Tiểu luận: Cung ứng dịch vụ vệ sinh môi trường

Trang 1

Ờ Ở Ầ L I M  Đ U

ườ ả ự ồ ạ ế ứ ả ọ Môi tr ng có vai trò h t s c quan tr ng đ m b o s  t n t ể ủ   i và phát tri n c a

ế ự ố ủ ườ ấ ở ồ ỉ ề n n kinh t và s  s ng c a con ng i, b i vì nó không ch  cung c p ngu n tài nguyên

ệ ạ ả ấ ườ ứ ấ ơ ầ đ u vào cho s n su t, ti n nghi sinh ho t cho con ng i mà còn là n i ch a và h p th ụ

ế ả ả ế ả ế ả ự ụ ạ ấ ườ ị ph  th i s n su t, ph  th i xây d ng, d ch v  và ph  th i sinh ho t do con ng ả   i th i

ra…

ạ ượ ướ ự ề ọ ơ ổ N c  ta   đã  đ t  đ ớ   c   nhi u  thành  t u quan tr ng qua  h n 20 năm đ i  m i

ể ừ ơ ế ị ườ ế ế ậ ấ ạ ơ chuy n t c  ch  k  ho ch hóa t p trung bao c p xang c  ch  th  tr ữ   ng. Nh ng

ạ ượ ự ọ ề ế ứ ắ ộ thành t u quan tr ng đ t đ c v  kinh t ủ    ­ xã h i đã ch ng minh tinh đúng đ n c a

ố ổ ế ủ ọ ề ả ẩ ấ ầ ườ đ ng l ớ i đ i m i kinh t c a Đ ng. M i ti m năng  n d u trong các thành ph n kinh

ượ ồ ự ủ ự ượ ử ụ ộ ế t đã đ c khai thác; các ngu n l c c a t nhiên cũng đã đ c s  d ng m t cách có

ả ơ ị ượ ệ ữ ữ ờ ố ủ ượ hi u qu  h n, an ninh chính tr  đ c gi v ng, đ i s ng c a nhân dân đ c nâng cao.

ề ờ ườ ệ ườ ượ ơ ấ Nh  đó v n đ  môi tr ng, v  sinh môi tr ng cũng đ ữ   c an toàn h n khi có nh ng

ủ ươ ề ả ệ ườ ạ ấ ả ữ ả ầ ch  tr ng, chính sách v  b o v  môi tr ng, gi m d n nh ng tác h i x u  nh h ưở   ng

ườ ưở ế ườ ế đ n môi tr ả ng  nh h ng đ n con ng i…

ể ế ự ế ộ ơ Tuy nhiên, trong quá trình phát tri n kinh t ệ  xã h i th c hi n c  ch  kinh t ế ị   th

ườ ệ ẩ ệ ệ ạ ạ ớ tr ư ế ợ   ng cùng v i vi c đ y m nh công nghi p hóa, hi n đ i hóa nhung do ch a k t h p

ẽ ớ ấ ề ả ệ ặ ườ ộ ch t ch  v i v n đ  b o v  môi tr ự ế   ề ng nên cũng gây ra nhi u tác đ ng tiêu c c đ n

ườ ề ạ ườ ướ ừ môi tr ng. Nhi u lo i tài nguyên môi tr ư ấ ng nh : đ t, n c, không khí, r ng… đã b ị

ễ ệ ế ờ ố ỏ ế ứ ộ ộ ô nhi m, suy ki ộ   t đ n m c báo đ ng, gây tác đ ng không nh  đ n đ i s ng xã h i.

ệ ạ ơ ậ ố ớ ữ ư ặ Đ c bi t là t i các thành ph  l n, nh ng n i t p trung đông dân c , các khu công

ệ ấ ườ ữ ấ ậ ề ệ nghi p v n đ  v  sinh môi tr ề ấ ng luôn là nh ng v n đ  c p bách và luôn nh n đ ượ   c

ả ướ ủ ả ườ ủ ự s  quan tâm c a Đ ng, Nhà n c và c a đông đ o ng i dân.

ụ ệ ứ ứ ệ ớ ị ề ề V i vi c tìm hiêu và nghiên c u v  đ  tài cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ườ   ng

ẽ ạ ấ ọ ượ ự ầ ế ứ ả ị nhóm sinh viên chúng tôi s  cho b n đ c th y đ c s  c n thi t ph i cung  ng d ch

ườ ờ ẽ ồ ọ ỉ ườ ượ ụ ệ v  v  sinh môi tr ng ở ướ  n c ta đ ng th i s  ch  ra cho m i ng ấ i th y đ ự   c th c

Trang 2

ủ ấ ề ệ ạ ườ ư ế ể ồ ệ tr ng c a v n đ  v  sinh môi tr ng ở ướ  n ư   c ta hi n nay nh  th  nào đ  r i cùng đ a

ả ể ả ệ ả ư ằ ặ ợ ữ ra nh ng gi ị   i pháp thích h p nh m ngăn ch n cũng nh  là đ  b o v  c nh quan đô th ,

ệ ả ườ ố ả c nh quan nông thôn hay nói theo cách khác thì là b o v  chính môi tr ủ   ng s ng c a

ấ ả t t c  chúng ta…

Ộ

N I DUNG CHÍNH

Ơ Ở Ậ I. C  S  LÝ LU N

ụ ệ ề ậ ị ườ ứ 1. Lý lu n chung v  cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ng

ị ừ ế ẽ ớ ệ ặ ụ D ch v  công (t ạ    ti ng Anh là "public service") có quan h  ch t ch  v i ph m

ộ ế ọ ộ trù hàng hóa công c ng. Theo ý nghĩa kinh t ộ ố ặ    h c, hàng hóa công c ng có m t s  đ c

ư ơ ả tính c  b n nh :

ạ ượ ạ ể ạ ừ ỏ a. Là lo i hàng hóa mà khi đã đ ệ   c t o ra thì khó có th  lo i tr  ai ra kh i vi c

ử ụ s  d ng nó;

ủ ệ ườ ả ượ ủ b. Vi c tiêu dùng c a ng i này không làm gi m l ng tiêu dùng c a ng ườ   i

khác;

ể ứ ỏ ượ ứ ượ c. Và không th  v t b  đ c, t c là ngay khi không đ c tiêu dùng thì hàng hóa

ẫ ồ ạ ộ ả ả ộ ơ ỏ ỉ công c ng v n t n t ữ i. Nói m t cách gi n đ n, th  nh ng hàng hóa nào th a mãn c  ba

ượ ữ ầ ọ ộ ặ đ c tính trên đ c g i là hàng hóa công c ng thu n túy, và nh ng hàng hóa nào không

ả ặ ỏ ượ ọ ầ ộ th a mãn c  ba đ c tính trên đ c g i là hàng hóa công c ng không thu n túy.

ủ ề ướ ủ ụ ớ ị ệ Theo quan ni m c a nhi u n ắ c, d ch v  công luôn g n v i vai trò c a nhà

ụ ệ ị ướ n ứ c trong vi c cung  ng các d ch v  này.

ộ ủ ể ừ ả ướ ụ ứ ằ ị T  giác đ  ch  th  qu n lý nhà n c, các nhà nghiên c u cho r ng d ch v  công

ủ ơ ạ ộ ữ ướ ự ứ ệ ả là nh ng ho t đ ng c a c  quan nhà n c trong vi c th c thi ch c năng qu n lý nhà

ụ ụ ứ ầ ả ả ộ ướ n c và đ m b o cung  ng các hàng hóa công c ng ph c v  nhu c u chung, thi ế ế   t y u

ủ ể ệ ấ ộ ướ ạ ủ c a xã h i. Cách hi u này nh n m nh vai trò và trách nhi m c a nhà n ố ớ   c đ i v i

ạ ộ ữ ế ậ ấ ấ ộ nh ng ho t đ ng cung c p hàng hóa công c ng. Cách ti p c n khác xu t phát t ừ ố    đ i

ủ ế ủ ị ụ ư ằ ộ ượ t ng đ ượ ưở c h ặ ng hàng hóa công c ng cho r ng đ c tr ng ch  y u c a d ch v  công

ứ ạ ầ ộ ế ế ủ ệ ộ ồ là ho t đ ng đáp  ng nhu c u thi ế   ộ t y u c a xã h i và  c ng đ ng, còn vi c  ti n

Trang 3

ụ ấ ứ ể ị ướ ặ ư ả hànhcung  ng các d ch v   y có th  do Nhà n c ho c t ệ  nhân đ m nhi m ho c c  t ặ ả ư

ướ ệ ấ ả nhân và nhà n c cùng đ m nhi m cung c p.

ự ế ố ả ụ ệ ạ ổ ộ ị ủ   Khái ni m và ph m vi d ch v  công có s  bi n đ i tùy thu c vào b i c nh c a

ạ ở ẳ ố ỗ ớ ạ ộ ạ ượ ụ ị m i qu c gia. Ch ng h n, Canada, có t i 34 lo i ho t đ ng đ c coi là d ch v  công,

ế ế ố ế ệ ộ ừ t qu c phòng, an ninh, pháp ch , đ n các chính sách kinh t ư ạ  xã h i (nh  t o vi c làm,

ệ ạ ườ ạ ộ ế ụ ể ả ả quy ho ch, b o v  môi tr ng, và các ho t đ ng y t , giáo d c, văn hoá, b o hi m xã

ụ ữ ề ệ ị ạ ộ   ộ h i,...). Trong khi đó, Pháp và Italia đ u quan ni m d ch v c công là nh ng ho t đ ng

ụ ụ ầ ế ế ủ ườ ướ ệ ả ph c v  nhu c u thi t y u c a ng ơ i dân do các c  quan Nhà n ặ   c đ m nhi m ho c

ự ữ ủ ệ ẩ ị ướ do các t ổ ứ ư  ch c t nhân th c hi n theo nh ng tiêu chu n, quy đ nh c a nhà n c. Tuy

ứ ủ ụ ạ ậ ị Ở ậ ở ỗ ướ ạ v y,   m i n c l ề i có nh n th c khác nhau v  ph m vi c a d ch v  công. Pháp,

ụ ệ ượ ể ộ ạ ộ ụ ồ ỉ ị khái ni m d ch v  công đ c hi u r ng, bao g m không ch  các ho t đ ng ph c v ụ

ẻ ủ ứ ề ầ ầ ườ ư ụ ế nhu c u v  tinh th n và s c kho  c a ng i dân (nh  giáo d c, văn hoá, y t , th ể

ườ ượ ọ ụ ụ ờ ố ạ ộ ạ ộ ự ệ thao… th ng đ c g i là ho t đ ng s  nghi p), các ho t đ ng ph c v  đ i s ng dân

ệ ệ ướ ệ ườ ư c  mang tính công nghi p (đi n, n ộ c, giao thông công c ng, v  sinh môi tr ng,...

ườ ượ ạ ộ ụ ọ ị th ng đ ồ   c g i là ho t đ ng công ích), hay các d ch v  hành chính công, bao g m

ủ ơ ạ ộ ề ấ ộ ị ẩ ả ộ ạ ộ   ho t đ ng c a c  quan hành chính v  c p phép, h  kh u, h  t ch,… mà c  ho t đ ng

ế ụ ậ ự ố ở ụ ị ượ ớ ạ thu  v , tr t t , an ninh, qu c phòng… còn Italia d ch v  công đ c gi i h n ch ủ

ạ ộ ệ ế ạ ộ ụ ế ệ ế ở y u ự  ho t đ ng s  nghi p (y t , giáo d c) và ho t đ ng kinh t công ích (đi n, n ướ   c

ệ ườ ạ ộ ộ ị ẩ ấ ơ ộ ạ s ch, v  sinh môi tr ng) và các ho t đ ng c p phép, h  kh u, h  t ch do c  quan

ự ệ hành chính th c hi n.

ụ ụ ộ ủ ề ậ ơ Ở ệ  Vi ứ t Nam, t p trung nhi u h n vào ch c năng ph c v  xã h i c a Nhà n ướ   c.

