Ng i th c hi n: Đ Th Hi nườ ự ệ ỗ ị ề
Cao B ng ngày 2 tháng 1 năm 2014.ằ
1
Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, thuaät ngöõ “Moâi tröôøng”, “OÂ
nhieãm moâi tröôøng”, “Baûo veä moâi tröôøng” laø nhöõng cuïm töø
thöôøng ñöôïc nhaéc tôùi khoâng chæ rieâng ôû Vieät Nam chuùng ta
maø ñaõ vang leân ôû haàu khaép caùc nôi treân toaøn haønh tinh.
Phaûi chaêng ñaây laø nhöõng vaán ñeà ñaõ ñeán luùc baùo ñoäng
cho toaøn Theá giôùi hay laø vì söï toàn vong vaø phaùt trieån cuûa
nhaân loaïi?
Thaät vaäy, töông lai loaøi ngöôøi treân haønh tinh naøy phuï
thuoäc raát nhieàu vaøo yù thöùc traùch nhieäm cuûa moãi ngöôøi
ñoái vôùi moâi tröôøng maø chuùng ta ñang soáng. Con ngöôøi caøng
hieåu bieát veà moâi tröôøng caøng coù yù thöùc ñuùng ñaén veà
moâi tröôøng cuõng chính laø yù thöùc ñöôïc traùch nhieäm tröôùc
cuoäc soáng baûn thaân cuõng nhö söï phaùt trieån cuûa xaõ hoäi
loaøi ngöôøi.
Moâi tröôøng laø caùi noâi sinh thaønh cuûa con ngöôøi, chính vì
vaäy laøm cho moïi ngöôøi caøng hieåu roõ moái quan heä giöõa con
ngöôøi vaø caùi noâi sinh thaønh ra noù. Ñoù laø moät phaàn traùch
nhieäm cuûa coâng taùc tuyeân truyeàn, giaùo duïc veà moâi
tröôøng.
Moâi tröôøng hoïc – moät ngaønh khoa hoïc raát môùi ñoái vôùi
nöôùc ta, moät ngaønh khoa hoïc maø kieán thöùc cuûa noù raát ña
daïng vaø phong phuù. Chính vì vaäy thieáu soùt vaãn laø ñieàu
khoâng theå traùnh khoûi. Vì vaäy, raát chaân thaønh tieáp tuïc
nhaän ñöôïc söï goùp y t phía b n đ c ừ ạ ọ ù .... …Ng i vi t chuyên đ ...ườ ế ề
Hi nề
2
Ph n lý thuy tầ ế ……………………………………………………………………...4
Ch ng 1: Môi tr ngươ ườ …………………………..……………………………….4
1. Môi tr ng…………………………………….………………………………..4ườ
2. Ch c năng c b n c a môi tr ng…………….………………………………..5ứ ơ ả ủ ườ
3. Các thành ph n c b n c a môi tr ng………………………………………...6ầ ơ ả ủ ườ
Ch ng 2: Các nguyên lí v sinh thái h cươ ề ọ ……………………………………...10
1. Khái ni m………………………………………………………………………10ệ
2. Các nhân t sinh thái…………………………………………………………...11ố
3. Quy lu t sinh thái………………………………………………………………12ậ
4. Tác đ ng c a m t s y u t sinh thái lên sinh v t……………………………...13ộ ủ ộ ố ế ố ậ
5. S thích nghi c a sinh v t vs các y u t sinh thái……………………………...17ự ủ ậ ế ố
6. T ng đ ng sinh thái…………………………………………………………...18ươ ồ
7. sinh thái………………………………………………………………………19Ổ
3
Ch ng 3: Dân s và tài nguyên môi tr ngươ ố ườ ……………………………………20
Ph n câu h i ôn t pầ ỏ ậ ………………………………..………………………………24
1. Môi tr ngườ
a. Khái ni mệ
4
Môi tr ng, đ c hi u chung là t t c nh ng gì xung quanh chúng ta.ườ ượ ể ấ ả ữ
Tùy theo cách ti p c n khác nhau, các tác gi có nh ng đ nh nghĩa khác nhau.ế ậ ả ữ ị
Masn và Langenhim (1957) cho r ng môi tr ng là t ng h p các y u t t n t iằ ườ ổ ợ ế ố ồ ạ
xung quanh sinh v t và nh h ng đ n sinh v t. Joe Whiteney (1993) thì cho r ngậ ả ưở ế ậ ằ
môi tr ng là t t c nh ng gì ngoài c th , có liên quan m t thi t và có nh h ngườ ấ ả ữ ơ ể ậ ế ả ưở
đ n s t n t i c a con ng i nh : đ t, n c, không khí, ánh sáng m t tr i, r ng,ế ự ồ ạ ủ ườ ư ấ ướ ặ ờ ừ
bi n, t ng ozôn, s đa d ng các loài. L ng T Dung, Vũ Trung Ging (Trung Qu c)ể ầ ự ạ ươ ử ố
đ nh nghĩa môi tr ng là hoàn c nh s ng c a sinh v t, k c con ng i, mà sinh v tị ườ ả ố ủ ậ ể ả ườ ậ
và con ng i đó không th tách riêng ra kh i đi u ki n s ng c a nó.ườ ể ỏ ề ệ ố ủ
Ch ng trình môi tr ng Liên hi p Qu c (UNEP) đ nh nghĩa “Môi tr ng là t pươ ườ ệ ố ị ườ ậ
h p các y u t v t lý, hóa h c, sinh h c, kinh t xã h i, tác đ ng lên t ng cá th hayợ ế ố ậ ọ ọ ế ộ ộ ừ ể
c c ng đ ngả ộ ồ
Theo Lu t B o v Môi tr ng Vi t Nam (1994), Môi tr ng bao g m các y u tậ ả ệ ườ ệ ườ ồ ế ố
t nhiên và y u t v t ch t nhân t o quan h m t thi t v i nhau, bao quanh conự ế ố ậ ấ ạ ệ ậ ế ớ
ng i, có nh h ng t i đ i s ng, s n xu t, s t n t i, phát tri n c a con ng i vàườ ả ưở ớ ờ ố ả ấ ự ồ ạ ể ủ ườ
thiên nhiên.
