Đ bài: Bình gi ng đo n th sau trong bài th Đt n c (Nguy n Đình Thi): Mùaề ả ạ ơ ơ ấ ướ ễ
thu nay khác r i!... Nh ng bu i ngày x a v ng nói vồ ữ ổ ư ọ ề
Bài làm
Bài th Đt n c đc hình thành trong m t quãng th i gian dài (1948-1955); l n đuơ ấ ướ ượ ộ ờ ầ ầ
tiên đc d a vào t p Chi n sĩ (1956). Bài th đc t h p t m t s bài th khác nhượ ư ậ ế ơ ượ ổ ợ ừ ộ ố ơ ư
Sáng mát trong nh sáng năm x a (1948) và Đêm mít tinh (1949). Ch đ bao trùm c aư ư ủ ề ủ
Đt n c là lòng yêu n c n ng nàn, thi t tha, ý th c đc l p t ch , là lòng t hào vấ ướ ướ ồ ế ứ ộ ậ ự ủ ự ề
đt n c và nhân dân anh hùng, t trong đau th ng nô l , d i s lãnh đo c a Đng đãấ ướ ừ ươ ệ ướ ự ạ ủ ả
qu t kh i vùng lên chi n th ng huy hoàng.Trong đó có nh ng đo n th Nguy n Đình Thiậ ở ế ắ ữ ạ ơ ễ
đó là T qu c h i sinh tràn đy s c s ng, ý th c đc l p t ch và ni m t hào v Tổ ố ồ ầ ứ ố ứ ộ ậ ự ủ ề ự ề ổ
qu c giàu đp, có truy n thông b t khu t kiên c ng:ố ẹ ề ấ ấ ườ
Mùa thu nay khác r i!ồ
...
Nh ng bu i ngày x a v ng nói v .ữ ổ ư ọ ề
Sau khi h i t ng đn mùa thu c a nh ng ngày r i Hà N i ra đi vì nghĩa l n v i c m xúcồ ưở ế ủ ữ ờ ộ ớ ớ ả
"Bu n bu n l ng l ng" (Hoài Thanh), tác gi b c l c m nghĩ c a mình v mùa thu m i,ồ ồ ặ ặ ả ộ ộ ả ủ ề ớ
mùa thu trên đt n c nhân dân đã làm ch v n m nh c a mình, mùa thu kháng chi n ấ ướ ủ ậ ệ ủ ế ở
núi r ng Vi t B c: "Mùa thu nay khác r i". L i th đy tính ch t kh ng đnh. Đó là sừ ệ ắ ồ ờ ơ ầ ấ ẳ ị ự
khác r i v không gian, th i gian và tâm tr ng con ng i tr c mùa thu. Nh ng cái khácồ ề ờ ạ ườ ướ ư
tr c h t c a mùa thu này đc ng i đc nh n ra ngay nh p đi u, ti t t u, hình nhướ ế ủ ượ ườ ọ ậ ở ị ệ ế ấ ả
th : t nh ng câu th th t ngôn sâu l ng, c kính mang đm màu s c Đng thi, bài thơ ừ ữ ơ ấ ắ ổ ậ ắ ườ ơ
b ng chuy n sang nh ng câu th t do, t o nên m t nh p đi u h i h ph i ph i làm choỗ ể ữ ơ ự ạ ộ ị ệ ố ả ơ ớ
đo n th nh hát vang lên t m t trái tim ch t ch a ni m vui.ạ ơ ư ừ ộ ấ ứ ề
Đng gi a không gian bao la, gi a đt tr i bát ngát thoáng đãng, v i trái tim reo vui, tácứ ữ ữ ấ ờ ớ
gi đã l ng nghe, c m nh n s c thu, h i thu m i "Tôi đng vui nghe gi a núi đi". "Vuiả ắ ả ậ ắ ồ ớ ứ ữ ồ
nghe" ch không ph i là nghe vui. Nghe vui là ni m vui t bên ngoài còn vui nghe là ni mứ ả ề ừ ề
vui t trái tim tr i d y, dâng lên, lan to , nhu m lên t t c c nh v t, đt tr i, c cây mâyừ ỗ ậ ả ố ấ ả ả ậ ấ ờ ỏ
n c "Gió th i r ng tre ph p ph i". "Ph p ph i" là m t t láy r t g i hình, g i c m vàướ ổ ừ ấ ớ ấ ớ ộ ừ ấ ợ ợ ả
