ĐỀ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
Môn học: Giáo dục học Trung học
Thời gian làm bài: 60 phút (Không kể thời gian phát đề)
--Đề số 1--
Câu 1 (5,0 điểm):
Trong tiết học môn Sinh học về chủ đề 'Hệ sinh thái', cô Lan đã tổ chức cho học sinh
lớp 11A một chuyến học tập trải nghiệm tại khu bảo tồn thiên nhiên địa phương. Thay vì chỉ
nghe giảng lý thuyết về các loài sinh vật qua sách giáo khoa, học sinh được trực tiếp quan sát
các tầng tán rừng, lấy mẫu nước để kiểm tra độ pH và ghi chép về tập tính của một số loài
côn trùng. Cô Lan chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm có nhiệm vụ hoàn thành một
phiếu bài tập thực địa. Trong quá trình học sinh làm việc, cô luôn đi sát để hướng dẫn cách sử
dụng kính hiển vi cầm tay và gợi mở các câu hỏi để học sinh tự giải thích mối quan hệ giữa
các thành phần trong hệ sinh thái. Sau chuyến đi, mỗi nhóm phải xây dựng một dự án nhỏ về
bảo vệ môi trường tại địa phương và thuyết trình trước lớp. Nhiều học sinh vốn dĩ nhút nhát
và ít phát biểu trên lớp bỗng trở nên hào hứng, chủ động tranh luận và đưa ra những giải pháp
sáng tạo để cải thiện nguồn nước tại khu vực mình sinh sống.
Từ đoạn trích trên, Anh/chị hãy:
a. Nhận biết và chỉ ra 01 hình thức tổ chức dạy học chính mà cô Lan đã áp dụng và xác định
02 thành tố của quá trình dạy học được thể hiện rõ nét nhất qua hoạt động của cô Lan và học
sinh.
b. Chỉ ra 02 lợi ích mà hoạt động trải nghiệm này mang lại cho học sinh dựa trên nguyên tắc
đảm bảo sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn. Từ thực tế tình huống, giáo viên nên làm gì
để tiếp tục duy trì và phát triển tính tự giác, sáng tạo của những học sinh vốn dĩ nhút nhát
trong các tiết học lý thuyết sau này?
Câu 2 (5,0 điểm):
Nam là một học sinh lớp 9 có học lực khá, nhưng gần đây em thường xuyên đi học
muộn và có biểu hiện sa sút trong học tập. Tìm hiểu nguyên nhân, thầy chủ nhiệm biết được
do bố mẹ Nam vừa ly hôn, em hiện sống với bà nội đã già yếu nên thiếu sự quan tâm, nhắc
nhở. Nam bắt đầu tụ tập với một nhóm bạn xấu ngoài nhà trường và tham gia vào các trò chơi
điện tử thâu đêm. Trong một buổi sinh hoạt lớp, khi bị thầy nhắc nhở về việc chưa hoàn thành
bài tập, Nam đã có thái độ thách thức và nói: 'Đằng nào cũng chẳng ai cần em cố gắng'. Thay
vì trách phạt nặng nề trước lớp, thầy chủ nhiệm đã dành thời gian gặp riêng Nam, lắng nghe
em chia sẻ về biến cố gia đình. Thầy bày tỏ sự thấu hiểu, không oán trách hành vi vô lễ của
em, mà ngược lại, thầy nhắc lại những lần Nam từng giúp đỡ các bạn trong lớp và khẳng định
thầy vẫn luôn tin tưởng vào năng lực của em. Thầy còn đề nghị Nam tham gia vào đội xung
kích của trường để giúp thầy quản lý nề nếp các bạn khóa dưới.
Từ đoạn trích trên, Anh/chị hãy:
a. Chỉ ra những yếu tố/nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi tiêu cực của Nam và giải thích
ngắn gọn. Hãy cho biết thầy chủ nhiệm đã tuân thủ nguyên tắc giáo dục nào khi đối xử
với Namchỉ ra các chi tiết cụ thể trong đoạn trích thể hiện việc thực hiện nguyên tắc
đó.
b. Đề xuất 02 phương pháp giáo dục phù hợp để giúp Nam hình thành lại thói quen đi học
đúng giờ và trình bày cách sử dụng các phương pháp này. Rút ra bài học kinh nghiệm cho
giáo viên về việc sử dụng "Nghệ thuật giáo dục cảm hóa" khi đối diện với những học sinh
có hoàn cảnh đặc biệt và hành vi lệch chuẩn.
-----------------Hết-----------------
Ghi chú: Sinh viên không được sử dụng tài liệu khi làm bài
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1
Câu 1 (5,0 điểm): Lý luận dạy học
1.1. (2,0 điểm)
o Hình thức tổ chức dạy học: tham quan/Học tập, trải nghiệm ngoài nhà
trường (1,0đ).
o Thành tố của quá trình dạy học (chọn 2): Phương tiện dạy học (kính hiển
vi, mẫu vật thực tế), Phương pháp dạy học (trực quan, thực hành), hoặc Chủ
thể dạy học/học tập (1,0đ).