ứ ướ ụ ề ộ ị ạ T c là Nhà n ấ c không đ c quy n cung c p các d ch v  công mà trái l i Nhà n ướ   c

ộ ố ị ứ ể ệ ầ ộ ộ ủ   ụ hoàn toàn có th  xã h i hóa m t s  d ch v , qua đó trao m t ph n vi c cung  ng c a

ộ ố ị ụ ư ế ụ ấ ướ ự ướ m t s  d ch v , nh  y t , giáo d c, c p thoát n c,… cho khu v c phi nhà n ự   c th c

hi n.ệ

ể ấ ằ ụ ệ ạ ị ượ ế Có th  th y r ng khái ni m và ph m vi các d ch v  công cho dù đ ậ   c ti p c n

ở ụ ụ ề ề ấ ằ ộ ầ    nhi u góc đ  khác nhau, chúng đ u có tính ch t chung là nh m ph c v  cho nhu c u

ợ ế ế ủ ủ ư ộ ồ ướ và l i ích chung thi ộ t y u c a xã h i, c a c ng đ ng dân c  và nhà n c có trách

ụ ệ ả ả ả ộ ị ướ ể nhi m đ m b o các d ch v  này cho xã h i. Ngay c  khi nhà n ộ   c chuy n giao m t

Trang 4

ự ư ứ ụ ệ ầ ị ướ ẫ ph n vi c cung  ng d ch v  công cho khu v c t nhân thì nhà n ề   c v n có vai trò đi u

ế ả ự ụ ụ ằ ắ ằ ả ố ị ti t nh m đ m b o s  công b ng trong phân ph i các d ch v  này và kh c ph c các

ị ườ ấ ậ ủ b t c p c a th  tr ng.

ừ ữ ể ượ ụ ấ ị ể T  nh ng tính ch t trên đây, d ch v  công có th  đ ạ ộ   ữ c hi u là nh ng ho t đ ng

ổ ứ ướ ặ ủ ệ ổ ứ ộ ư ụ ủ ị d ch v  c a các t ch c nhà n c ho c c a các doanh nghi p, t ch c xã h i, t nhân

ướ ụ ụ ự ụ ề ệ ệ ậ ỷ ị ượ đ c Nhà n ữ   c u  quy n th c hi n nhi m v  do pháp lu t quy đ nh, ph c v  nh ng

ế ế ủ ộ ụ ợ ắ ồ ầ nhu c u thi t y u chung c a c ng đ ng, công dân; theo nguyên t c không v  l ả   i, đ m

ằ ổ ộ ị ả ự b o s  công b ng và  n đ nh xã h i.

ủ ị ụ ể ặ 2. Đ c đi m c a d ch v  công

ả ề ứ ụ ấ ạ ặ ị M c dù các d ch v  công r t đa d ng và phong phong phú c  v  hình th c và

ộ ố ặ ư ề ể ấ tính ch t nh ng cũng đ u mang m t s  đ c đi m sau:

ụ ụ ụ ầ ộ ị ị ị  D ch v  công mang tính xã h i là d ch v  ph c v  cho nhu c u thi ế ế ủ   t y u c a

ố ượ ụ ụ ồ ằ ộ ộ ướ ả ộ c  c ng đ ng, ph c v  các đ i t ng xã h i m t cách công b ng, không h ng t ớ   i

ụ ụ ộ ộ ệ ộ ph c v  m t nhóm hay m t cá nhân cá bi t trong xã h i.

ướ ứ ụ ệ ệ ị  Nhà n c có trách nhi m can thi p vào quá trình cung  ng d ch v  công đ ể

ứ ụ ả ị ị ướ ủ ướ ả đ m b o quá trình cung  ng d ch v  công theo đ nh h ng c a nhà n ứ c, đáp  ng đòi

ộ ỏ ủ h i c a các công dân và xã h i.

ứ ụ ệ ể ơ ị ướ ể ơ  Vi c cung  ng d nh v  công có th  do c  quan nhà n c (có th  là c  quan

ị ự ề ệ ệ ặ ơ ướ ả ặ công quy n ho c d n v  s  nghi p hay doanh nghi p nhà n ệ c) đ m nhi m ho c nhà

ể ủ ề ơ ị ướ ướ n ứ c có th   y quy n cung  ng cho các đ n v  nhà n c.

ệ ị ườ ụ ứ ễ ị  Cung  ng d ch v  công không hoàn toàn di n ra theo quan h  th  tr ng.

ạ ị ụ 3. Các lo i d ch v  công

ạ ị ự ụ ự ứ ụ ị D a vào cách phân lo i d ch v  và xét theo lĩnh v c cung  ng d ch v  công có

ụ ư ể ạ ị th  chia d ch v  công thành các lo i nh  sau:

ự ự ụ ệ ị 1/ D ch v  công trong lĩnh v c s  nghi p.

ụ ự ị 2/ D ch v  công trong lĩnh v c công ích.

Trang 5

ụ ự ị ướ 3/ D ch v  công trong lĩnh v c hành chính nhà n c.

ụ ự ị ạ ư ả ồ D ch v  công trong lĩnh v c công ích l i bao g m các m ng nh  :

ụ ộ ị

 D ch v  giao thông công c ng;

ụ ệ ấ ị

 D ch v  cung c p đi n;

ấ ướ ạ ị c s ch;

 D ch v  cung c p n ụ

ị ườ ng;

 D ch v  v  sinh môi tr ụ ệ

ủ ợ ụ ư ế ị i.

 D ch v  khuy n nông ­ lâm ­ ng  ­ th y l

ậ ị ụ V y d ch v  công ích là gì?

ụ ơ ả ạ ộ ụ ấ ị ị D ch v  công ích: Là các ho t đ ng cung c p các hàng hoá, d ch v  c  b n, thi ế   t

ườ ụ ệ ộ ồ ườ ử ả ế y u cho ng ư ị i dân và c ng đ ng nh : d ch v  v  sinh môi tr ấ   ng, x  lý rác th i, c p

ậ ả ủ ế ộ ố ị ướ ạ n c s ch, v n t i công c ng đô th , phòng ch ng thiên tai... ch  y u do các doanh

ệ ướ ạ ộ ộ ố ự ệ ở ị ơ ở ự ư nghi p nhà n c th c hi n. Có m t s  ho t đ ng đ a bàn c  s  do khu v c t nhân

ư ệ ệ ả ườ ả ở ộ ố ậ ứ đ ng ra đ m nhi m nh  v  sinh môi tr ng, thu gom v n chuyên rác th i m t s  đô

ứ ỏ ị ướ ạ ở ộ ố th  nh , cung  ng n c s ch m t s  vùng nông thôn…

ư ậ ế ượ ằ ụ ệ ứ ườ Nh  v y thì ta đã bi ị c r ng cung  ng d ch v  v  sinh môi tr t đ ằ   ng là n m

ụ ự ị trong d ch v  công trong lĩnh v c công ích.

ể ể ẽ ự ữ ế ể ầ ậ ơ V y đ  hi u rõ h n n a nhóm chúng tôi s  tr c ti p đi vào tìm hi u ph n cung

ứ ị ườ ụ ệ ng d ch v  v  sinh môi tr ng.

ụ ệ ứ ị ườ 4. Cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ng

4.1. Các khái ni mệ

ườ * Môi tr ng là gì?

ậ ả ệ ườ ướ Theo Lu t b o v  môi tr ủ ng c a n c ta ban hành ngày 10/1/1994 thì môi

ườ ượ ư ườ ế ố ự ồ tr ng đ c đĩnh nghĩa nh  sau: “Môi tr ng bao g m các y u t t nhiên và y u t ế ố

ệ ậ ấ ạ ế ớ ườ ưở ậ v t ch t nhân t o quan h  m t thi t v i nhau, bao quanh con ng ả i ,có  nh h ng t ớ   i

ấ ự ồ ạ ả ườ ờ ố đ i s ng, s n xu t, s  t n t ể ủ i, phát tri n c a con ng i và thiên nhiên.

ệ ườ ng là gì? * V  sinh môi tr

ệ ườ ữ ả ườ ố V  sinh môi tr ệ ng là vi c gìn gi ả  ,duy trì và đ m b o môi tr ng s ng xung

quanh chúng ta.

Trang 6

ụ ệ ứ ị ườ * Cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ng là gì?

ừ ể ụ ụ ằ ạ ộ ữ ụ ỏ ị Theo t ầ ả    đi n: D ch v  là nh ng ho t đ ng ph c v  nh m th a mãn nhu c u s n

ấ ạ xu t, kinh doanh và sinh ho t.

ế ế ọ ạ ộ ữ ụ ệ ạ ị Theo lý thuy t kinh t h c hi n đ i: D ch v  là nh ng ho t đ ng mang tính

ụ ụ ứ ủ ệ ầ ằ ườ ủ ộ ph c v  chuyên nghi p nh m đáp  ng nhu c u nào đó c a con ng i, c a xã h i.

ụ ệ ứ ậ ị ườ ạ ộ ữ V y cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ấ   ng chính là nh ng ho t đ ng cung c p

ụ ầ ị ế ự ệ ế ườ ằ ạ các d ch v  c n thi t có liên quan đ n lĩnh v c v  sinh môi tr ng nh m đem l i cho

ườ ạ ộ ả ấ ộ ườ ả con ng i và các ho t đ ng kinh doanh s n xu t có m t môi tr ể ồ   ả ng đ m b o đ  t n

ể ạ t i và phát tri n.

ụ ệ ứ ị ườ ồ ả 4.2. Cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ữ ng bao g m nh ng m ng sau:

ụ ử ả ấ ả ị ướ ­ D ch v  thu gom x  lý ch t th i, rác th i, n ả c th i.

ụ ả ị ườ ­ D ch v  c nh quan môi tr ng.

ệ ấ ướ ệ ệ ế ạ ớ ị Vi t nam đang ti n hành công nghi p hóa ­ hi n đ i hóa đ t n c v i nh p đ ộ

ưở ế ớ ố ề ộ ị tăng tr ng kinh t khá cao trong nhi u năm qua. Cùng v i t c đ  đô th  hóa và công

ệ ề ả ả ấ ả ả ạ ấ nghi p hóa nhanh, m nh v n đ  qu n lý rác th i, ch t th i trong đó có rác th i nói

ả ắ ở ộ ố ệ ả ấ ị ấ chung, ch t th i r n đô th , ch t th i công nghi p và m t s  nghành khác nói riêng,

ệ ả ộ ạ ữ ề ấ ấ ả ặ đ c bi ể t là ch t th i đ c h i, nguy hi m, đang là nh ng v n đ  nan gi i trong công tác

ườ ỏ ủ ứ ườ ệ ả b o v  môi tr ng và s c kh e c a ng i dân.

ể ị ướ ủ ả ướ ề ấ ề ả ệ 4.3. Quan đi m, đ nh h ng c a Đ ng và Nhà n c v  v n đ  b o v  môi

ườ ệ ườ tr ng và công tác v  sinh môi tr ng

ả ướ ệ ỉ ườ ệ ườ Đ ng và nhà n ả c ta ch  rõ b o v  môi tr ng và công tác v  sinh môi tr ng là

ề ố ữ ủ ạ ẫ ộ ố ẩ ả ứ ỏ m t trong nh ng v n đ  s ng còn c a nhân lo i là nhân t ấ    đ m b o s c kh e và ch t

ộ ố ủ ườ ể ệ ầ ọ ế ượ l ng cu c s ng c a ng i dân; góp ph n quan tr ng vào vi c phát tri n kinh t xã

ậ ẩ ộ ị ị ế ố ế ố ộ ổ h i,  n đ nh chính tr , an ninh qu c gia và thúc đ y h i nh p kinh t qu c t .

ộ ố ể ị ướ ủ ả ướ ề ấ ề ườ M t s  quan đi m và đ nh h ng c a đ ng và nhà n c v  v n đ  môi tr ng:

ườ ạ ự ụ ể ổ ớ * Tăng c ế   ề ng và đ i m i công tác tuyên truy n, giáo d c, t o s  chuy n bi n

ấ ủ ẽ ề ứ ề ả ạ ậ ộ ặ ậ   m nh m  v  nh n th c và hành đ ng trong các c p  y đ ng, chính quy n, M t tr n

ộ ả ể ề ệ ầ ổ ố ớ ứ   T  qu c, đoàn th , cán b , đ ng viên, các t ng l p nhân dân v  trách nhi m, ý th c

Trang 7

ườ ệ ườ ủ ơ ệ ả b o v  môi tr ng. Công tác v  sinh môi tr ng. Phát huy vai trò c a các c  quan

ề ả ề ệ ạ ườ ạ ộ thông tin đ i chúng trong tuyên truy n v  b o v  môi tr ng; đa d ng hóa n i dung,

ả ướ ứ ề ể ậ ư ắ hình th c tuyên truy n, làm cho nhân dân hi u rõ h u qu  tr c m t cũng nh  lâu dài

ườ ố ớ ứ ế ậ ổ ỏ ườ ễ ủ c a ô nhi m môi tr ng và bi n đ i khí h u đ i v i s c kh e con ng ờ ố i, đ i s ng xã

ủ ấ ướ ề ữ ự ể ộ h i và s  phát tri n b n v ng c a đ t n c.