giàu ý nghĩa di n t . Ph p ph i r ng tre gió th i hay ph p ph i c a lá c đ tung bayễ ả ấ ớ ừ ổ ấ ớ ủ ỏ ỏ
gi a chi n khu t do hay còn g i cho ta ni m vui ph i ph i c a con ng i đang bay lênữ ế ự ợ ề ơ ớ ủ ườ
cùng v i đt tr i gi i phóng?ớ ấ ờ ả
Trong ni m vui lâng lâng y, nhà th đã c m nghe đc s chuy n đi r t m c tinh tề ấ ơ ả ượ ự ể ổ ấ ự ế
c a h n thu:ủ ồ
Tr i thu thay áo m iờ ớ
Trong bi c nói c i thi t thaế ườ ế
Nh s d ng bi n pháp nhân hóa đc s c, nhà th không ch di n t đc s thay điờ ử ụ ệ ặ ắ ơ ỉ ễ ả ượ ự ổ
c a s c thu mà còn di n t đc s thay đi c a lòng ng i, h n ng i. Qua câu th c aủ ắ ễ ả ượ ự ổ ủ ườ ồ ườ ơ ủ
Nguy n Đình Thi, d ng nh mùa thu đt n c đã đc h i sinh và hi n lên nh m t côễ ườ ư ấ ướ ượ ồ ệ ư ộ
gái đy s c tr , tr c hình s c, tr c tâm h n. "Trong bi c nói c i thi t tha". Câu thầ ứ ẻ ẻ ả ắ ẻ ả ồ ế ườ ế ơ
có 6 ch mà d n nén bi t bao nhiêu c m xúc và n t ng: âm thanh thì "nói c i" t iữ ồ ế ả ấ ượ ườ ươ
tr , màu s c thì "trong bi c", tình c m thì "thi t tha”. Nh l i c nh mùa thu cũ hi n vẻ ắ ế ả ế ớ ạ ả ệ ề
nh thi u n "đng ch u tang - Tóc bu n buông xu ng l ngàn hàng" v i "áo m phai d tư ế ữ ứ ị ồ ố ệ ớ ơ ệ
lá vàng" còn thu nay đã đc thay b ng chi c áo màu t i sáng, bình d , ta càng th m thíaượ ằ ế ươ ị ấ
thu t đây "không thu th m thu s u" mà là "thu s ng nhu m màu xuân mát mát":ừ ả ầ ướ ộ
Mùa thu vàng sáng t i r i đâyớ ồ
Áo m i em ph i gió th i đyớ ơ ổ ầ
Áo tr ng đòi tà ph ph t hoáắ ơ ấ
Áo vàng em m c cánh thu bayặ
(Xuân Di u)ệ
Đo n th trên đc tác gi s d ng nhi u đng t "đng, nghe, gió th i, thay áo, nói,ạ ơ ượ ả ử ụ ề ộ ừ ứ ổ
c i" đã g i đc không khí nh n nh p sôi n i r n ràng c a mùa thu. C nh s c thiênườ ợ ượ ộ ị ổ ộ ủ ả ắ
nhiên đây v a bình d kho kho n, v a trong tr o t i sáng hoà h p v i tâm tr ng vuiở ừ ị ẻ ắ ừ ẻ ươ ợ ớ ạ
h h i c a thi nhân t o nên m t v đp m i cho mùa thu đt n c. Nguy n Đình Thi đãồ ở ủ ạ ộ ẻ ẹ ớ ấ ướ ễ
đa đn m t nét m i cho nh ng bài th v mùa thu Vi t Nam muôn đi.ư ế ộ ớ ữ ơ ề ệ ờ
Đng tr c khung c nh mùa thu đt n c nh đang h i sinh, trào dâng s c s ng, ni mứ ướ ả ấ ướ ư ồ ứ ố ề
vui, v i tình yêu th ng n ng th m, tác gi đã b c l ý th c đc l p, t ch và ni m tớ ươ ồ ắ ả ộ ộ ứ ộ ậ ự ủ ề ự
hào v T qu c giàu đp. Thông qua tình c m n ng th m yêu th ng và chói đ t hàoề ổ ố ẹ ả ồ ắ ươ ỏ ự
c a tác gi , b c tranh đt n c c l n l t đc m ra v i không gian ba chi u bát ngátủ ả ứ ấ ướ ứ ầ ượ ượ ở ớ ề
và hi n lên v i nh ng đng nét, màu s c, hình kh i và c h ng v n a, th t nên th ,ệ ớ ữ ườ ắ ố ả ươ ị ữ ậ ơ