1.2. (3,0 điểm)
o 02 lợi ích: (1) Giúp HS hiểu sâu, nhớ lâu kiến thức lý thuyết nhờ được kiểm
chứng qua thực tiễn; (2) Hình thành kỹ năng thực hành và giải quyết vấn đề
thực tế (1,5đ).
o Liên hệ thực tế: GV nên tiếp tục sử dụng các phương pháp tích cực như dạy
học dự án, khen ngợi kịp thời những đóng góp nhỏ của HS nhút nhát để các
em tự tin hơn (1,5đ).
Câu 2 (5,0 điểm): Lý luận giáo dục
2.1. (2,5 điểm)
o Nguyên nhân: Gia đình (bố mẹ ly hôn, thiếu quan tâm); Bản thân (khủng
hoảng tâm lý, sa đà vào game); Xã hội (nhóm bạn xấu) (1,0đ).
o Nguyên tắc giáo dục: Tôn trọng nhân cách kết hợp với yêu cầu cao đối với
HS (1,5đ). Chi tiết: Thầy lắng nghe riêng, thấu hiểu, không trách phạt nặng nề
trước lớp.
2.2. (2,5 điểm)
o Phương pháp: Nêu gương (thầy làm gương về sự bao dung) và khen thưởng
(công nhận đóng góp giúp đỡ bạn của Nam) (1,5đ).
o Bài học kinh nghiệm: Cần tiếp cận bằng tình thương, sự kiên trì và tìm ra
"điểm sáng" của HS để giáo hóa thay vì chỉ nhìn vào lỗi lầm (1,0đ).
ĐỀ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
Môn học: Giáo dục học Trung học
Thời gian làm bài: 60 phút (Không kể thời gian phát đề)
--Đề số 2--
Câu 1 (5,0 điểm):
Tại Trường THCS-THPT Thạnh An (huyện Cần Giờ, TP.HCM), trong tiết học địa lý
về chủ đề rừng ngập mặn, thay vì chỉ xem hình ảnh qua màn hình tivi, học sinh được giáo
viên đưa ra thực địa ngay tại cánh rừng sát trường. Tại đây, các em được chia thành từng
nhóm để thực hiện nhiệm vụ: đo độ mặn của nước, tìm hiểu về hệ rễ đặc biệt của cây đước,
cây mắm và quan sát các loài động vật dưới tán rừng. Giáo viên đóng vai trò là người gợi mở,
hỗ trợ các nhóm sử dụng thiết bị đo và đối chiếu với kiến thức trong sách giáo khoa. Sau buổi
thực địa, các nhóm không chỉ nộp báo cáo thu hoạch mà còn phải thuyết trình về các giải
pháp bảo vệ rừng ngập mặn trước tác động của biến đổi khí hậu. Nhiều học sinh chia sẻ rằng
việc "chạm" vào thiên nhiên giúp các em nhớ kiến thức lâu hơn và cảm thấy yêu quý môi
trường sống của mình hơn. (Nguồn trích dẫn/tham khảo: Báo Tuổi Trẻ - Học tập từ thực tế tại
xã đảo Thạnh An)
Từ đoạn trích trên, Anh/chị hãy:
a. Chỉ ra cụ thể hình thức tổ chức dạy học và phương pháp dạy học chính mà giáo viên đã sử
dụng. Hãy phân tích mối quan hệ biện chứng giữa thành tố "Chủ thể hoạt động dạy" và "Chủ
thể hoạt động học" trong tình huống trên.
b. Chỉ ra 02 lợi ích trực tiếp mà hoạt động này mang lại cho sự phát triển năng lực của học
sinh. Từ vai trò của giáo viên trong đoạn trích, hãy rút ra bài học kinh nghiệm về việc đổi mới
phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trung học hiện nay.
Câu 2 (5,0 điểm):
Câu chuyện về một nam sinh lớp 8 tại một trường THCS ở Hà Nội từng gây xôn xao
khi em có những hành vi nổi loạn, thường xuyên bỏ tiết và có thái độ vô lễ với giáo viên. Tìm
hiểu kỹ, nhà trường mới biết em đang trải qua giai đoạn khủng hoảng tâm lý nặng nề do áp
lực thành tích từ gia đình. Bố mẹ em đều là những người thành đạt và luôn yêu cầu con phải
đứng đầu lớp, nếu điểm kém sẽ bị cắt hết các hoạt động giải trí và bị so sánh với 'con nhà
người ta'. Thay vì áp dụng ngay các biện pháp kỷ lut cứng nhắc, giáo viên chủ nhiệm đã
kiên trì trò chuyện riêng với em mỗi ngày. Cô không phê phán hành vi sai trái ngay lập tức
mà chọn cách khen ngợi năng khiếu hội họa của em trước lớp, giao cho em nhiệm vụ trang trí
bảng tin trường. Đồng thời, cô đã có buổi làm việc sâu với phụ huynh để giúp họ thay đổi kỳ
vọng. Kết quả là sau một học kỳ, nam sinh này đã thay đổi thái độ, tự giác xin lỗi các giáo