ủ ứ ự ể ể ệ ệ ế ổ ị * T  ch c ki m đi m, đánh giá vi c th c hi n Ngh  quy t 41­NQ/TW c a B ộ

ị ề ả ệ ườ ữ ư ế ể ị Chính tr  v  b o v  môi tr ể ng; xác đ nh rõ nh ng  u đi m, khuy t đi m và nguyên

ủ ổ ứ ủ ệ ề ấ nhân, nh t là nguyên nhân ch  quan, trách nhi m c a t ch c, cá nhân; đ  ra các gi ả   i

́ ́ ̀ ụ ể ể ự ế ị ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ ư ộ   pháp c  th  đ  th c hiên tôt cac nhiêm vu trong Ngh  quy t 41 và Chi thi nay; đ a n i

ể ệ ể ả ườ ế ổ ị dung ki m đi m công tác b o v  môi tr ng vào báo cáo t ng k t, đánh giá đ nh k ỳ

ơ ị ủ ơ c a c  quan, đ n v .

ườ ệ ự ệ ả ả ướ * Tăng c ng, nâng cao hi u l c, hi u qu  qu n lý nhà n ự ả   c trong lĩnh v c b o

ườ ế ụ ổ ệ ả ạ ậ ằ ệ v  môi tr ng. Ti p t c b  sung, hoàn thi n các văn b n quy ph m pháp lu t nh m c ụ

ể ướ ủ ệ ậ ả ẫ ầ ườ ậ ạ ọ th  hoá và h ng d n đ y đ  Lu t B o v  môi tr ử   ng, Lu t Đa d ng sinh h c; s a

ề ộ ổ ị ạ ườ ự ậ ộ ị ổ đ i, b  sung các quy đ nh v  t i ph m môi tr ng trong B  Lu t Hình s . Quy đ nh

ậ ề ả ử ế ệ ạ ườ ự các ch  tài x  lý nghiêm các vi ph m pháp lu t v  b o v  môi tr ng; xây d ng và

ồ ị ườ ệ ạ ề ườ ệ ả ban hành quy đ nh b i th ng thi t h i v  môi tr ệ ố ng. Ki n toàn h  th ng qu n lý nhà

ề ườ ừ ươ ơ ở ả ở ấ ế ệ ả ộ ướ n c v  môi tr ng t Trung ng đ n c  s  ; b o đ m ậ    c p huy n có b  ph n

ả ườ ụ ệ ả ấ ộ ườ qu n lý môi tr ng, c p xã có cán b  ph  trách công tác b o v  môi tr ng. Làm rõ

ứ ụ ệ ệ ấ ả ướ ch c năng, nhi m v , phân công, phân c p trách nhi m qu n lý nhà n ề ả c v  b o v ệ

ườ ế ượ ữ ệ ấ ạ môi tr ng gi a các c p,  các ngành. Không phê  duy t chi n l c,  quy ho ch,  k ế

ạ ươ ầ ư ề ẩ ố ớ ơ ườ ho ch, ch ự ng trình, d  án đ u t ti m  n nguy c  cao đ i v i môi tr ng. Không

ử ụ ệ ệ ậ ị ư đ a vào v n hành, s  d ng các khu công nghi p, khu công ngh  cao, khu đô th , công

ơ ở ế ơ ở ả ề ả ệ ấ ầ ớ trình, c  s  y t ứ , c  s  s n xu t m i không đáp  ng các yêu c u v  b o v  môi

ườ ẽ ấ ả ấ ấ ả ạ ả ấ ả ặ tr ng. Qu n lý ch t ch  ch t th i, nh t là các ch t th i nguy h i trong s n xu t công

ụ ệ ế ứ ạ ế ệ ả ướ ứ ấ ọ ổ ị nghi p, d ch v , y t , nghiên c u khoa h c; ch m d t n n đ  ph  li u, x  n ả   c th i

ử ư ẩ ườ ồ ạ ch a qua x  lý đ t tiêu chu n môi tr ạ ng vào các sông, kênh, r ch, h  ao. Thu gom và

ệ ệ ả ằ ả ạ ộ ợ   ử x  lý toàn b  rác th i sinh ho t và rác th i công nghi p b ng các bi n pháp thích h p;

ư ử ụ ế ố ệ ế ạ ử ứ ệ ể ấ u tiên vi c tái ch , tái s  d ng, h n ch  t i đa vi c chôn l p. X  lý d t đi m các c ơ

Trang 8

ễ ườ ệ ọ ả ế ơ ả ạ ở s  gây ô nhi m môi tr ặ ng đ c bi t nghiêm tr ng. Gi i quy t c  b n tình tr ng ô

ễ ồ ướ ườ ở ả ủ ư ấ nhi m ngu n n ễ c, ô nhi m môi tr ng các khu dân c  do ch t th i c a các khu

ụ ự ệ ề ệ ễ ọ ộ ị công nghi p, c m công nghi p, các làng ngh , các khu v c b  nhi m đ c hóa h c do

ỹ ử ụ ạ ộ ế ế ặ ờ ộ ỉ ữ   M  s  d ng trong chi n tranh. Kiên quy t đình ch  ho t đ ng ho c bu c di d i nh ng

ư ư ệ ễ ọ ắ   ơ ở c  s  gây ô nhi m nghiêm tr ng trong khu dân c  nh ng không có bi n pháp kh c

ụ ồ ụ ự ệ ế ệ ệ ạ ả ả ườ ạ ph c có hi u qu . Th c hi n k  ho ch ph c h i và c i thi n môi tr ng t i các khu

ệ ả ự ệ ệ ễ ặ ị ấ ủ   ự v c đã b  ô nhi m, suy thoái n ng. Th c hi n vi c đánh giá công ngh  s n xu t c a

ầ ư ự ự ế ướ ư ả ả ướ ệ các d  án đ u t tr c ti p n c ngoài, b o đ m không đ a vào n c ta công ngh  cũ,

ễ ậ ườ ử ườ ợ ợ ụ ậ ạ l c h u gây ô nhi m môi tr ng. X  lý nghiêm các tr ng h p l ẩ   i d ng nh p kh u

ế ệ ế ị ử ụ ể ư ả ấ ướ ph  li u, máy móc, thi t b  đã qua s  d ng đ  đ a ch t th i vào n ể c ta. Ki m soát

ệ ự ậ ẽ ệ ả ẩ ấ ả ặ ấ ậ ố ử ụ ch t ch  vi c s n xu t, nh p kh u và s  d ng hoá ch t, thu c b o v  th c v t trong

ứ ệ ả ả ấ ả ẩ ố ừ ị ả s n xu t, b o qu n s n ph m nông nghi p, th c ăn và thu c phòng tr ệ    d ch b nh

ủ ả ồ ườ ể trong chăn nuôi, nuôi tr ng th y s n. Tăng c ng công tác thanh tra, ki m tra, giám sát,

ữ ễ ạ ấ ạ ọ ườ ử x  lý nghiêm m i sai ph m, nh t là nh ng sai ph m gây ô nhi m môi tr ng nghiêm

ọ tr ng.

ệ ả ạ ẩ ộ ườ ơ * Đ y m nh xã h i hoá công tác b o v  môi tr ế ng, có c  ch , chính sách

ế ổ ứ ệ ả ộ ồ ườ ự khuy n khích cá nhân, t ch c, c ng đ ng tham gia b o v  môi tr ng. Xây d ng và

ể ự ượ ệ ệ ả ườ ườ ự phát tri n l c l ng tình nguy n viên b o v  môi tr ng. Tăng c ủ   ng s  giám sát c a

ố ớ ả ể ệ ạ ồ ơ ộ c ng đ ng, các đoàn th  nhân dân, các c  quan thông tin đ i chúng đ i v i b o v  môi

ườ ủ ệ ổ ứ ụ ể ị tr ng c a các doanh nghi p, t ậ    ch c, cá nhân. Phát tri n các d ch v  thu gom, v n

ế ử ụ ể ệ ả ấ ả ị ườ ớ ự chuy n, tái ch , x  lý ch t th i và các d ch v  khác b o v  môi tr ng v i s  tham gia

ầ ọ ế ạ ổ ứ ư ấ ủ c a m i thành ph n kinh t . Hình thành các lo i hình t ch c đánh giá, t v n, giám

ề ả ứ ệ ậ ườ ụ ệ ậ ị ị đ nh, ch ng nh n v  b o v  môi tr ng; thành l p doanh nghi p d ch v  môi tr ườ   ng

ể ả ế ề ườ ứ ạ ủ ấ ướ ớ ủ ạ đ  m nh đ  gi ấ i quy t các v n đ  môi tr ng l n, ph c t p c a đ t n c.

ầ ư ử ụ ụ ệ ả ồ ườ * Tăng đ u t và s  d ng đúng m c đích, hi u qu  ngu n chi th ng xuyên t ừ

ệ ườ ế ổ ứ ướ ự ngân sách cho s  nghi p môi tr ng, khuy n khích các t ch c, cá nhân trong n c và

ướ ầ ư ả ườ ườ ngoài n c đ u t ệ  b o v  môi tr ng; tăng t  l ỉ ệ ầ ư  đ u t cho môi tr ồ   ng trong ngu n

ỗ ợ ứ ừ ể ướ ự ệ ệ ố v n h  tr  phát tri n chính th c (ODA). T ng b ỹ ả   c th c hi n vi c thu phí, ký qu  b o

Trang 9

ườ ộ ồ ườ ệ ạ ề ườ ơ ế ệ v  môi tr ng, bu c b i th ng thi t h i v  môi tr ng. Có c  ch , chính sách h  tr ỗ ợ

ạ ộ ố ớ ế ề ườ ế ợ ề ố v  v n, khuy n khích v  thu , tr  giá đ i v i ho t đ ng môi tr ng.

ụ ụ ậ ứ ủ ươ ứ ự ạ ọ ị * Nghiên c u xây d ng các lu n c  khoa h c ph c v  ho ch đ nh ch  tr ng,

ủ ả ướ ề ả ệ ườ ề ẩ ạ chính sách c a Đ ng, Nhà n c v  b o v  môi tr ng. Đ y m nh công tác đi u tra c ơ

ự ề ả ườ ứ ứ ụ ả b n, d  báo, c nh báo v  tài nguyên, môi tr ể   ng; nghiên c u,  ng d ng và chuy n

ệ ề ả ế ệ ọ ộ ườ ử ễ giao các ti n b  khoa h c và công ngh  v  b o v  môi tr ắ   ng, x  lý ô nhi m, kh c

ự ố ụ ườ ể ế ậ ổ ph c suy thoái, s  c  môi tr ng và bi n đ i khí h u. Hình thành và phát tri n ngành

ườ ườ ử ụ ệ ả ấ ọ ệ công nghi p môi tr ng. Tăng c ng s n xu t và s  d ng nhiên li u sinh h c, năng

ạ ượ ệ ả ạ ớ ườ ượ l ng s ch, năng l ẩ ng tái t o, các s n ph m thân thi n v i môi tr ng.

Ơ Ở Ự Ễ II. C  S  TH C TI N

ế ụ ệ ứ ả ị ườ ở ướ ự ầ 1. S  c n thi t ph i cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ng n c ta

ệ ậ ớ ộ ế ố ế Cùng v i quá trình công nghi p hóa và h i nh p kinh t qu c t ngày càng sâu

ệ ạ ượ ự ể ề ế ộ r ng, Vi t Nam đã đ t đ ọ c nhi u thành t u quan tr ng trong phát tri n kinh t và an

ờ ố ụ ủ ộ ượ ả ệ ạ sinh xã h i. Đ i s ng c a nhân dân liên t c đ c c i thi n. Tuy nhiên, bên c nh các

ệ ặ ớ ề ấ ố ườ ả thành công thì Vi t Nam cũng đang đ i m t v i các v n đ  môi tr ặ   ng n y sinh, đ c

ệ ấ ượ ự ủ ấ ố ườ ườ bi t là s  xu ng c p c a ch t l ng môi tr ễ ng. Ô nhi m môi tr ng, suy thoái tài

ứ ộ ứ ạ ắ ớ ễ nguyên đang di n ra gay g t v i m c đ  ph c t p ngày càng gia tăng, làm thi ệ ạ ớ   t h i l n

ế ầ ấ ề ệ ả ọ ế ề v  kinh t và gây ra nhi u h  qu  nghiêm tr ng khác. Yêu c u c p thi ặ t đang đ t ra là

ụ ả ị ườ ế ế ể ạ ứ ấ ấ ể ầ c n ph i phát tri n d ch v  môi tr ộ   ng đ  h n ch  đ n m c th p nh t các tác đ ng

ườ ự ề tiêu c c v  môi tr ả ng n y sinh.

