M ĐUỞ Ầ
1.LÝ DO CH N Đ TÀI:Ọ Ề
Chúng ta đang s ng th k XXI, th k c a nh ng thành t u v t b cố ở ế ỷ ế ỷ ủ ữ ự ượ ậ
v khoa h c và công ngh . Do đó, s nghi p giáo d c m i qu c gia đòi h iề ọ ệ ự ệ ụ ở ỗ ố ỏ
ph i t o ra nh ng th h có đ trình đ ki n th c, năng l c trí tu sáng t o vàả ạ ữ ế ệ ủ ộ ế ứ ự ệ ạ
ph m ch t đo đc t t đ làm ch đt n c. Chính vì v y mà Ngh quy tẩ ấ ạ ứ ố ể ủ ấ ướ ậ ị ế
Trung ng II khoá VIII c a Đng đã ch rõ : “Kh c ph c l i truy n th m tươ ủ ả ỉ ắ ụ ố ề ụ ộ
chi u, rèn luy n thành n p t duy sáng t o c a ng i h c, t ng b c áp d ngề ệ ế ư ạ ủ ườ ọ ừ ướ ụ
các ph ng pháp tiên ti n và ph ng ti n hi n đi vào quá trình d y h c…”.ươ ế ươ ệ ệ ạ ạ ọ
Trong nh ng năm g n đây, th c hi n s ch đo c a Đng và Nhà n c,ữ ầ ự ệ ự ỉ ạ ủ ả ướ
ngành giáo d c và đào t o đã không ng ng đi m i, c i cách n i dung ch ngụ ạ ừ ổ ớ ả ộ ươ
trình, sách giáo khoa, đa ra nh ng ph ng pháp giáo d c và d y h c theo lýư ữ ươ ụ ạ ọ
lu n hi n đi nh m b i d ng t duy sáng t o và nâng cao năng l c tích c c, tậ ệ ạ ằ ồ ưỡ ư ạ ự ự ự
ch tìm tòi xây d ng và chi m lĩnh tri th c cho HS, b c đu đã đt đcủ ự ế ứ ướ ầ ạ ượ
nh ng thành t u đáng k b c THCS . Tuy nhiên, đi v i b c THPT, th c tữ ự ể ở ậ ố ớ ậ ự ế
d y và h c V t lý v n ch a đc nh mong mu n. Tình tr ng ph bi n c aạ ọ ậ ẫ ư ượ ư ố ạ ổ ế ủ
vi c d y v n là GV không t ch c các ho t đng nh n th c, v n d y theo cáchệ ạ ẫ ổ ứ ạ ộ ậ ứ ẫ ạ
thuy t trình, thông báo, h u nh không làm thí nghi m. N u có s d ng thì cũngế ầ ư ệ ế ử ụ
không d y theo các giai đo n c a PPTN. Vi c d y đó làm cho HS ch bi t ti pạ ạ ủ ệ ạ ỉ ế ế
thu m t cách th đng, b t ch c. Th c t d y h c ch a đáp ng đc yêu c uộ ụ ộ ắ ướ ự ế ạ ọ ư ứ ượ ầ
đi m i d y h c V t lý tr ng THPT.ổ ớ ạ ọ ậ ở ườ
Trong h th ng ki n th c v t lý tr ng THPT thì n i dung các ki nệ ố ế ứ ậ ở ườ ộ ế
th c v các đnh lu t Ohm n m trong ch ng II: “Dòng đi n không đi” (V t lýứ ề ị ậ ằ ươ ệ ổ ậ
l p 11 nâng cao). Qua đi u tra cho th y th c t d y h c các ki n th c v cácớ ề ấ ự ế ạ ọ ế ứ ề
đnh lu t Ohm cũng ch a thoát kh i tình tr ng trên. Tình tr ng d y chay, thôngị ậ ư ỏ ạ ạ ạ
báo do GV ch a nh n th c đy đ v v trí, vai trò c a thí nghi m trong d yư ậ ứ ầ ủ ề ị ủ ệ ạ
h c V t lý. Do đó, HS m t h ng thú h c t p, không phát huy đc kh năngọ ậ ấ ứ ọ ậ ượ ả
sáng t o và tính tích c c ch đng, chi m lĩnh ki n th c.ạ ự ủ ộ ế ế ứ
1
Trong các tr ng ph thông hi n nay đã đc trang b các thi t b thíườ ổ ệ ượ ị ế ị
nghi m v các đnh lu t Ohm. Tuy nhiên các thi t b này ch a đáp ng đcệ ề ị ậ ế ị ư ứ ượ
m t s yêu c u v m t SP và v m t KHKT.ộ ố ầ ề ặ ề ặ
T th c t trên, đ HS có th phát tri n đc t duy sáng t o và t chừ ự ế ể ể ể ượ ư ạ ự ủ
ti p thu ki n th c m t cách sâu s c, v ng ch c khi h c ph n ki n th c này thìế ế ứ ộ ắ ữ ắ ọ ầ ế ứ