Nh v y, môi tr ng s ng c a con ng i theo đ nh nghĩa r ng là t t c các nhânư ậ ườ ố ủ ườ ị ộ ấ ả
t t nhiên và xã h i c n thi t cho s sinh s ng, s n xu t c a con ng i nh tàiố ự ộ ầ ế ự ố ả ấ ủ ườ ư
nguyên thiên nhiên, không khí, đ t, n c, ánh sáng, c nh quan, quan h xã h i,... V iấ ướ ả ệ ộ ớ
nghĩa h p, thì môi tr ng s ng c a con ng i ch bao g m các nhân t t nhiên vàẹ ườ ố ủ ườ ỉ ồ ố ự
nhân t xã h i tr c ti p liên quan t i ch t l ng cu c s ng c a con ng i nh số ộ ự ế ớ ấ ượ ộ ố ủ ườ ư ố
m2 nhà , ch t l ng b a ăn hàng ngày, n c s ch, đi u ki n vui ch i gi i trí,... ở ấ ượ ữ ướ ạ ề ệ ơ ả ở
nhà tr ng thì môi tr ng c a h c sinh g m nhà tr ng v i th y cô giáo, b n bè, n iườ ườ ủ ọ ồ ườ ớ ầ ạ ộ
quy c a nhà tr ng, l p h c, sân ch i, phòng thí nghi m, v n tr ng, các t ch củ ườ ớ ọ ơ ệ ườ ườ ổ ứ
xã h i nh Đoàn, Đ i,... Tóm l i, môi ộ ư ộ ạ tr ng là t t c nh ng gì xung quanh chúngườ ấ ả ữ
ta, t o đi u ki n đ chúng ta s ng, ho t đ ng và phát tri n.ạ ề ệ ể ố ạ ộ ể
b. Các lo i môi tr ng:ạ ườ
Môi tr ng s ng c a con ng i th ng đ c phân thành:ườ ố ủ ườ ườ ượ
- Môi tr ng t nhiên: Bao g m các nhân t thiên nhiên nh v t lý, hoá h c, sinhườ ự ồ ố ư ậ ọ
h c, t n t i ngoài ý mu n c a con ng i nh ng cũng ít nhi u ch u tác đ ng c a conọ ồ ạ ố ủ ườ ư ề ị ộ ủ
ng i. Đó là ánh sáng M t Tr i, núi, sông, bi n c , không khí, đ ng th c v t, đ t,ườ ặ ờ ể ả ộ ự ậ ấ
n c,... Môi tr ng t nhiên cho ta không khí đ th , đ t đ xây nhà c a, tr ng tr t,ướ ườ ự ể ở ấ ể ử ồ ọ
chăn nuôi, cung c p cho con ng i các lo i tài nguyên khoáng s n ph c v cho s nấ ườ ạ ả ụ ụ ả
xu t và tiêu th .ấ ụ
- Môi tr ng xã h i là t ng th các m i quan h gi a con ng i v i con ng i.ườ ộ ổ ể ố ệ ữ ườ ớ ườ
Đó là lu t l , th ch , cam k t, quy đ nh các c p khác nhau. Môi tr ng xã h iậ ệ ể ế ế ị ở ấ ườ ộ
đ nh h ng ho t đ ng c a con ng i theo m t khuôn kh nh t đ nh, t o nên s cị ướ ạ ộ ủ ườ ộ ổ ấ ị ạ ứ
m nh t p th thu n l i cho s phát tri n, làm cho cu c s ng c a con ng i khác v iạ ậ ể ậ ợ ự ể ộ ố ủ ườ ớ
các sinh v t khác.ậ
- Ngoài ra, ng i ta còn phân bi t khái ni m môi tr ng nhân t o, bao g m t t cườ ệ ệ ườ ạ ồ ấ ả
các nhân t do con ng i t o nên ho c bi n đ i theo, làm thành nh ng ti n nghiố ườ ạ ặ ế ổ ữ ệ
trong cu c s ng nh ô tô, máy bay, nhà , công s , các khu đô th , công viên,...ộ ố ư ở ở ị
5