ự ế ấ ờ ướ ẫ ả ộ ồ Th c t cho th y, th i gian qua Nhà n c v n đang ph i dành m t ngu n kinh

ạ ộ ỗ ợ ề ả ệ ằ ỏ ườ ỉ phí không nh  nh m h  tr  các ho t đ ng v  b o v  môi tr ng. Đây không ch  là đòi

ầ ự ướ ố ừ ụ ữ ệ ả ỏ h i yêu c u t thân trong n c do nh ng h  qu  không mong mu n t ẩ    m c tiêu đ y

ậ ạ ộ ế ố ế ệ ệ m nh quá trình công nghi p hóa và h i nh p kinh t qu c t mà Vi ự   t Nam đang th c

ệ ệ ố ế ớ ữ ự ế ệ ắ ả ỏ hi n. Mà thông l qu c t v i nh ng đòi h i kh t khe ph i cam k t th c hi n ngày

ố ế ề ề ơ ị ườ ướ càng nhi u h n các quy đ nh qu c t v  môi tr ng… cũng là h ả   ng chúng ta ph i

ự ặ ệ ổ ứ ươ ế ớ ạ ệ ệ th c hi n. Đ c bi ậ t sau khi gia nh p T  ch c Th ng m i Th  gi i (WTO), Vi t Nam

ị ườ ụ ị ườ ở ị ế ề ở ử cam k t v  m  c a th  tr ng d ch v  môi tr ng 5 phân ngành trong WTO (D ch v ụ

Trang 10

ướ ụ ử ụ ử ạ ả ả ả ị ị ị ử x  lý n ế   ụ c th i; D ch v  x  lý rác th i; D ch v  làm s ch khí th i; D ch v  x  lý ti ng

ồ ủ ụ ộ ị ườ ụ ể ậ ị n và D ch v  đánh giá tác đ ng c a môi tr ng). Do v y, phát tri n d ch v  môi

ườ ế ứ ấ ầ ộ ệ ầ tr ng đang là m t nhu c u h t s c c p thi ế ở t Vi t Nam. Nhu c u này mang tính

ủ ể ế ậ ộ ế khách quan c a quá trình phát tri n kinh t ộ  ­ xã h i và h i nh p kinh t qu c t ố ế ướ   c  n

ệ ta hi n nay.

ự ị ụ ườ ướ ư ể Trong khi đó, lĩnh v c d ch v  môi tr ng n c ta còn kém phát tri n, ch a đáp

ứ ệ ầ ườ ể ế ụ ự ấ ị ả ng yêu c u b o v  môi tr ng và phát tri n kinh t , năng l c cung c p d ch v  và

ấ ượ ự ư ụ ấ ị ự ư ề ch t l ng d ch v  còn th p, khu v c t nhân tham gia ch a nhi u vào lĩnh v c này.

ạ ộ ị ườ ư ệ ạ ổ Bên c nh đó, khuôn kh  pháp lý cho ho t đ ng này ch a hoàn thi n, th  tr ị ng d ch v ụ

ườ ộ ộ ề ớ ướ ẫ môi tr ứ ng m i manh nha, phân tán, m c đ  đ c quy n còn cao, Nhà n ả   c v n ph i

ấ ớ ệ ả ườ ạ ộ bao c p l n cho ho t đ ng b o v  môi tr ng…

ố ả ệ ị ướ ế ượ ụ ể Trong b i c nh đó, vi c đ nh h ng chi n l ị c phát tri n d ch v  môi tr ườ   ng

ặ ạ ụ ề ệ ệ ị ườ ẽ ộ s  m t m t t o đi u ki n cho các doanh nghi p kinh doanh d ch v  môi tr ng trong

ủ ờ ữ ợ ế ể ể ướ n c có đ  th i gian và nh ng l ặ i th  đ  phát tri n, m t khác thu hút đ u t ầ ư ướ   c  n

ồ ự ể ổ ủ ự ệ ể ngoài, tranh th  kinh nghi m đ  b  sung ngu n l c phát tri n lĩnh v c này.

ụ ệ ứ ự ạ ị ườ ở ệ 2. Th c tr ng cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ng Vi t Nam

ủ ể ứ ị ụ 2.1. Ch  th  cung  ng d ch v

ướ ứ ụ ệ ệ ị Nhà n ể ả   c có trách nhi m can thi p vào quá trình cung  ng d ch v  công đ  đ m

ụ ứ ị ướ ủ ướ ứ ị ả b o quá trình cung  ng d ch v  công theo đ nh h ng c a nhà n ỏ   c, đáp  ng đòi h i

ộ ủ c a các công dân và xã h i.

ứ ụ ệ ể ơ ị ướ ể Vi c cung  ng d nh v  công có th  do c  quan nhà n ơ c (có th  là c  quan công

ặ ơ ị ự ề ệ ướ ệ ặ ả ệ quy n ho c d n v  s  nghi p hay doanh nghi p nhà n c) đ m nhi m ho c nhà n ướ   c

ể ủ ề ơ ị ướ ứ có th   y quy n cung  ng cho các đ n v  nhà n c.

ấ ượ ị ụ 2.2. Ch t l ứ ng cung  ng d ch v

ầ ủ ệ ả ậ ườ ấ ả ạ ấ Theo yêu c u c a Lu t B o v  môi tr ng 2005, t ả   t c  các lo i hình ch t th i

ả ề ả ượ ử ạ ồ ướ ả ườ ừ ọ t m i lo i ngu n th i đ u ph i đ c x  lý tr c khi th i ra môi tr ng. Tuy nhiên

ầ ớ ấ ủ ượ ư ệ ầ ầ ph n l n ch t th i ả ở ướ  n c ta hi n nay ch a tuân th  đ c yêu c u này và nhu c u phát

ụ ể ườ ấ ớ ử ồ ướ ả ị tri n các d ch v  môi tr ng là r t l n bao g m x  lý n ả   ả c th i, rác th i, khí th i,

Trang 11

ồ ừ ế ụ ầ ạ ả ả ồ ị ti ng  n t ử   ấ  các ngu n th i sinh ho t và s n xu t, kinh doanh, d ch v . Nhu c u x  lý

ả ắ ế ễ ấ ả ấ ườ ỗ ạ ch t th i r n và ch t th i nguy h i Theo Báo cáo di n bi n môi tr ng 2004, m i năm

ệ ệ ấ ả ắ ấ ơ ừ ề ạ t i Vi t Nam có h n 15 tri u t n ch t th i r n phát sinh t ồ  nhi u ngu n khác nhau.

ả ố ơ ươ ươ ệ ấ ấ ả ừ Kho ng h n 80% s  này (t ng đ ng 12,8 tri u t n/năm) là ch t th i phát sinh t các

ổ ợ ượ ấ ộ h  gia đình, các nhà hàng, khu ch  và khu kinh doanh. T ng l ả ng ch t th i phát sinh

ệ ấ ơ ở ệ ế ả ả ỗ ừ t các c  s  công nghi p m i năm kho ng 2,6 tri u t n (chi m 17%). Kho ng 160.000

ế ổ ượ ấ ở ệ ượ ấ t n/năm (chi m 1%) trong t ng l ả ắ ng ch t th i r n phát sinh Vi t Nam đ c coi là

ấ ả ượ ệ ấ ả ắ ự ấ ả ạ ch t th i nguy h i. Năm 2008, l ả   ng ch t th i r n kho ng 28 tri u t n, năng l c qu n

ế ớ ỷ ệ ả ắ ề ạ ấ ả ướ ạ ấ lý ch t th i r n còn r t nhi u h n ch  v i t l thu gom đ t 65­70% trên c  n c, các

ầ ớ ư ượ ị ạ ạ ạ ỷ ệ ấ đô th  đ t 80­82%, ph n l n ch a đ c phân lo i t ồ i ngu n, t ch t th i đ ả ượ ử   c x  lý l

ệ ạ ử ụ ế ệ ố ợ h p v  sinh đ t 26%, t ỷ ệ  l tái s  d ng tái ch  20%, s  doanh nghi p có thi ế ị ử   t b  x  lý

ự ề ế ạ ả ượ ấ 10­20%. Trong khi năng l c qu n lý còn nhi u h n ch  thì l ế ụ   ả ắ ng ch t th i r n ti p t c

ẽ ờ ớ ự ế ượ ượ ự đ c d  báo s  gia tăng nhanh chóng trong th i gian t i. D  báo đ n 2020, l ấ   ng ch t

ệ ấ ả ắ ể ạ ệ ạ ậ ươ th i r n có th  đ t 65­70 tri u t n. Do v y trong hi n t i và t ộ   ng lai, đây cũng là m t

ụ ạ ườ ề ơ ộ ể ị lo i hình d ch v  môi tr ng có nhi u c  h i phát tri n.

ầ ử ướ ả c th i: * Nhu c u x  lý n

ủ ệ ạ ườ Theo tính toán c a Báo cáo hi n tr ng môi tr ả   ng 2005, hàng ngày có kho ng

ướ ị ướ ạ ả ả ệ ệ ướ ả ả 3.110.000 m3 n c th i sinh ho t đô th , n c th i b nh vi n và n c th i s n xu t t ấ ừ

ả ự ệ ế ồ ướ ầ ớ ế ặ các khu công nghi p th i tr c ti p vào ngu n n c m t, trong đó chi m ph n l n là

ướ ạ ả ướ ả ả ế ấ ướ ồ ngu n n c th i sinh ho t 64%, n c th i s n xu t chi m 32% và n ả ệ   c th i b nh

ề ử ệ ệ ấ ả ướ ả ả vi n vào kho ng 4% . Nhìn chung hi n nay, v n đ  x  lý n c th i, công tác qu n lý

ự ử ướ ề ả ớ ị xây d ng các công trình x  lý n ầ c th i còn khá m i, nhu c u v  hàng hóa và d ch v ụ

ườ ấ ớ ự ướ ả ượ ử ớ môi tr ng trong lĩnh v c này còn r t l n. T  l ỷ ệ ượ  l ng n c th i đ c x  lý m i ch ỉ

ệ ạ ả ớ ố ở ỉ ị ạ   đ t 10%. M i ch  có kho ng 46% s  khu công nghi p, 26% khu đô th  (lo i 4 tr  lên)

ặ ệ ố ử ắ ướ ầ ẽ ậ ả đã và đang l p đ t h  th ng x  lý n ệ ố   c th i. Nhu c u s  t p trung vào các h  th ng

ướ ả ế ị ử ụ ỗ ợ ư ư ấ ế ế ử x  lý n c th i, các thi ị t b  x  lý, và các d ch v  h  tr  nh  t v n, thi ạ   t k , đào t o

ấ ắ ườ ư ậ ả ậ t p hu n, quan tr c môi tr ng cũng nh  v n hành qu n lý…

ầ ử ế ả ồ ả * Nhu c u x  lý khí th i và làm gi m ti ng  n:

Trang 12

ầ ấ ớ ườ ử Nhu c u x  lý khí th i ả ở ướ  n c ta r t l n. Theo báo cáo môi tr ầ   ng toàn c u,

ố ồ ễ ố ố ộ năm 2006, thành ph  H  Chí Minh và Hà N i là 2 trong s  10 thành ph  ô nhi m không

ế ớ ị ớ ự ữ ề ễ ấ ấ khí nh t th  gi i. Nh ng khu v c ô nhi m không khí nhi u nh t là các đô th  l n, các

ề ệ ề ố ươ ủ khu công nghi p và các làng ngh  truy n th ng. Trong t ng lai, khi Chính ph  có

ữ ị ế ơ ẽ ơ ữ ề ệ ặ nh ng quy đ nh chi ti ả   ể t h n và có nh ng bi n pháp ki m soát ch t ch  h n v  khí th i

ả ừ ệ ấ ươ ệ ẽ ả s n xu t công nghi p và khí th i t các ph ề ơ ộ   ng ti n giao thông thì s  có nhi u c  h i

ể ủ ự ư ấ ị ế ị ử ễ ụ cho s  phát tri n c a các d ch v  liên quan nh  cung c p các thi t b  x  lý ô nhi m khí

ộ ọ ệ ả ả ươ ể ệ ấ th i công nghi p, cung c p b  l c khí th i cho ph ồ   ng ti n giao thông, ki m soát n ng

ả ộ đ  khí th i…

ờ ướ ụ ị ườ ượ ụ ộ Th i gian tr c đây, d ch v  môi tr ng đ ạ ị c xem là m t lo i d ch v  công nên

ỉ ướ ủ ươ ự ự ề ệ ệ ầ ộ ch  có nhà n c đ c quy n th c hi n. Tuy nhiên g n đây, do th c hi n ch  tr ng xã

ệ ả ườ ấ ư ộ h i hoá công tác b o v  môi tr ng, t ạ ướ i n ệ c ta đã xu t hi n các công ty t nhân, công

ệ ầ ổ ườ ứ ứ ị ợ ty c  ph n, h p tác xã, vi n tr ng trung tâm nghiên c u tham gia cung  ng d ch v ụ

ườ ố ế ợ ộ môi tr ạ ộ ng. Ngoài ra, các ho t đ ng h p tác qu c t cũng huy đ ng đ ượ ự ỗ ợ  c s  h  tr

ự ụ ị ườ ủ ướ c a n ệ c ngoài vào th c hi n các d ch v  môi tr ng.

