lí là ho t đ ng thi t y u nh m đ mố ấ ườ ả ạ ộ ế ế ằ ả
b o s hoàn thành công vi c thông qua s n l c c a ng i khác.ả ự ệ ự ỗ ự ủ ườ
Cũng có ng i cho qu n lí là m t ho t đ ng thi t y u nh m đ m b oườ ả ộ ạ ộ ế ế ằ ả ả
ph i h p nh ng n l c cá nhân và nh m đ t đ c m c đích c a nhóm.ố ợ ữ ổ ự ằ ạ ượ ụ ủ
“ Qu n lí là quá trình làm vi c cùng nhau thông qua các cá nhân, cácả ệ
nhóm cũng nh ngu n l c khác đ hoàn thành các m c đích t ch c”(P.ư ồ ự ể ụ ổ ứ
hersey – K. B Hard, 1995:12)
Đ nh nghĩa chung nh t v qu n lí đó là: “Qu n lí là quá trình tác đ ng liênị ấ ề ả ả ộ
t c, có t ch c, có k ho ch, có h ng đích c a ch th lên đ i t ngụ ổ ứ ế ạ ướ ủ ủ ể ố ượ
theo m t quy trình nh t đ nh nh m đ t hi u qu t i u so v i yêu c u đ tộ ấ ị ằ ạ ệ ả ố ư ớ ầ ặ
ra” (H c vi n CTQGHCM, 2000: 321)ọ ệ
3. N i dung qu n lí trong lĩnh v c chính tr .ộ ả ự ị