nên h a.ọ
Ng ng đu lên là b u tr i "thu xanh ng t m y t ng cao". D ng nh không nén n i c mẩ ầ ầ ờ ắ ấ ừ ườ ư ổ ả
xúc, tác gi ph i reo lên "Tr i xanh đây là c a chúng ta". Tr i ta xanh m t ai mà ch ngả ả ờ ủ ờ ắ ẳ
th y, v n r t xanh t cái thu xa x a. B u tr i y qua th ca c a Nguy n Du, Nguy nấ ố ấ ứ ở ư ầ ờ ấ ơ ủ ễ ễ
Khuy n, T n Đà... đã cao xanh, gi đây càng tr nên xanh cao h n n a. Vì trong s c xanhế ả ờ ở ơ ữ ắ
muôn thu c a b u tr i, này có thêm s c xanh c a lòng ng i đc h ng đc l p, tở ủ ầ ờ ắ ủ ườ ượ ưở ộ ậ ự
do. Đúng nh Ch Lan Viên đã vi t:ư ế ế
Xanh bi t m y là tr i xanh T qu cế ấ ờ ổ ố
Khi t do v chói trên đuự ề ở ầ
Tr i thu xanh ng t sáng tuyên ngônờ ắ
Tr i b ng xanh h n n ng chói loàờ ỗ ơ ắ
N c Vi t Nam Dân ch C ng hoàướ ệ ủ ộ
(T H u)ố ữ
Nhìn sang bên kia là nh ng dãy núi, nh ng cánh r ng trùng trùng đi p đi p "Núi r ng đâyữ ữ ừ ệ ệ ừ
là c a chúng ta". Hai ch "núi r ng" không h g i lên c nh ma thiêng n c đc mà chủ ữ ừ ề ợ ả ướ ộ ỉ
g i lên s giàu có c a T qu c, n ch a bi t bao tài nguyên phong phú "R ng vàng bợ ự ủ ộ ố ẩ ứ ế ừ ể
b c đt phì nhiêu". Nh l i c nh quê h ng làng xóm trong máu l a chi n tranh, b u tr iạ ấ ớ ạ ả ươ ử ế ầ ờ
cánh đng nh a máu, rách nát b i dây thép gai, móng vu t c a k thù "Ôi nh ng cánhồ ư ứ ở ố ủ ẻ ữ
đng quê ch y máu - Dây thép gai đâm nát tr i chi u!" chúng ta m i th m thía cái vangồ ả ờ ề ớ ấ
h ng c a lòng t hào, ni m kiêu hãnh và ý th c đc l p t ch toát ra t hai câu th :ưở ủ ự ề ứ ộ ậ ự ủ ừ ơ
Tr i xanh đây là c a chúng taờ ủ
Núi r ng đây là c a chúng taừ ủ
Nh ng câu th kh ng đnh, nh ng đi t ch đnh "đây” cùng v i đi p t ng "c a chúngữ ơ ẳ ị ữ ạ ừ ỉ ị ớ ệ ừ ữ ủ
ta" đã vang lên dõng d c ni m t hào kiêu hãnh v quy n làm ch đt n c. C m h ngạ ề ự ề ề ủ ấ ướ ả ứ
này là m t c m h ng mà ta th ng g p trong th ca Vi t Nam sau ngày gi i phóng:ộ ả ứ ườ ặ ơ ệ ả
C a ta tr i đt, đêm ngàyủ ờ ấ
Núi kia đng n , sông này c a taồ ọ ủ
(T H u)ố ữ
Nh ng câu th "Tôi nh ; Tôi đng vui nghe" là nh ng l i đc tho i c a nhân v t tr tình.ữ ơ ớ ứ ữ ờ ộ ạ ủ ậ ữ
Sau l i đc tho i, đn đây d ng nh nhà th hát chung v i dàn đng ca c a nhân dân,ờ ộ ạ ế ườ ư ơ ớ ồ ủ
hòa trong c m h ng vui s ng, t hào đc làm ch đt tr i thiên nhiên T qu c t iả ứ ướ ự ượ ủ ấ ờ ổ ố ươ
đp:ẹ
Nh ng cánh đng th m mátữ ồ ơ
Nh ng ng đng bát ngátữ ả ườ
Nh ng dòng sông đ n ng phù saữ ỏ ặ
B ng hàng lo t t "nh ng", m t t ch s nhi u không xác đnh m đu các dòng th ,ằ ạ ừ ữ ộ ừ ỉ ố ề ị ở ầ ơ