ố ớ ự ướ * Đ i v i khu v c nhà n c:

ở ỗ ỉ ộ ố ố ề ụ ề Nhìn chung, m i t nh và thành ph  đ u có m t s  công ty ph  trách v  môi

ườ ị ỉ ướ ừ ệ ấ ị tr ng trên đ a bàn t nh, d ậ i đó là các công ty c p qu n, huy n. Tùy t ng đ a ph ươ   ng

ơ ấ ổ ứ ộ ố ị ạ ươ ệ ườ mà c  c u t ch c khác nhau. T i m t s  đ a ph ng, các công ty v  sinh môi tr ng,

ấ ướ ạ ấ ướ ề ệ ộ ố công ty c p n c s ch, công ty c p thoát n c đ u thu c kh i doanh nghi p công ích

ự ộ ở ở ườ ở và tr c thu c S  Giao thông công chính, S  Tài nguyên và Môi tr ự   ng, S  Xây d ng

ộ ướ ự ặ ố ỷ ỉ ộ ơ ả ho c U  ban nhân dân t nh/thành ph . Dù là tr c thu c d ị ủ i m t đ n v  ch  qu n nào,

ụ ơ ị ườ ượ ả ấ ộ ừ ị các đ n v  d ch v  môi tr ề ng đ u đ c c p m t kho n kinh phí hàng năm t ngân

ướ ể ự ụ ị ụ ệ ườ ị sách Nhà n ệ c đ  th c hi n nhi m v  d ch v  môi tr ố   ỉ ng trên đ a bàn t nh, thành ph .

ạ ộ ượ ủ ế ầ ư ự ệ ệ ố ạ ầ Các ho t đ ng đ c th c hi n ch  y u là đ u t cho h  th ng h  t ng môi tr ườ   ng

ư ấ ướ ả ắ ử ấ nh  c p thoát n c, thu gom và x  lý ch t th i r n.

ố ớ ự ư * Đ i v i khu v c t nhân:

Trang 13

ự ư ế ự ị ứ ề Tính đ n nay khu v c t nhân đã tham gia cung  ng vào nhi u lĩnh v c d ch v ụ

ườ ứ ộ ư ấ ề ớ ướ ướ ệ v  sinh môi tr ng v i nhi u m c đ  khác nhau nh  c p thoát n ử c, x  lý n ả   c th i,

ạ ộ ả ả ư ấ ế ế ượ ả ạ khí th i, thu gom rác th i, ho t đ ng t v n, thi t k ... 40% l ng rác th i t i TP H ồ

ượ ư ầ ư ư ệ Chí Minh đ ở c thu gom b i các công ty t nhân. Vi c các nhà đ u t t nhân tham gia

ụ ề ị ườ ướ ự ầ ợ ngày càng nhi u vào d ch v  môi tr ộ ng là m t xu h ng tích c c, phù h p yêu c u xã

ệ ả ườ ề ặ ọ ộ h i hoá công tác b o v  môi tr ể   ng. Tuy nhiên, h  còn g p nhi u khó khăn trong tri n

ệ ư ụ ứ ủ ự ề khai,  ng d ng vì nhi u lý do: năng l c tài chính c a các doanh nghi p t ạ    nhân có h n,

ụ ể ư ữ ề ệ ấ ằ ạ ọ Nhà n ướ ạ c l i ch a có nh ng chính sách c  th  nh m t o m i đi u ki n, nh t là v ề

ụ ừ ứ ế ệ ể ố ồ ệ   ả ừ ngu n v n, vì th  các doanh nghi p ph i v a tri n khai  ng d ng, v a hoàn thi n,

ư ủ ơ ở ể ụ ế ị ươ ự ỏ ố ự ặ ố ch a đ  c  s  đ  thuy t ph c các đ a ph ng t b  v n ho c vay v n xây d ng nhà

máy.

ấ ượ ề ị ụ ứ ị 2.3. Các quy đ nh pháp lý v  nâng cao ch t l ng cung  ng d ch v  môi

ườ ở ướ tr ng n c ta

ế ố ụ ả ề ệ ệ ị Ngh  quy t s  41­NQ/TW ngày 15/11/2004 v  nhi m v  b o v  môi tr ườ   ng

ờ ỳ ấ ướ ệ ạ ụ ệ ẩ ệ trong th i k  công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n ạ   c có nêu rõ nhi m v  “Đ y m nh

ệ ả ộ ườ công tác xã h i hoá b o v  môi tr ng”.

ế ượ ả ườ ế ố ị ướ ế Chi n l ệ c b o v  môi tr ng qu c gia đ n năm 2010 và đ nh h ng đ n 2020

ệ ở ế ị ả ượ đ c phê duy t b i Quy t đ nh 256/2003/QĐ­TTg ngày 02/12/2003, là văn b n quan

ư ữ ọ ị ướ ề ệ ả ớ ườ ở ệ tr ng đ a ra nh ng đ nh h ng l n v  công tác b o v  môi tr ng Vi ệ   t Nam hi n

ế ượ ồ ự ầ ư ế ạ ấ ệ ả nay. Trong đó, Chi n l c nh n m nh đ n ngu n l c đ u t cho công tác b o v  môi

ườ ệ ả ộ ườ ộ ả tr ạ ộ ng. Xã h i hoá ho t đ ng b o v  môi tr ng là m t trong 8 gi i pháp chính đ ể

ế ượ ự ệ th c hi n Chi n l c.

ệ ậ ả ườ ạ ộ ề ậ ế ộ Lu t B o v  môi tr ả   ạ ng 2005 đ  c p đ n khía c nh xã h i hoá ho t đ ng b o

ườ ụ ậ ộ ị ườ ượ ư ệ v  môi tr ả ng trong toàn b  văn b n Lu t và d ch v  môi tr ng đ c đ a ra trong

ề ươ ụ ả ệ ể ề ườ Đi u 116 (ch ị ng XI) v  phát tri n d ch v  b o v  môi tr ng. Theo đó, Nhà n ướ   c

ế ổ ụ ữ ứ ệ ậ ị ệ khuy n khích t ch c, cá nhân thành l p doanh nghi p d ch v  gi gìn v  sinh môi

ườ ể ự ạ ộ ụ ữ ệ ị ệ ệ ả ườ tr ng đ  th c hi n các ho t đ ng d ch v  gi gìn v  sinh, b o v  môi tr ng thông

ứ ấ ầ qua hình th c đ u th u.

Trang 14

ề ệ ế ị ụ ề ể ệ ố ị Quy t đ nh s  249/QĐ­TTg v  vi c phê duy t Đ  án phát tri n d ch v  môi

ườ ủ ướ ế ề ị ủ ọ tr ng đ n năm 2020 do Th  t ng chính ph  ký ngày 10/2/2010, là quan tr ng v  d ch

ườ ủ ụ ụ ề ể ị ườ ứ ể ị ụ v  môi tr ng. M c tiêu c a Đ  án là phát tri n d ch v  môi tr ng đ  cung  ng d ch

ệ ườ ự ị ươ ỷ ọ ụ ả v  b o v  môi tr ng cho các ngành, lĩnh v c, đ a ph ng; tăng t ủ    tr ng đóng góp c a

ự ị ề ế ạ ệ ướ ớ ụ ụ khu v c d ch v  trong n n kinh t , t o thêm vi c làm và h ng t ể   i m c tiêu phát tri n

ấ ướ ề ữ b n v ng đ t n c.

Ở ấ ươ ố ề ế ả ỗ ỉ ệ ị  c p đ a ph ng, m i t nh/thành ph  đ u đã ban hành quy ch  b o v  môi

ườ ồ ự ệ ả ị ườ ộ ố tr ề ng trong đó có quy đ nh v  ngu n l c b o v  môi tr ố ớ   ng. M t s  thành ph  l n

ở ộ ư ự ế ằ ồ ộ ơ ệ nh  Hà N i, TP. H  Chí Minh, đã th c hi n các c  ch  chính sách nh m m  r ng xã

ự ị ụ ườ ộ ố ử ệ ộ h i hoá trong lĩnh v c d ch v  môi tr ấ   ng và đã th  nghi m m t s  mô hình cung c p

ườ ướ ạ ệ ề ụ ị d ch v  môi tr ng phi nhà n c. Nói tóm l ế i, cho đ n nay, Vi t Nam đã có nhi u n ỗ

ạ ộ ự ệ ệ ả ợ ổ ự   l c trong vi c xây d ng khuôn kh  pháp lý phù h p cho các ho t đ ng b o v  môi

ườ ụ ị ươ ệ ố ậ ả tr ng nói chung và d ch v  môi tr ệ   ng nói riêng. H  th ng văn b n pháp lu t hi n

ậ ợ ạ ị ườ ụ ị ườ ể hành t o hành lang pháp lý thu n l i cho th  tr ng d ch v  môi tr ng phát tri n nh ư

ề ộ ị ườ ử ể ễ ướ các quy đ nh v  đánh giá tác đ ng môi tr ng, ki m soát ô nhi m, x  lý n ả   c th i,

ả ắ ử ế ạ ạ ả ấ ấ ệ ể ơ ở ả qu n lý ch t th i r n, ch t th i nguy h i, k  ho ch x  lý tri ễ   t đ  c  s  gây ô nhi m

ườ ệ ả ạ ọ môi tr ư   ng nghiêm tr ng, v.v… Tuy nhiên, các chính sách hi n nay còn t n m n, ch a

ụ ể ơ ệ ố ự ệ ế ấ ổ ị có tính h  th ng và thi u nh t quán. Vi c xây d ng b  sung các quy đ nh c  th  h n là

ế ụ ể ụ ữ ự ề ạ ị ị ấ ấ r t c p thi t, c  th  là các quy đ nh v  ph m vi nh ng lĩnh v c d ch v  môi tr ườ   ng

ứ ộ ế ạ ộ ộ ộ ơ ế ộ ầ c n xã h i hoá và m c đ  xã h i hoá, k  ho ch và l trình xã h i hoá, các c  ch  chính

ế ầ ế ướ ầ ư sách khuy n khích các thành ph n kinh t phi Nhà n c tham gia đ u t ấ  cung c p hàng

hoá.

ư ể ạ ế 3. Đánh giá  u đi m và h n ch

Ư ể *  u đi m:

ạ ộ ụ ệ ứ ị ườ ượ ­ Ho t đ ng cung  ng d ch v  v  sinh môi tr ng ngày càng đ ộ c xã h i hóa.

ự ủ ướ ụ ệ ị ườ ­ S  quan tâm c a nhà n ứ c trong vi c cung  ng d ch v  môi tr ng: đã đ u t ầ ư

ạ ộ ệ ả ớ ồ ườ ngu n kinh phí l n cho ho t đ ng b o v  môi tr ng.

ự ự ế ệ ạ ọ ộ ứ   ­ Chú tr ng trong vi c đào t o đ i ngũ nhân s  tr c ti p làm công tác cung  ng

ụ ị d ch v .

Trang 15

ệ ố ượ ự ệ ­ H  th ng hành lang pháp lý ngày càng đ c xây d ng và hoàn thi n.

ạ ế * H n ch :

ụ ự ườ ướ ư ứ ị ­ Lĩnh v c d ch v  môi tr ng n ể c ta còn kém phát tri n, ch a đáp  ng yêu

ệ ả ườ ể ầ c u b o v  môi tr ng và phát tri n kinh t ế .