đòi h i ph i nghiên c u ch t o các thi t b thí nghi m v các đnh lu t Ohm,ỏ ả ứ ế ạ ế ị ệ ề ị ậ
sau đó so n th o và TNSP ti n trình d y h c các ki n th c này tr ng THPTạ ả ế ạ ọ ế ứ ở ườ
trong đó có s d ng các thi t b thí nghi m đã ch t o h p lý.ử ụ ế ị ệ ế ạ ợ
T nh ng lý do trên, chúng tôi đã ch n đ tàiừ ữ ọ ề : “Ch t o và s d ng ế ạ ử ụ
d ng c thí nghi m m i nh m phát tri n tính tích c c, sáng t o c a h c ụ ụ ệ ớ ằ ể ự ạ ủ ọ
sinh trong d y h c các ki n th c v các đnh lu t Ohm theo ch ng trình và ạ ọ ế ứ ề ị ậ ươ
sách giáo khoa v t lý l p 11 nâng cao”ậ ớ làm đ tài nghiên c u.ề ứ
2.M C ĐÍCH NGHIÊN C U C A Đ TÀI:Ụ Ứ Ủ Ề
Ch t o các thi t b thí nghi m v các đnh lu t Ohm đáp ng các yêu c uế ạ ế ị ệ ề ị ậ ứ ầ
v m t SP và v m t KHKT và so n th o ti n trình d y h c gi i quy t v n đề ặ ề ặ ạ ả ế ạ ọ ả ế ấ ề
có s d ng các thí nghi m đó nh m phát huy tính tích c c, sáng t o c a HS khiử ụ ệ ằ ự ạ ủ
h c các ki n th c này.ọ ế ứ
3. GI THUY T KHOA H C C A Đ TÀI:Ả Ế Ọ Ủ Ề
Ch t o đc các thi t b thí nghi m v các đnh lu t Ohm đáp ng cácế ạ ượ ế ị ệ ề ị ậ ứ
yêu c u v m t SP và v m t KHKT thì s so n th o đc nh ng ti n trìnhầ ề ặ ề ặ ẽ ạ ả ượ ữ ế
d y h c gi quy t v n đ h p lí.ạ ọ ả ế ấ ề ợ
4. ĐI T NG NGHIÊN C U C A Đ TÀI:Ố ƯỢ Ứ Ủ Ề
- Các thi t b thí nghi m v các đnh lu t Ohmế ị ệ ề ị ậ
- Ho t đng d y c a GV và ho t đng h c c a HS trong d y h c cácạ ộ ạ ủ ạ ộ ọ ủ ạ ọ
ki n th c v các đnh lu t Ohm.ế ứ ề ị ậ
2
5. NHI M V NGHIÊN C U C A Đ TÀI:Ệ Ụ Ứ Ủ Ề
- Nghiên c u các quan đi m hi n đi v thi t k , ch t o các thi t b thíứ ể ệ ạ ề ế ế ế ạ ế ị
nghi m tr ng ph thông đ đnh h ng chung trong vi c ch t o các thi t bệ ở ườ ổ ể ị ướ ệ ế ạ ế ị
thí nghi m.ệ
- Nghiên c u n i dung các ki n th c c b n v các đnh lu t Ohm nh mứ ộ ế ứ ơ ả ề ị ậ ằ
xác đnh đc n i dung các ki n th c c b n mà HS c n n m v ng và các thíị ượ ộ ế ứ ơ ả ầ ắ ữ
nghi m c n ti n hành trong d y h c các ki n th c đó.ệ ầ ế ạ ọ ế ứ
- Đi u tra ề
Th c t d y h c các ki n th c v các đnh lu t Ohm l p 11 nh m tìmự ế ạ ọ ế ứ ề ị ậ ở ớ ằ
hi u ph ng pháp d y c a GV và ph ng pháp h c c a HS, các khó khăn c aể ươ ạ ủ ươ ọ ủ ủ
GV và các m t h n ch c a HS; ặ ạ ế ủ
Tình tr ng thi t b thí nghi m ph c v cho d y h c các ki n th c v cácạ ế ị ệ ụ ụ ạ ọ ế ứ ề
đnh lu t Ohm nh m phát hi n các m t ch a hoàn thi n c a thi t b v các m tị ậ ằ ệ ặ ư ệ ủ ế ị ề ặ
SP và v m t KHKT.ề ặ
T đó, th đ xu t nguyên nhân các khó khăn, các m t h n ch đ tìmừ ử ề ấ ặ ạ ế ể
bi n pháp kh c ph c.ệ ắ ụ
- Nghiên c u ch t o các thi t b thí nghi m v các đnh lu t Ohm.ứ ế ạ ế ị ệ ề ị ậ
- So n th o ti n trình d y h c gi i quy t v n đ các ki n th c v cácạ ả ế ạ ọ ả ế ấ ề ế ứ ề
đnh lu t Ohm có s d ng các thi t b thí nghi m đã ch t o nh m phát tri nị ậ ử ụ ế ị ệ ế ạ ằ ể
