doanh nGhiệp & Giải pháp
Giới thiệu
chuyển đổi số tiêu biểu
LỜI GIỚI THIỆU
Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 với những tiến bộ vượt bậc của công nghệ, khoa học kỹ thuật đã và
đang tác động mạnh mẽ đến mọi cơ quan, chính phủ, tổ chức, doanh nghiệp trên toàn cầu. Cùng với
cách mạng 4.0, chuyển đổi số là từ khóa được nhắc đến nhiều nhất trong năm 2019 và năm 2020.
Đại dịch Covid là cú hích đẩy nhanh hơn quá trình chuyển đổi số ở tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế.
Hiện nay trên thế giới, ước tính 1,2 tỷ học sinh phải học trực tuyến, 30% người bệnh khám bệnh từ xa.
Theo báo cáo mới nhất mà Tata Consultancy khảo sát trên 300 tập đoàn toàn cầu, dự kiến đến năm
2025, 40% nhân sự sẽ thực hiện chế độ làm việc từ xa. Trong khi đó, Việt Nam là một trong số ít quốc
gia khống chế gần như hoàn toàn đại dịch, nền kinh tế dự báo tăng trưởng dương cao nhất khu vực và
châu lục, là điểm sáng hiếm hoi của thế giới. Việt Nam đang có một vị thế lớn, quan trọng trên trường
quốc tế cả về kinh tế và chính trị. Hơn lúc nào hết, đây là giai đoạn vàng, là thời cơ vàng để Việt Nam
thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc chuyển đổi số nhằm nâng cao và duy trì vị thế quan trọng này.
Ngày 3/6/2020, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến 2025,
định hướng 2030 và coi năm 2020 là Năm chuyển đổi số quốc gia. Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền
thông đặt mục tiêu trong năm 2020: 100% các bộ, ngành, địa phương xây dựng xong chiến lược chuyển
đổi số, 100% các bộ, ngành, địa phương có nền tảng kết nối chia sẻ dữ liệu. 100% hệ thống thông tin
của bộ, ngành và các tỉnh có bảo vệ 4 lớp. Tính đến cuối tháng 11/2020, 20 bộ, ngành, địa phương đã
hoàn thiện đề án Chuyển đổi số.
Xác định vai trò xung kích chuyển đổi số, VINASA thực hiện sách Chuyển đổi số - Cẩm nang cho
doanh nghiệp. Cẩm nang sẽ cung cấp những thông tin cơ bản mà các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức
đều đang rất băn khoăn như: Chuyển đổi số thực chất là gì? Tại sao phải chuyển đổi số, chuyển đổi số
cần bắt đầu từ đâu, giải pháp nào là phù hợp với tổ chức? Cần dành bao nhiêu nguồn lực, làm thế nào
để chuyển đổi số hiệu quả?... Góp phần trả lời các câu hỏi trên, Cẩm nang này giới thiệu một số doanh
nghiệp và giải pháp, dịch vụ tiêu biểu cho chuyển đổi số để các cơ quan, đơn vị, tổ chức có thể tham
khảo lựa chọn. Đây sẽ là một kênh thông tin hiệu quả, đáp ứng được hầu hết nhu cầu tìm kiếm đối tác,
hợp tác phát triển của doanh nghiệp nói riêng và đơn vị ứng dụng CNTT nói chung.
Với việc phát hành song song cùng Chương trình Ngày chuyển đổi số Việt Nam 2020, quyển Cẩm
nang mang theo kỳ vọng giúp thúc đẩy hợp tác đầu tư, nghiên cứu ứng dụng, phát triển và đổi mới
công nghệ giữa các doanh nghiệp trong nước cũng như với các đối tác nước ngoài; tăng cường kết nối
cung cầu công nghệ giữa các đơn vị; nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp; đẩy mạnh phát triển
kinh tế - xã hội.
HIỆP HỘI PHẦN MỀM VÀ DỊCH VỤ CNTT VIỆT NAM
CHUYỂN ĐỔI SỐ - Cẩm NANG CHO DOANH NGHIỆP
04
GIỚI THIỆU CÁC DOANH NGHIỆP VÀ GIẢI PHÁP CHUYỂN ĐỔI SỐ TIÊU BIỂU
Phần I: CẨM nAnG ChUYỂn ĐỔI SỐ
Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra nhanh và mạnh mẽ trên mọi mặt của đời sống kinh tế, xã hội. Trong cuộc
cách mạng đó, cụm từ “chuyển đổi số” (Digital transformation) được nhắc đến nhiều hơn như một xu hướng bắt buộc
để thành công với nhiều tổ chức, doanh nghiệp.
1. CHUyểN đổI số LÀ Gì?
Có nhiều định nghĩa về Chuyển đổi số:
Theo từ điển bách khoa Wikipedia, Chuyển đổi số (Tiếng Anh: Digital transformation) là việc vận dụng tính luôn đổi
mới, nhanh chóng của công nghệ kỹ thuật để giải quyết vấn đề.