ấ ượ ự ụ ị ự ư ụ ấ ị ấ ­ Năng l c cung c p d ch v  và ch t l ng d ch v  còn th p, khu v c t nhân

ự ư ề tham gia ch a nhi u vào lĩnh v c này.

ạ ộ ư ệ ạ ổ ệ ố   ­ Bên c nh đó, khuôn kh  pháp lý cho ho t đ ng này ch a hoàn thi n. H  th ng

ế ạ ả ậ ạ ả ấ ơ ế c  ch , chính sách và các văn b n quy ph m pháp lu t còn t n m n và thi u nh t quán.

ị ườ ụ ị ườ ộ ộ ứ ớ ­ Th  tr ng d ch v  môi tr ề   ng m i manh nha, phân tán, m c đ  đ c quy n

ướ ẫ ấ ớ ạ ộ ệ ả ả ườ còn cao, Nhà n c v n ph i bao c p l n cho ho t đ ng b o v  môi tr ng…

ụ ệ ứ ủ ự ạ ị 4. Th c tr ng cung  ng d ch v  v  sinh c a Singapore

ự ạ 4.1. Th c tr ng

ế ắ ườ ế ắ ộ ố ườ Nh c đ n Singapore là ng i ta nh c đ n m t qu c gia có môi tr ng xanh ­

ấ ỳ ơ ẹ ở ả ừ ầ ượ ậ ạ s ch ­ đ p. B t k  n i nào ố  đ o qu c này t sân bay, c u v t, các tòa nhà, th m chí

ệ ộ ượ ườ ơ ạ ớ ả c  nhà v  sinh công c ng cũng có cây xanh. Có đ c thiên đ ng n i h  gi ư ậ   i nh  v y

ả ể ế ể ệ ỏ ủ ủ ế ph i k  đ n quy t tâm không nh  c a chính ph  Singapore th  hi n qua các chính sách

ả ườ ượ ộ ầ ạ qu n lý, giám sát môi tr ể ng. Đ  có đ c m t b u không khí trong lành t i Singapore,

ơ ườ ệ ấ ự ố C  quan môi tr ặ ng qu c gia Singapore (NEA) đã đ t ra và th c hi n r t nghiêm túc

ề ẩ ị ườ ơ ử ẹ ạ các quy đ nh, tiêu chu n v  môi tr ư ệ ử ụ   ng xanh ­ s ch ­ đ p. Đ n c  nh  vi c s  d ng

ạ ượ ẽ ạ ặ ị ề ả ậ ắ các lo i xe g n máy cũng đ ấ c quy đ nh r t ch t ch  t ả   i đi u 19 Lu t Qu n lý và B o

ườ ấ ỳ ề ậ ị ườ ử ụ ệ v  môi tr ng. Đi u lu t này quy đ nh b t k  ng i dân nào khi s  d ng các ph ươ   ng

ệ ượ ả ườ ắ ti n giao thông g n máy không đ ứ c x  khói quá m c cho phép trên đ ng. Theo đó,

ẹ ạ ạ ở ọ ả ặ ấ ơ ặ các lo i xe ch  khách ho c xe h ng nh  có tr ng t ả ộ   ấ i 3,5 t n ho c th p h n ph i h i

ố ớ ử ụ ề ả ẩ ở ứ   ủ đ  tiêu chu n Euroll v  phát th i khí CO2. Đ i v i xe ch  khách s  d ng xăng thì m c

ớ ả ạ ẹ ấ ớ ầ cho phép là 2,2g/km; còn v i d u diesel là 1g/km. V i xe t ấ   i h ng nh  c p I(1,25 t n)

ứ ả ườ ớ ầ ụ d ng xăng, m c CO th i ra môi tr ng cho phép là 2.2g/km còn v i d u diesel là

ố ớ ề ế ữ ẩ ồ ị 1g/km… Ngoài ra, còn có nh ng quy đ nh chu n v  ti ng  n cho phép đ i v i các

ươ ệ ề ạ ầ ượ ề ph ị ng ti n giao thông, quy đ nh v  các lo i xăng d u đ ử ụ c phép s  d ng.. đ u đ ượ   c

ậ ấ ặ ẽ ụ ể ư đ a vào lu t r t ch t ch , c  th .

Trang 16

ộ ướ ị ạ ự ấ ị Singapore là m t n c có s  đô th  hóa 100% và là đô th  s ch nh t trên th  gi ế ớ   i.

ể ạ ượ ế ư ậ ầ ư ả ể ậ Đ  đ t đ c k t qu  nh  v y. Singapore đ u t cho công tác thu gom, v n chuy n và

ộ ệ ố ự ề ề ậ ắ ờ ồ ử x  lý đ ng th i xây d ng m t h  th ng lu t pháp nghiêm kh c làm ti n đ  cho quá

ả ố ơ ả ở ử ượ ạ ằ trình x  lý rác th i t t h n. Rác th i Signapore đ c thu gom và phân lo i b ng túi

ế ượ ể ấ ượ ư ề ế ả nilon. Các ch t th i có th  tái ch  đ c, đ ạ   c đ a v  các nhà máy tái ch  còn các lo i

ấ ượ ủ Ở ư ề ể ả ch t th i khác đ c đ a v  các nhà máy khác đ  thiêu h y. Singapore có 2 thành

ạ ừ ử ả ầ ư ph n chính tham gia vào thu gom và x  lý các rác th i sinh ho t t các khu dân c  và

ư ả ơ các công ty, h n 300 công ty t ệ   ử  nhân chuyên thu gom và x  lý các rác th i công nghi p

ươ ấ ả ề ạ ượ ấ ạ ộ ấ và các khu th ng m i. T t c  các công ty này đ u đ c c p gi y phép ho t đ ng và

ế ủ ị ự ự ể ệ ở ọ ườ ch u s  giám sát ki m tra tr c ti p c a S  khoa h c công ngh  và môi tr ng. Ngoài

ủ ộ ượ ự ra, các h  dân và các công ty c a Singapore đ ế c khuy n khích t ậ    thu gom và v n

ệ ả ể ệ ả ộ ườ chuy n rác th i cho các h  dân vào các công ty. Vi c b o v  môi tr ế   ng, quan tâm đ n

ỏ ủ ườ ậ ấ ủ ủ ấ ứ s c kh e c a ng i dân c a Chính ph  Singapore còn th y rõ sau khi lu t c m hút

ố ở ộ ố ơ ị ượ ư ộ ố ề ậ ườ thu c m t s  n i quy đ nh đ c đ a vào cu c s ng. Theo đi u lu t này, ng i dân

ượ ố ở ữ ư ạ ơ không đ c phép hút thu c nh ng n i có không gian kín nh  r p hát, các khu th ươ   ng

ấ ỳ ể ạ ạ ắ m i, mua s m và văn phòng, xe bus và các tr m chuy n xe bus… B t k  công dân nào

ẽ ị ộ ộ ừ ế ạ ạ ứ ạ vi ph m s  b  ph t 200 USD và n u cáo bu c t i t tòa, m c ph t cho hành vi này có

ể ấ ể ế ườ ủ ả ố ở th  đ n 1000 USD. Có th  th y môi tr ng c a đ o qu c Đông Nam Á này đã đ ượ   c

ưở ề ấ ừ ủ ứ ữ ắ ừ th a   h ng   r t   nhi u   t nh ng   chính   sách   rõ   ràng   và   c ng   r n   c a   chính   ph ủ

ể ả ả ạ ườ ọ ị ẽ ạ Singapore. Bên c nh đó, đ  b o đ m môi tr ộ   ng luôn s ch s , m i v  trí công c ng

ư ừ ế ườ ậ trong khu chung c  t ầ  hành lang các t ng cho đ n đ ng đi l ố ạ i l ơ ậ   i, bãi đ u xe, n i t p

ể ề ượ ọ ạ ở ậ ẽ ằ ấ ướ ỏ th  thao... đ u đ c quét d n s ch s  h ng ngày. B i v y, đ t n ệ   c nh  bé này hi n

ớ ơ ụ ệ ấ ọ ớ có t ả   ị i h n 2.000 công ty chuyên cung c p d ch v  quét d n và v  sinh v i kho ng

ệ ả ả ườ ừ 70.000 nhân công. Kinh phí đ m b o v  sinh môi tr ng ngoài chi t ngân sách còn do

ế ở ụ ư ư ả ứ dân c  có nghĩa v  đóng góp. Nh ng “bí quy t” ề  đây là chính quy n ph i đ ng ra

ổ ứ ượ ạ chăm lo, t ch c nên tránh đ c tình tr ng “cha chung không ai khóc”.

ề ặ ả ộ ố ồ ướ ọ Singapore là m t qu c đ o luôn g p khó khăn v  ngu n n c ng t. Năm 1961,

ệ ướ ươ ề ớ ướ ư ọ Singapore ký 2 hi p c song ph ng v i Malaysia v  mua bán n c ng t ch a qua

ệ ướ ầ ượ ế ệ ự ử x  lý. Hai hi p c này l n l t h t hi u l c vào năm 2011 và năm 2016. Năm 2011

Trang 17

ủ ự ể ả ạ ệ ướ ướ ừ v a qua, Singapore đã đ  t tin đ  không ph i ký l i hi p c mua n ọ ừ ế   c ng t v a h t

ệ ự ọ ượ ấ ủ hi u l c, vì h  đã tìm đ c đáp án cho bài toán khó nh t c a mình.

ướ ồ ướ ọ ở ủ ế ệ ộ Tr c đây, ngu n n c ng t ụ  Singapore ch  y u ph  thu c vào vi c mua t ừ

ồ ướ ừ ư ầ ế ỉ Malaysia. Ngày nay, ngu n n c mua t ầ    Malaysia ch  còn chi m ch a đ y 1/3 nhu c u

ướ ủ ồ ướ ấ ố ử ụ s  d ng n ọ c c a qu c gia này, vì h  đã có thêm 3 ngu n n ọ   c r t quan tr ng khác là:

ừ ướ ế ọ ừ ướ ướ ọ ọ ừ ướ ướ n c thu t thiên nhiên, n c tinh khi t l c t n ả c th i, n c ng t l c t n ể c bi n.

ủ ệ ệ ở ự Hi n nay, đã có trên 2/3 di n tích c a Singapore tr thành khu v c thu n ướ   c

ứ ồ ướ ệ ố ươ ọ ớ thiên nhiên, v i 15 h  ch a n c ng t, h  th ng sông ngòi, 7.000 km m ng máng,

ố ẫ ướ ọ ng d n n ồ c ng t vào các h .

ộ ự ấ ớ ừ ự ệ ạ ớ ự   Bên c nh đó, Singapore v a th c hi n m t d  án v i quy mô r t l n, xây d ng

ướ ể ậ ổ ở ử ậ đ p ngăn n c sông đ  ra bi n, đó là đ p Marina c a phía nam sông Singapore.

ườ ự ế ậ ướ ạ Ng i Singapore đã ti n hành xây d ng đ p ngăn n ộ ồ ứ ộ   c, t o thành m t h  ch a r ng

ươ ươ ệ ố ủ ệ ả ố ớ 10.000 ha, t ng đ ng 1/7 di n tích c a qu c đ o này. Cùng v i các h  th ng công

ượ ự ướ ự ầ ấ ướ trình đ c xây d ng tr c đó, d  án này đã góp ph n làm cho t ỷ ệ  l cung c p n c thu

ế ế ổ ượ ướ ụ ở ừ t thiên nhiên tăng lên chi m đ n 1/2 t ng l ng n c tiêu th ạ    Singapore. Bên c nh

ọ ướ ể ớ đó, năm 2007, Singapore khánh thành nhà máy l c n ấ   c bi n Singspring v i công su t

ầ ư ệ ồ ướ ổ 136.000 m3/ngày, t ng kinh phí đ u t 200 tri u đô Sing. Ngu n n c ng t đ ọ ượ ọ   c l c

ả ượ ướ ừ ể t ấ  bi n đang cung c p kho ng 10% l ng n ố c cho qu c gia này.