tính tích c c, sáng t o c a HS.ự ạ ủ
- Ti n hành TNSP ti n trình d y h c các ki n th c đã so n th o đ đánhế ế ạ ọ ế ứ ạ ả ể
giá tính kh thi, tính hi u qu c a các thi t b thí nghi m đã ch t o. D a vàoả ệ ả ủ ế ị ệ ế ạ ự
đánh giá đó s hoàn thi n h n ti n trình d y h c và c i ti n các thí nghi m đãẽ ệ ơ ế ạ ọ ả ế ệ
ch t o. ế ạ
3
6. PH NG PHÁP NGHIÊN C U C A Đ TÀI:ƯƠ Ứ Ủ Ề
Đ th c hi n các nhi m v trên, đ tài đã s d ng ph i h p các ph ngể ự ệ ệ ụ ề ử ụ ố ợ ươ
pháp nghiên c u sau :ứ
- Nghiên c u tài li u : Nghiên c u sách, báo v lý lu n d y h c V t líứ ệ ứ ề ậ ạ ọ ậ
hi n đi và lí lu n v ch t o và s d ng các thi t b thí nghi m trong d y h cệ ạ ậ ề ế ạ ử ụ ế ị ệ ạ ọ
V t lí hi n đi; nghiên c u các ki n th c c b n và các thí nghi m v các đnhậ ệ ạ ứ ế ứ ơ ả ệ ề ị
lu t Ohm; nghiên c u các thông tin v các thi t b liên quan đn các đnh lu tậ ứ ề ế ị ế ị ậ
Ohm; nghiên c u các sách v khai thác và s d ng nh ng ph ng ti n d y h cứ ề ử ụ ữ ươ ệ ạ ọ
hi n đi trong d y h c v t lý tr ng ph thông.ệ ạ ạ ọ ậ ở ườ ổ
- Đi u tra kh o sát th c t : Tr c ti p nghiên c u các thi t b hi n có ề ả ự ế ự ế ứ ế ị ệ ở
các tr ng THPT. D gi , tham kh o giáo án, trao đi v i GV, HS đ đi u traườ ự ờ ả ổ ớ ể ề
ph ng pháp d y h c.ươ ạ ọ
- Nghiên c u ch t o trong phòng thí nghi m: Thi t k , ch t o và thứ ế ạ ệ ế ế ế ạ ử
nghi m r i hoàn thi n các thi t b thí nghi m vệ ồ ệ ế ị ệ ề các đnh lu t Ohmị ậ
- TNSP tr ng THPT ti n trình d y h c đã so n th o.ở ườ ế ạ ọ ạ ả
7. ĐÓNG GÓP C A Đ TÀI:Ủ Ề
Đã ch t o đc m t b d ng c thí nghi m dùng đ nghiên c u các đnhế ạ ượ ộ ộ ụ ụ ệ ể ứ ị
lu t Ohm. B d ng c này có th ti n hành 4 thí nghi m:ậ ộ ụ ụ ể ế ệ
Thí nghi m 1ệ: Ki m nghi m I t l thu n v i E khi t ng tr (R + r) c a toànể ệ ỷ ệ ậ ớ ổ ở ủ
m ch không đi (đnh lu t Ohm đi v i toàn m ch)ạ ổ ị ậ ố ớ ạ
Thí nghi m 2ệ: Ki m nghi m I t l ngh ch v i t ng tr (R + r) khi E không điể ệ ỷ ệ ị ớ ổ ở ổ
(đnh lu t Ohm đi v i toàn m ch)ị ậ ố ớ ạ
Thí nghi m 3ệ: Ki m nghi m đnh lu t Ohm đi v i đo n m ch ch a ngu nể ệ ị ậ ố ớ ạ ạ ứ ồ
đi nệ
Thí nghi m 4ệ: Ki m nghi m đnh lu t Ohm đi v i đo n m ch ch a máy thuể ệ ị ậ ố ớ ạ ạ ứ
đi nệ
4
So n th o đc ti n trình d y h c gi i quy t v n đ các ki n th c vạ ả ượ ế ạ ọ ả ế ấ ề ế ứ ề
các đnh lu t Ohm trong đó có s d ng h p lý nh ng thí nghi m trên.ị ậ ử ụ ợ ữ ệ
8. C U TRÚC C A KHÓA LU N:Ấ Ủ Ậ
Khóa lu n g m trang, ngoài ph n m đu và ph n k t lu n, lu n vănậ ồ ầ ở ầ ầ ế ậ ậ
g m 3 ch ng:ồ ươ
- Ch ng 1: C s lý lu n c a đ tài.ươ ơ ở ậ ủ ề
- Ch ng 2:ươ Ch t o các thi t b thí nghi m và so n th o ti n trình d yế ạ ế ị ệ ạ ả ế ạ
h c các ki n th c v các đnh lu t Ohm theo ch ng trình và sách giáo khoa V tọ ế ứ ề ị ậ ươ ậ
lý l p 11 nâng cao.ớ
- Ch ng 3:ươ Th c nghi m s ph m.ự ệ ư ạ
5