Các khái niệm căn bản trong ảnh Macro*
1. Độ phóng đại của hình ảnh (« Magnification Ratio » hay « Rapport
de Reproduction »)
Độ phóng đại này xác định tỉ lệ giữa kích thước thật của vật thể và hình ảnh
của nó ghi lại trên phim 24x36mm (hoặc sensor). Nó được tính bằng khoảng
cách giữa mặt phẳng phim và vật thể với tiêu cự của ống kính. Ví dụ như khi
hình ảnh của vật thể trên phim có kích thước bằng kích thước thật bên ngoài,
ta nói độ phóng đại là 1 :1 hay 1x. Nếu hình ảnh lớn gấp đôi vật thật thì độ
phóng đại là 2 :1 hay 2x.
Để có thể có được một độ phóng đại chính xác của vật thể thì đầu tiên ta
phải chọn chỉ số này và sau đó tiến hành canh nét bằng cách dịch chuyển
máy ảnh cho đến khi tìm được điểm nét ưng ý.
2. Hiệu chỉnh kết quả đo sáng (« Exposure Correction » hay «
Correction d’exposition »)
Khi khoảng cách chỉnh nét giảm đi thì nó cũng kéo theo sự suy giảm của ánh
sáng, đây là một định luật trong quang học. Khi bạn chụp ảnh bình thường
thì sự suy giảm ánh sáng này là không đáng kể nhưng trong chụp ảnh Macro
thì nó lại cần có thêm sự hiệu chỉnh về kết quả đo sáng để bù lại lượng sáng
bị thiếu này. Với hệ thống đo sáng TTL thì việc hiệu chỉnh được làm hoàn
toàn tự động.
3. Độ nét sâu của trường ảnh (« Depth of Field » hay « Profondeur de
champ »)
Khái niệm này ám chỉ vùng ảnh nét ở phía trước và phía sau của điểm mà
bạn canh nét. Trong chụp ảnh Macro thì độ nét sâu đóng một vai trò đặc biệt
quan trọng và nó thay đổi tùy theo độ phóng đại của hình ảnh và khẩu độ mở
của ống kính. Độ phóng đại càng lớn và khẩu độ ống kính càng rộng thì độ
nét sâu của trường ảnh càng bé. Độ phóng đại nhỏ cùng với khẩu độ ống
kính khép sâu sẽ cho D.O.F lớn. Bạn có thể kiểm tra D.O.F bằng một nút
bấm nằm ở phía trước của thân máy ảnh.
4. Đảo ngược ống kính (“Reversed a Lens” hay “Inverser l’Objectif”)
Khi chụp ảnh thông thường thì chủ thể thường ở xa ống kính còn phim (hoặc
sensor) thì lại ở rất gần. Khi ta tiến lại gần chủ thể thì tương quan giữa hai
khoảng cách này thay đổi dẫn tới làm giảm chất lượng hình ảnh. Nếu bạn
dung một ống kính không thuộc loại chuyên dụng cho ảnh Macro với độ
phóng đại lớn thì bạn có thể làm tăng khả năng của ống kính bằng cách lắp
ngược nó vào than máy ảnh bằng một vòng nối gọi là “Reversing Ring” hay
“Bague d’inversion”.
5. Cự ly chụp ảnh
Ở đây ta đang nói về khoảng cách giữa đầu của ống kính và vật thể. Khi cự
ly chỉnh nét càng gần thì khoảng cách này càng ngắn lại và như thế ống kính
có thể làm cản trở một phần ánh sáng chiếu tới vật thể. Khi bạn thao tác
chụp ảnh quá gần sẽ làm cho các loài vật sống trở nên khích động và khó
chụp hơn. Trong trường hợp này bạn nên sử dụng một chiếc ống kính có tiêu
cự lớn hơn để có thể chụp từ xa.
6. Độ rung của thân máy ảnh
Khi chụp ảnh Macro thì ngay những rung động nhỏ nhất cũng sẽ làm ảnh
hưởng tới độ sắc nét và làm giảm chất lượng của hình ảnh. Như thế bạn nên
dùng chân máy ảnh hay một hệ thống cơ khí cho phép giữ bất động máy ảnh
đồng thời dùng dây bấm mềm hoặc điều khiển từ xa để có thể đạt được độ
sắc nét cao nhất. Nếu máy ảnh của bạn không thể lắp thêm dây bấm mềm thì
bạn nên chụp bằng chế độ tự động. Trong trường hợp bạn chủ động chụp
cầm tay thì nên sử dụng tốc độ cao nhất có thể.
* Tham khảo tài liệu của Nikon
Thiết bị dùng trong chụp ảnh MACRO
Trong bài viết này NTL xin dành riêng cho kỹ thuật chụp ảnh Macro với
máy SLR hay dSLR.
Các thiết bị của Nikon được dùng để minh họa, bạn hoàn toàn có thể tìm
thấy các thiết bị tương đương với Canon, Minolta…
1. Thân máy ảnh (“Body” trong tiếng Anh, “Boîtier” trong tiếng Pháp)
Đây là bộ phận khá quan trọng nhưng nó lại không có tiếng nói quyết định
lớn nhất trong chất lượng hình ảnh. Thêm nữa khi chụp ảnh Macro bạn sẽ
chỉnh bằng tay là chủ yếu và tốc độ chụp không có nghĩa lý gì ở đây cả. Tuy
nhiên việc có một chiếc thân máy ảnh với khả năng tương thích với nhiều
loại thiết bị chụp ảnh Macro cũng là điều cần thiết. Bạn nên chọn loại thân
máy ảnh có điều khiển từ xa (bằng dây nối hay tia hồng ngoại) hoặc có thể
lắp thêm giây bấm mềm.
2. Ống kính (“Lens” hay “Objectif”)
Trên lý thuyết thì tất cả các loại ống kính đều “có thể” dùng để chụp ảnh
Macro nhưng bạn cũng nên lưu ý rằng có những ống kính được thiết kế
chuyên cho một thể loại ảnh nhất định như chiếc 85mm f/1,4D dùng cho ảnh
chân dung, lại không cho hình ảnh cực kỳ sắc nét và chi tiết như chiếc PC
Micro-Nikkor 85mm f/2,8D. Bạn nên ưu tiên những ống kính có khẩu độ
mở cố định (zoom hoặc tiêu cự cố định) vì chúng sẽ cho bạn khả năng thao
tác rất lớn trong mọi điều kiện ánh sáng và chất lượng ảnh cũng cao hơn.
Chẳng hạn như một chiếc 50mm f/1,4D dùng để chụp ảnh Macro sẽ cho kết
quả rất đẹp.
Bên cạnh đó thì bạn có một gam ống kính chuyên dụng cho ảnh Macro của
các hãng lớn như Nikon, Canon, Pentax…đồng thời các đồ “FOR” của
Sigma, Tamron cũng khá chất lượng và giá thành rẻ. Dưới đây là các ống
kính chụp ảnh Macro của Nikon:
- AF Micro-Nikkor 60mm f / 2.8D