ư ệ ấ ả ồ ớ Nh ng thành công l n nh t trong vi c gi ề i bài toán v  ngu n n ướ ở c Singapore

ệ ử ướ ả ướ ế chính là công ngh  x  lý n c th i thành n c tinh khi t. Năm 1987, ông Lý Quang

ủ ướ ệ ơ ướ ủ ừ Di u (khi đó là Th  t ng c a Singapore) đã t ng m ẽ c sau 20 năm s  có công ngh ệ

ướ ả ướ ườ ề ế ọ l c n c th i thành n ạ c sinh ho t và ng ệ   i Singapore đã bi n đi u đó thành hi n

ự ố ơ ọ   th c nhanh h n mong mu n. Tháng 5 năm 2010, Singapore đã khánh thành nhà máy l c

ệ ệ ế ớ ấ ạ ớ ớ ể ọ ượ ấ ả ướ n c v i công ngh  hi n đ i và quy mô l n nh t th  gi i, có th  l c đ t c  các c t

ạ ướ ể ả ướ ừ ả ệ ướ ạ ế ằ lo i n c th i, k  c  n c t nhà v  sinh, thành n c s ch tinh khi t. H ng ngày, 5

ạ ở ế ấ ả ổ ướ nhà máy lo i này Singapore cung c p kho ng 230.000 m3, chi m 30% t ng n c tiêu

ụ ủ ướ ế ủ ệ ế ể th  c a n ơ ộ   c này. Công ngh  đã giúp Singapore bi n đi m y u c a mình thành c  h i,

ướ ượ ỏ ừ ệ ữ ề ả ấ ậ ỹ giúp n c này thu đ c nh ng kho n ti n không nh  t ẩ  vi c xu t kh u k  thu t tái

ế ướ ả ế ọ ừ ướ ể ố ế ế ả ạ ch  n ướ c th i. N c tinh khi t l c t n ứ   ự c th i có th  u ng tr c ti p, s ch đ n m c

Trang 18

ườ ả ơ ọ ự ồ ể ổ ng i Singapore ph i b m lên các đ i cây cho l c t nhiên đ  b  sung thêm khoáng

ch t.ấ

ệ ả ấ ồ ướ ặ ủ ấ ề ả ỉ ế Vi c s n xu t, tìm ki m thêm các ngu n n c ch  là 1 m t c a v n đ  gi i bài

ế ướ ọ ở ử ụ ứ ệ ặ ả toán thi u n c ng t Singapore, m t th  2 chính là vi c qu n lý và s  d ng ti ế   t

ồ ướ ệ ụ ư ế ề ạ ki m ngu n n ằ   c. Trong nhi u năm qua, Singapore liên t c đ a ra các k  ho ch nh m

ử ụ ế ế ệ ồ ướ ữ ệ khuy n khích công dân s  d ng ti t ki m ngu n n c. Nh ng bi n pháp Singapore

ơ ả ụ ố ệ ướ ế đang áp d ng cũng c  b n gi ng Vi t Nam, đó là tính giá n c theo lũy ti n và thu

ế ả ế ệ ạ ồ ướ ử ụ ướ ượ thêm các lo i thu , phí (thu  b o v  ngu n n c, phí s  d ng n c trên l ng n ướ   c

ứ ừ ụ ụ ứ ệ ỉ tiêu th ). Tuy nhiên, hi n nay Singapore ch  tính giá theo 2 m c tiêu th , m c t ế    1 đ n

ứ ướ ở ứ ừ ế 40 m3 và m c trên 40 m3. Giá n m c t c 1 đ n 40 m3 là 1,17 đô Sing, trên 40 m3

ỷ ệ ư ể ế ả ụ ướ ồ là 1,4 đô Sing (kho ng 25.000 đ ng), ch a k  thu  và phí. T  l tiêu th  n c bình

ầ ữ ầ ướ ả quân theo đ u ng ườ ở i Singapore trong nh ng năm g n đây có xu h ờ   ng gi m nh  ý

ế ướ ủ ứ th c ti ệ t ki m n c c a công dân, năm 1995 là 172 lít/ngày, năm 2000 là 165 lít/ngày,

ớ ẽ ạ năm 2011 là 153 lít/ngày và đích m i s  là 146 lít/ngày. Bên c nh đó, Singapore cũng là

ố ỷ ệ ấ ướ ấ ậ ả ằ ấ ả ớ qu c gia có t th t thoát n l c r t th p, kho ng 4,6%, b ng v i Nh t B n.

ớ ệ 4.2. So sánh v i Vi t Nam

ự ở ể ầ ượ ệ Qua s  phân tích và trình bày trên chúng ta ph n nào hi u đ c v  sinh cũng

ư ườ ỏ ạ ệ ầ nh  môi tr ố ng s ng t ạ ấ ướ i đ t n c nh  bé Singapore. Còn t i Vi t Nam có ph n nào đó

ứ ủ ườ ề ệ ườ ư ượ trái ng ượ ạ c l i,đó là ý th c c a ng i dân v  v  sinh môi tr ng ch a đ c cao, không

ể ắ ặ ả ườ ườ ư ở ấ ứ ả ộ khó đ  b t g p hình  nh ng i đi đ ng x  rác m t cách “vô t ” ơ    b t c  đâu: n i

ộ ườ ơ ườ ọ ườ ấ ơ ỉ công c ng, n i v a hè, trên đ ng đi, n i tr ng h c… Ng ộ   i ta cũng không m t m t

ủ ể ả ầ ộ ơ n ron th n kinh nào đ  suy nghĩ cho hành đ ng th n nhiên đó c a mình. Và không

ở ộ ầ ẽ ượ ậ ứ ế ế ệ ắ ạ ừ d ng đó, n u đã m t l n đi xe khách b n s  đ c t n m t ch ng ki n vi c góp

ễ ầ ườ ủ ề ế ấ ph n làm ô nhi m môi tr ng c a nhi u hành khách trên b t kì tuy n xe nào. Trên xe,

ư ọ ả ườ d ng nh  hành khách luôn có cái “thú” ăn quà mà theo h  lí gi i là “cho quên cái say

ử ổ ọ ả ư ề ệ đi”. Đi u đó không bàn làm gì, nh ng ăn xong, ti n tay h  x  luôn rác qua c a s  xe

ể ả ạ ướ ộ ữ ẹ ỏ không qu n đó là lo i rác gì: có th  là lon n ắ   c, v  bánh k o, h p s a hay cùi b p,

ậ ạ ổ ộ ạ ố ườ ặ ệ ơ ữ ế th m chí là kh c nh  vô t i v  xu ng đ ng…. Đ c bi t h n n a trên các tuy n xe,

ườ ườ ự ữ ả ị ể ụ ụ ủ dù là xe đ ắ ng ng n hay đ ng dài, ch  xe luôn d  tr  c  b ch ni lông đ  ph c v  cho

Trang 19

ọ ữ ệ ủ ệ vi c nôn ói c a hành khách và cũng là cách mà h  gi ỗ    v  sinh cho cá nhân nhà xe. M i

ọ ộ ư ắ ầ ồ ở   khi hành khách nào đó có nhu c u “ói” là h  v i vàng đ a cho ni lông r i nh c nh :

ứ ế ủ ứ ấ ố “Cho ra ngoài nhé!”. C  th , đ  th  rác “bay” ra ngoài và đáp xu ng b t kì đâu, có khi

ạ ằ ụ ư ọ ệ ơ ằ nó n m yên ở ộ ơ ệ ườ  m t n i v  đ ng, có khi l i n m g n trên b i cây. Nh ng t h n nó l ạ   i

ằ ườ ấ ứ ư ặ ơ ườ nh m trúng vào ng i đi xe thô s  khác… Lúc đó, m c dù r t b c xúc, nh ng ng i đi

ị ườ đ ng đành ch u .

ư ộ ủ ả ơ ị ườ X  rác không đúng n i quy đ nh đã nh  m t thói quen c a ng i dân, thói quen

ượ ừ ứ ủ ỗ ườ ể ấ ấ x u đó đ c hình thành t bé trong ý th c c a m i ng ộ   i. Không khó đ  th y m t

ườ ẹ ắ ư ẹ ể ơ ng i m  d t con đi công viên ch i, nh ng khi bóc k o cho con ăn bà không đ  ý t ớ   i

ủ ứ ộ ế ằ ọ hành đ ng c a mình, v t luôn rác ra công viên mà không bi t r ng đó là bài h c bà đã

ứ ủ ề ườ ệ ằ ườ reo vào ý th c c a con. Nhi u ng ả i cho r ng b o v  môi tr ệ ủ   ng là công vi c c a

ữ ườ ứ ề ộ ọ nh ng công nhân môi tr ng, v t rác ra ngoài thì h  đã n p ti n rác hàng tháng, làm

ệ ề ạ ả ườ sao ph i suy nghĩ nhi u, đó là cách t o công ăn vi c làm cho công nhân môi tr ng c ơ

ữ ư ả ọ ướ ế ắ mà. Qu  là h  nói không sai, nh ng đó là nh ng suy nghĩ tr c m t, và thi u trách

ệ ằ ọ ườ nhi m. Giá mà h  nghĩ r ng công nhân môi tr ỗ ng càng “nhàn r i” càng có ích bi ế   t

ữ ế ề ộ ở ộ ơ bao. Vì nh ng hành đ ng thi u văn minh đó mà nhi u n i công c ng cũng tr  thành bãi

ề ấ ơ ổ ở ề rác, nhi u n i “c m đ  rác”… cũng tr thành bãi rác, và trên không trung nhi u khi

ủ ề ả ậ ệ ể ị cũng… có rác. Chính vì v y mà nhi u khi hình  nh c a Vi ấ t Nam b  “m t đi m” trong

ắ ướ ườ ứ ộ ồ ợ ớ ủ ả ườ m t du khách n c ngoài, ng i ta s  v i “m c đ  h n nhiên” x  rác c a ng i Vi ệ   t

ậ ơ ụ ả ắ ộ ơ ra n i công c ng. Trong khi cách kh c ph c thì th t đ n gi n.

ệ ả ụ ấ ợ ậ ấ Các doanh nghi p s n xu t kinh doanh l y m c tiêu l ụ i nhu n là m c tiêu hàng

ề ế ấ ấ ả ườ ầ đ u trong quá trình s n xu t hàng hóa không quan tâm đ n v n đ  môi tr ậ   ng. Vì v y

ạ ơ ở ả ệ ả ấ ườ ệ mà hi n nay t i các khu công nghi p, các c  s  s n xu t đã th i ra môi tr ộ   ng m t

ướ ả ộ ấ ớ ử ớ ướ ả ượ l ng n c và khí th i đ c r t l n. Vì v i chi phí x  lý n c th i 1 m3 có giá thành

ừ ư ế ồ ớ ồ ộ ộ dao đ ng t 4.000  đ ng­15.000 đ ng, n u m t nhà máy l n nh  Vedan, khu công

ệ ả ậ ỗ nghi p Sonadezi Long Thành… th i ra m i ngày trên 5000m3 thì chi phí v n hành s ẽ

ả ấ ỷ ồ ả ỏ ư ượ ướ ph i b  ra hàng tháng c  m y t đ ng. Các nhà máy có l u l ng n ả ớ c th i l n nh ư

ế ề ệ ấ ươ ế Vedan r t nhi u. N u doanh nghi p nào làm ăn có l ọ   ng tâm thì không sao, n u h  vì

ả ầ ư ợ ố ậ ệ ố ậ ợ l i nhu n, s  t n kém do ph i đ u t HTXLNT, v n hành h  th ng, mà đã lén lút x ả

Trang 20

ả ậ ộ ườ ủ ậ ể ễ ả ố tr m h u qu  môi tr ng s ng chúng ta lãnh đ , h u qu  ô nhi m dài lâu không th  bù

ổ ắ đ p n i.