Khái niệm được ra đời trong thời đại bùng nổ internet, mô tả những hoạt động đổi mới một cách mạnh mẽ và toàn
diện trong cách thức hoạt động của toàn doanh nghiệp, ở tất cả những khía cạnh như cung ứng, sản xuất, hợp tác, mối
quan hệ khách hàng hoặc thậm chí là tạo ra những doanh nghiệp mới với cách thức hoạt động mới mẻ hoàn toàn.
Theo Gartner, chuyển đổi số là việc sử dụng các công nghệ số để thay đổi mô hình kinh doanh, tạo ra những cơ hội,
doanh thu và giá trị mới. Microsoft cho rằng chuyển đổi số là việc tư duy lại cách thức các tổ chức tập hợp mọi người,
dữ liệu và quy trình để tạo những giá trị mới.
Theo “Cẩm nang chuyển đổi số” của Bộ Thông tin và Truyền thông, chuyển đổi số là quá trình thay đổi tổng thể và
toàn diện của các cá nhân và tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất trên môi trường số với các
công nghệ số. Định nghĩa này gồm 3 ý:
- Chuyển đổi số là một quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện
- Chuyển đổi số là quá trình thay đổi về cách sống (thường về cá nhân con người), cách làm việc và phương thức
sản xuất (thường về các tổ chức và doanh nghiệp) để thích ứng với môi trường số
- Sự thay đổi trong chuyển đổi số dựa vào các công nghệ số
Theo khảo sát năm 2018 của IDC, chuyển đổi số đang trở thành chiến lược tại các doanh nghiệp, tổ chức trong cuộc
cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Gần 90% doanh nghiệp đã bắt đầu chuyển đổi số với các bước khác nhau từ tìm
hiểu, nghiên cứu, cho tới bắt đầu triển khai, thực hiện. Hơn 30% lãnh đạo doanh nghiệp được khảo sát xem chuyển
đổi số là vấn đề sống còn, xác nhận hiệu quả trên nhiều khía cạnh như thấu hiểu khách hàng, tăng năng suất lao động,
tăng tốc sáng tạo.
Tại Việt Nam, khái niệm “Chuyển đổi số” thường được hiểu là quá trình thay đổi từ mô hình doanh nghiệp truyền
thống sang doanh nghiệp số bằng cách áp dụng công nghệ mới như dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT),
điện toán đám mây (Cloud)… nhằm thay đổi phương thức điều hành, lãnh đạo, quy trình làm việc, văn hóa công ty.
2. CáC CấP đỘ kHáC NHAU CủA CHUyểN đổI số
Chuyển đổi số là quá trình lâu dài, phức tạp, trải qua nhiều cấp độ từ thấp đến cao: số hoá (Digitization), khai thác cơ
hội số (digitalization) và chuyển đổi số (digital transformation).
số hóa (Digitization)
Số hóa là một trong những bước đầu của quá trình chuyển đổi số. Số hoá là việc biến đổi các thực thể (đối tượng, vạn
vật) từ dạng tự nhiên, dạng vật lý (analog) sang dạng số, tức là tạo ra phiên bản số của các thực thể.
Bản chất của số hoá là biến đổi. Việc số hoá đã bắt đầu từ khi có máy tính, vì mọi thứ muốn đưa vào máy tính đều
phải ở dạng số. Số hoá và các công nghệ số đang tạo ra các cơ hội số cho mọi người. Số hoá thay đổi rất nhanh gần
đây do những tiến bộ của công nghệ số hoá, của internet vạn vật…
khai thác sơ hội số (Digitalization)
Khai thác cơ hội số còn được gọi là “số hoá quy trình”, “số hoá tổ chức” hay “số hoá doanh nghiệp” - là cấp độ dùng
các công nghệ số và dữ liệu vào quy trình hoạt động của tổ chức hay doanh nghiệp. Đây chính là việc ứng dụng CNTT
vào các hoạt động của các tổ chức và doanh nghiệp khi các cơ hội số ngày càng nhiều.
Bản chất của cấp độ này là thích ứng (adaptation). Để khai tác hiệu quả các cơ hội số, các tổ chức hay doanh nghiệp
luôn cần đổi mới sáng tạo mô hình hoạt động hoặc mô hình kinh doanh (business model innovation).
CHUYỂN ĐỔI SỐ - Cẩm NANG CHO DOANH NGHIỆP
05
GIỚI THIỆU CÁC DOANH NGHIỆP VÀ GIẢI PHÁP CHUYỂN ĐỔI SỐ TIÊU BIỂU
Chuyển đổi số (Digital transformation)
Chuyển đổi số là một quá trình hoàn chỉnh áp dụng số hóa và khai thác cơ hội số số hóa nhưng ở một cấp độ cao hơn. Chuyển
đổi số mô tả những chuyển đổi vô cùng lớn ở quy mô doanh nghiệp hay thậm chí là thị trường.
Chuyển đổi số là quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện của các cá nhân và tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương
thức sản xuất trên môi trường số với các công nghệ số. Các mô hình và quá trình kinh doanh số sẽ tái cấu trúc nền kinh tế.