tr c h t tác gi nh mu n k thêm nhi u h n v giàu đp c a đt n c, sau n a đo nướ ế ả ư ố ể ề ơ ẻ ẹ ủ ấ ướ ữ ạ
th g i cho ng i đc b c tranh đt n c c l n l t đc m ra l ng l y, bát ngát.ơ ợ ườ ọ ứ ấ ướ ứ ầ ượ ượ ở ộ ẫ
Nguy n Đình Thi s d ng nhi u tính t ch c m xúc "th m mát, bát ngát, đ n ng". Đi uễ ử ụ ề ừ ỉ ả ơ ỏ ặ ề
đó v a di n t đc tình c m yêu n c thi t tha, n ng nàn c a tác gi v a làm cho b cừ ễ ả ượ ả ướ ế ồ ủ ả ừ ứ
tranh đt n c nh có thêm đng nét, màu s c, hình kh i. V i t m lòng yêu n c thi tấ ướ ư ườ ắ ố ớ ấ ướ ế
tha sâu n ng, d ng nh tác gi c m nh n đc c cái v "th m mát" c a cánh đng, t nặ ườ ư ả ả ậ ượ ả ị ơ ủ ồ ậ
m t th y đc cái "bát ngát" t do c a nh ng ng đng m ra, nh trông thây đc cắ ấ ượ ự ủ ữ ả ườ ở ư ượ ả
nh ng dòng sông đ n ng phù sa cu n ch y v xuôi. Câu th c a Ng y n Đình Thi th tữ ỏ ặ ộ ả ề ơ ủ ụ ễ ậ
trĩu n ng suy t . "Nh ng dòng sông đ n ng phù sa" hay đ n ng t m lòng yêu th ng vàặ ư ữ ỏ ặ ỏ ặ ấ ươ
t hào đi v i đt n c c a tác gi ? đây nhà th s d ng nhi u nguyên âm m "a, at”ự ố ớ ấ ướ ủ ả Ở ơ ử ụ ề ở
cu i dòng th cũng đã góp ph n di n t thành công cái c m xúc th nói trên (T cu cố ơ ầ ễ ả ả ơ ừ ộ
s ng có ph n tù túng trong năm c a ô, các văn ngh sĩ mang ba lô hành h ng lên đtố ầ ử ệ ươ ấ
thánh Vi t B c. Qua bao nhiêu n o đng kháng chi n, c m nh n v đt n c đc mệ ắ ẻ ườ ế ả ậ ề ấ ướ ượ ở
ra theo chi u r ng không gian v i b u tr i thu trong xanh, nh ng núi r ng bát ngát c aề ộ ớ ầ ờ ữ ừ ủ
Vi t B c, nh ng cánh đng lúa th m mùi s a, nh ng dòng sông Lô, sông Thao, sôngệ ắ ữ ồ ơ ữ ữ
H ng cu n cu n phù sa).ồ ồ ộ
T nh ng c m nh n v cái h u hình c a đt n c v i không gian, b u tr i, cánh đng,ừ ữ ả ậ ề ữ ủ ấ ướ ớ ầ ờ ồ
dòng sông, câu th đang náo n c, d n d p reo vui b ng nh tr m l ng h n xu ng, đmơ ứ ồ ậ ỗ ư ầ ắ ẳ ố ượ
v thiêng liêng thành kính khi nghĩ v cái vô hình là h n thiêng đt n c trên chi u dàiẻ ề ồ ấ ướ ề
c a th i gian 4000 năm l ch s :ủ ờ ị ử
N c chúng taướ
N c nh ng ng i ch a bao gi khu tướ ữ ườ ư ờ ấ
Đêm đêm rì r m trong ti ng đtầ ế ấ
Nh ng bu i ngày x a v ng nói vữ ổ ư ọ ề
"N c chúng ta", câu th có ba ch mà nh n i b t lên gi a bài th gi ng nh dòng n cướ ơ ữ ư ổ ậ ữ ơ ố ư ướ
đang cu n ch y b ng ch ng l i, d n nén l i. Câu th bình d mà ch t ch a bao nhiêu c mộ ả ỗ ữ ạ ồ ạ ơ ị ấ ứ ả
xúc yêu th ng và t hào.ươ ự
Nghĩ v quá kh c a đt n c chúng ta, đi u làm tác gi c m ph c nh t là truy n th ngề ứ ủ ấ ướ ề ả ả ụ ấ ề ố
b t khu t kiên c ng. Truy n th ng y n i b t lên t o thành g ng m t r ng r nh tấ ấ ườ ề ố ấ ổ ậ ạ ươ ặ ạ ỡ ấ