Xã hội sẽ thay đổi khi mọi người thích hợp công nghệ số vào cuộc sống của mình. Chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi ở
cấp độ hệ thống nhằm thay đổi hành vi trên quy mô lớn. Bản chất của chuyển đổi số là sáng tạo (creation).
Tóm lại:
- Số hoá xảy ra khi các thực thể được biến đổi sang dạng số
- Khai thác cơ hội số xảy ra khi mô hình kinh doanh và quy trình hoạt động được thay đổi để thích ứng với các cơ hội số
được tạo ra từ việc số hoá
- Chuyển đổi số xảy ra khi chính quyền, doanh nghiệp, xã hội, nền kinh tế tái cấu trúc có tính hệ thống với việc xử
dụng hiệu quả các công nghệ số
3. CHUyểN đổI số đeM LạI HIỆU qUả NHư THế NÀo?
Chuyển đổi số mang lại lợi ích cho mọi mặt của xã hội, bao gồm bộ máy Chính phủ, người dân và doanh nghiệp.
3.1. đối với Chính phủ
Trước tiên, cần phân biệt sự khác nhau giữa “Chính phủ điện tử” và “Chính phủ số”
Chính phủ điện tử là Chính phủ ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, phục vụ người dân
và doanh nghiệp tốt hơn. Hay nói một cách khác, đây là quá trình tin học hóa các hoạt động của Chính phủ.
Chính phủ số là Chính phủ đưa toàn bộ hoạt động của mình lên môi trường số, không chỉ là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt
động, mà còn đổi mới mô hình hoạt động, thay đổi cách thức cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số và dữ liệu, cho phép
doanh nghiệp cùng tham gia vào quá trình cung cấp dịch vụ. Hay nói một cách khác, đây là quá trình chuyển đổi số của
Chính phủ.
Chính phủ điện tử là Chính phủ tin học hóa quy trình đã có, cung cấp trực tuyến các dịch vụ hành chính công đã có. Chính
phủ số là Chính phủ chuyển đổi số, đổi mới mô hình hoạt động, thay đổi quy trình làm việc, thay đổi cách thức cung cấp dịch
vụ, nhanh chóng cung cấp dịch vụ công mới. Một trong những thước đo chính của Chính phủ điện tử là số lượng dịch vụ
hành chính công trực tuyến. Còn một trong những thước đo chính của Chính phủ số là số lượng dịch vụ hành chính công
giảm đi, số lượng dịch vụ công mới, mang tính sáng tạo phục vụ xã hội tăng lên, nhờ công nghệ số và dữ liệu.
Ví dụ, trong Chính phủ điện tử, cơ quan chính quyền cung cấp các dịch vụ trực tuyến, chẳng hạn như một công dân khi sinh
ra thì có dịch vụ đăng ký khai sinh, khi đến tuổi trưởng thành thì chủ động đi đăng ký dịch vụ cấp thẻ căn cước công dân hay
dịch vụ cấp hộ chiếu. Người dân phải thực hiện nhiều thủ tục hành chính, mỗi lần thực hiện lại phải điền dữ liệu từ đầu, mặc
dù đã từng cung cấp trước đó. Còn trong Chính phủ số, khi dữ liệu được chia sẻ giữa các cơ quan khác nhau và trong trọn vẹn
vòng đời, người dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần cho một cơ quan nhà nước, khi sinh ra được cấp một mã định danh
duy nhất, khi đến tuổi trưởng thành tự động được nhận thẻ căn cước công dân.
Chuyển đổi số giúp Chính phủ hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn, minh bạch hơn, hạn chế tham nhũng, kiến tạo sự phát triển
cho xã hội. Ví dụ, việc chuyển hoạt động của Chính phủ lên môi trường số bao hàm cả việc chuyển hoạt động thanh tra, kiểm
tra của cơ quan nhà nước lên môi trường số. Thay vì tiến hành kiểm tra trực tiếp tại doanh nghiệp theo cách truyền thống, cơ
quan chức năng thực hiện thanh tra trực tuyến, thông qua các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu được kết nối. Mục tiêu đặt
ra đến năm 2025, 50% hoạt động kiểm tra của cơ quan nhà nước thực hiện từ xa trên môi trường số. Còn tỷ lệ này năm 2030
là 70%.
3.2. đối với Doanh nghiệp
Giáo sư Hồ Tú Bảo, thuộc Viện nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM), cho rằng doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ không thể nói
"không" với chuyển đổi số: "Chuyển đổi số là con đường tất yếu, các doanh nghiệp cần hiểu rõ và có chiến lược theo đuổi
một cách cụ thể, có sự đầu tư đúng đắn cho những công cụ quan trọng của chuyển đổi số như AI, khoa học dữ liệu, phân tích
kinh doanh....
Theo nghiên cứu từ năm 2017 của Microsoft tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tác động mà chuyển đổi số mang lại cho
GDP năm 2017 là khoảng 6%, năm 2019 được dự đoán là 25% và tới năm 2021 là 60%. Chuyển đổi số cũng làm tăng năng