ủ ầ ư ư ề ấ ề ế ọ Nh ng có r t nhi u ch  đ u t làm ăn đàng hoàng, h  không ti c ti n đ  đ u t ể ầ ư

ử ướ ọ ẫ ư ủ ả ạ ả ệ ố h  th ng x  lý n c th i bài b n, nh ng HTXLNT c a h  v n không đ t. Nguyên

ế ố ẫ ế nhân d n đ n các y u t ủ ế  đó ch  y u là do:

ế ố ứ ế ừ ệ ố ệ ố ử ự ­ Y u t ấ  th  nh t: Đ n t các công ty xây d ng h  th ng: h  th ng x  lý n ướ   c

ế ế ắ ự ế ẫ ế ặ ặ th i đ ả ượ ư ấ c t v n, thi t k , l p đ t không sát th c t ậ , d n đ n khi v n hành g p vô

ử ớ ử ỉ ơ ử ệ ố ử ướ vàn khó khăn, s a t i s a lui mãi. Chúng tôi ch  đ n c  hai h  th ng x  lý n ả   c th i

ệ ấ ộ ớ ự   sau: Công ty d t nhu m Phong Phú v i HTXLNT công su t 4800 m3/ngày, xây d ng

ệ ượ ử ộ ượ ấ ổ xong không nghi m thu đ c do đ  màu không x  lý đ c. M t 3 năm, Phó T ng giám

ặ ộ ầ ọ ư ứ ắ ố đ c công ty Tr n Ng c Nga cùng nhân viên l n l ớ ạ   i m a n ng nghiên c u m i t m

ụ ắ ượ ầ ư ừ ư ộ kh c ph c đ c. Hay nh  công ty Rostaing, m t nhà đ u t t Pháp, là công ty hàng

ế ớ ề ộ ề ấ ỏ ộ ườ ầ đ u v  thu c da trên th  gi ề i, đã b  ra r t nhi u ti n cho m t công ty môi tr ổ   ng n i

ấ ề ử ệ ố ử ạ ử ự ế ạ ti ng xây d ng h  th ng x  lý mà không đ t, m t ti n s a đi, s a l i mãi mà n ướ   c

ả ả ả ẫ ủ ủ ệ ả ẩ ộ th i v n không đ  tiêu chu n x  th i, bu c công ty c a Pháp ph i ki n ra tòa:

ế ố ứ ế ừ ườ ậ ệ ố ẹ ­ Y u t th  hai: Đ n t ng ậ   ệ i v n hành h  th ng: Vi c xem nh  công tác v n

ủ ầ ư ấ ệ ố ề ế ề ạ ả ơ hành h  th ng khi n ch  đ u t ờ  m t nhi u ti n b c và th i gian h n c  xây m i h ớ ệ

ứ ươ ế ố ộ ỹ ư ế ộ ổ ộ ớ th ng. Cân đo đong đ m m c l ng m t lao đ ng ph  thông v i m t k  s  khi n ch ủ

ệ ạ ấ ệ ố ử ề ậ ướ ả ấ ầ ư đ u t thi t h i r t nhi u. Công tác v n hành h  th ng x  lý n ứ ạ   c th i r t ph c t p,

ỹ ư ầ ườ ả ườ ậ ệ ố nên c n có k  s  chuyên ngành môi tr ng đ m trách. Ng ử   i v n hành h  th ng x  lý

ả ườ ế ị ấ ượ ế ướ ả ướ n c th i là ng i có ti ng nói quy t đ nh ch t l ng n ả ậ c th i, giá c  v n hành sau

ế ể ỏ   cùng. Theo dõi bông bùn vi sinh phát tri n th  nào, màu bông bùn nói lên vi sinh kh e

ư ế ế ấ ắ ỹ hay y u, hóa ch t phèn s t, phèn nhôm, axit, xút, polime châm d  hay thi u, k  năng

ọ ệ ố ự ố ế ị ế ị ứ ậ ổ ử x  lý s  c ….quy t đ nh tu i th  h  th ng, quy t đ nh m c giá thành v n hành h ệ

th ng.ố

ế ố ứ ế ừ ệ ố ậ ủ ệ ư ồ ộ ­Y u t th  ba: Đ n t h  th ng pháp lu t c a Vi ế   t Nam ch a đ ng b , thi u

ệ ệ ả ấ ấ ố ề th ng nh t và hoàn thi n đã gây ra r t nhi u khó khăn trong công tác qu n lý v  sinh

ườ ẹ ư ủ ể ứ ủ ử ế ạ ơ môi tr ng c a các c  quan ch c năng. Ch  tài x  lý vi ph m còn nh  ch a đ  đ  răn

ử ườ ạ ợ đe và x  lý nghiêm các tr ng h p vi ph m.

Trang 21

ệ ầ ọ ỏ ừ 4.3. Vi t Nam c n h c h i gì t Singapore

ứ ấ ế ượ ạ ọ ị ả ườ c qu n lý môi tr ợ ng h p lý. * Bài h c th  nh t: Ho ch đ nh chi n l

ế ượ ả ườ ị ủ ố Chi n l ệ c b o v  môi tr ầ   ồ ng đô th  c a Singapore g m b n khâu thành ph n:

ừ ưỡ ụ ể ừ ữ phòng ng a, c ng bách, ki m soát và giáo d c. Ngay t nh ng năm 1970, Singapore

ổ ứ ộ ườ ự ụ ệ ễ ằ ố đã t ch c riêng B  Môi tr ng và C c Phòng ch ng ô nhi m nh m th c hi n các

ể ệ ễ ướ ả ắ ả ễ bi n pháp ki m soát ô nhi m không khí, ô nhi m n ế   ấ c và qu n lý ch t th i r n. Ti p

ổ ứ ạ ấ ộ ạ ử ệ ể đó, hai t ch c này l i kiêm thêm trách nhi m ki m soát và x  lý các ch t đ c h i.

ề ơ ả ừ ữ ễ ấ ượ ự ệ ề Nh ng v n đ  c  b n v  phòng ng a ô nhi m đ c th c hi n thông qua k ế

ử ụ ệ ể ậ ạ ấ ợ ọ ọ ị ắ   ể ho ch s  d ng đ t đai h p lý, ch n đ a đi m công nghi p th n tr ng, ki m soát g t

ự ệ ườ ị ươ ử ệ ể gao vi c phát tri n xây d ng, tăng c ng trang b  ph ấ   ng ti n thu gom và x  lý ch t

ừ ự ể ệ ệ ả ắ ả ộ ộ th i. M t khi đã th c hi n bi n pháp phòng ng a thì b t bu c ph i ki m tra nghiêm

ặ ả ằ ươ ả ượ ử ụ ử ệ ấ ả ng t, nh m đ m b o các ph ng ti n thu gom và x  lý ch t th i đ ả   c s  d ng và b o

ể ợ ườ ườ ườ ệ trì h p lý. Vi c ki m soát th ng xuyên môi tr ng không khí và môi tr ng n ướ   c

ấ ề ể ượ ể ế ậ ự ệ ươ ể trong đ t li n và trên bi n cũng đ c th c hi n đ  ti p c n các ch ng trình ki m tra

ễ ườ ủ ự ệ ề ệ ệ ầ ả ộ ô nhi m môi tr ng m t cách đ y đ  và có hi u qu . Vi c th c hi n nhi u ch ươ   ng

ụ ệ ả ả ườ ộ ộ trình giáo d c dân chúng tham gia b o v  và qu n lý môi tr ng cũng là m t n i dung

ế ượ ọ quan tr ng trong chi n l c chung này.

ệ ố ế ử ụ ứ ự ấ ạ ọ t k  ho ch hóa s  d ng đ t đai. * Bài h c th  hai: Th c hi n t

ộ ơ ụ ể ể ậ ộ ố ộ ị C c Tài phát tri n đô th  thu c B  Phát tri n qu c gia là m t c  quan l p k ế

ể ở ể ạ ệ ế ậ ơ ho ch và ki m soát phát tri n ạ   ị  Singapore. C  quan này ch u trách nhi m l p k  ho ch

ể ể ấ ở ế ể ậ ạ ẩ ị ố ả ạ ổ t ng th  đ  chu n b  cho k  ho ch dài h n và phát tri n v t ch t ấ    qu c đ o này. Đ t

ử ụ ả ượ ệ ệ ả ằ ụ đai s  d ng vào các m c đích khác nhau ph i đ ể   ự c b o v  nh m th c hi n phát tri n

ộ ế ồ ờ ộ ườ ấ ượ ể xã h i và kinh t , đ ng th i, duy trì m t môi tr ng có ch t l ng cao. Khi ki m soát

ườ ườ ế ợ ề ư ự ấ ể ọ môi tr ng, th ng k t h p xem xét v n đ  l u v c tr ữ ướ  n ị c và ch n đ a đi m xây

ậ ả ế ố ấ ướ ả ệ ự d ng công nghi p. Do v y, đã gi i quy t t ề t v n đ  thoát n c chung và gi ế   i quy t

ữ ệ ễ ể ẫ ườ thích đáng mâu thu n gi a phát tri n khu công nghi p và ô nhi m môi tr ng khu dân

c .ư

ứ ể ặ ọ * Bài h c th  ba: Ki m soát ch t ch ẽ

Trang 22

ị ề ự ể ế ượ ư ệ ế ạ Khi ki n ngh  v  phát tri n xây d ng đã đ ơ   c duy t và đ a vào k  ho ch, đ n

ể ắ ủ ự ể ệ ệ ế ạ ị v  ch  trì có th  b t tay vào vi c đ  trình k  ho ch xây d ng cho Ban ki m tra xây

ủ ụ ề ế ự ủ ụ ể ệ ạ ạ ơ   ự d ng c a V  Công chính đ  xét duy t. Bên c nh th  t c v  k  ho ch xây d ng, đ n

ả ử ế ủ ụ ậ ả ạ ỹ ụ ể   ị v  ch  trì còn ph i g i k  ho ch cho các V  qu n lý k  thu t, trong đó, có V  ki m

ể ả ữ ụ ế ể ế ậ ầ ỹ ễ soát ô nhi m đ  gi ạ   i quy t nh ng yêu c u k  thu t. V  này ki m tra các k  ho ch

ậ ề ể ầ ớ ợ ỹ ế ườ ướ phát tri n xem có phù h p v i yêu c u k  thu t v  y t môi tr ng, thoát n c và

ậ ự ợ ệ ủ ể ế ễ ể ả ồ ờ ki m soát ô nhi m, đ ng th i, xác nh n s  h p l ễ    c a các k t qu  đo ki m ô nhi m

ế ế ế ợ k t h p ngay trong thi t k  công trình.

ụ ể ự ự ể ườ ể Sau khi đã ki m tra d  án phát tri n xây d ng, V  ki m soát môi tr ế   ng ti n

ướ ể ấ ự ế ể ạ hành thanh tra tr ờ   c khi thuy t minh cho Ban ki m tra xây d ng đ  c p phép t m th i

ứ ặ ỉ ấ ợ ể ự ự ự ho c ch ng ch  hoàn t t h p pháp đ  th c thi xây d ng. Các công trình xây d ng công

ụ ể ứ ủ ễ ệ ậ ấ ặ ả ớ   ỉ nghi p ph i có gi y phép ho c ch ng ch  xác nh n c a V  ki m soát ô nhi m m i

ở ượ đ c kh i công.

ứ ư ử ả ấ ọ ệ * Bài h c th  t : X  lý ch t th i toàn di n

ề ớ ượ ấ ớ ở ọ ả Hai v n đ  l n đ c chú tr ng và cũng là thành công l n Singapore là qu n lý

ướ ệ ố ả ắ ệ ấ ấ ả ệ ố h  th ng thoát n c và qu n lý ch t th i r n. Đó là vi c cung c p h  th ng thoát

ử ể ệ ướ ả ạ ướ ả ả ấ ổ ướ n c toàn di n đ  thu gom, x  lý n c th i sinh ho t, n c th i s n xu t; t ứ    ch c

ộ ệ ố ệ ố ệ ả ấ ả ướ ả ắ ấ m t h  th ng qu n lý ch t th i r n r t có hi u qu . H  th ng thoát n c ph c v  t ụ ụ ấ   t

ự ụ ệ ồ ơ ơ ả c  các công trình công nghi p và h n 97% khu v c dân d ng g m h n 2500km đ ườ   ng

ố ụ ử ạ ố ộ ớ ơ ướ ng và c ng, c ng v i hàng trăm tr m b m và hàng ch c nhà máy x  lý n ả   c th i.

ộ ỉ ệ ướ ả ấ ỏ ủ ữ ự ử ạ M t t  l n ụ c th i r t nh  c a khu v c dân d ng là do nh ng nhà máy x  lý t i ch ỗ

ướ ệ ệ ề ượ ử ẩ ạ ị ả ả đ m   nhi m.   N c   th i   công   nghi p   đ u   đ c   x   lý   và   đ t   tiêu   chu n   quy   đ nh

ề ượ ề ượ ấ ơ ử ướ (20mg/l v  hàm l ng ôxyt hóa sinh và 30g/l v  hàm l ng ch t l l ng) tr ư   c khi đ a

ườ ộ ệ ố ề ả ấ ố ạ vào m ng đ ả ắ ng  ng chung. V  qu n lý ch t th i r n, Singapore có m t h  th ng thu

ả ắ ụ ệ ệ ấ ậ ả ị ị gom rác hoàn thi n và hi u qu . D ch v  thu gom ch t th i r n đô th  đáng tin c y nh ờ

ả ắ ụ ụ ệ ấ ọ ị ả đã áp d ng công ngh  thông tin trong qu n lý d ch v  này. M i ch t th i r n đ u đ ề ượ   c

ử ở ư ầ ả ấ ấ ố thu gom và x  lý hàng ngày. Vì ế  qu c đ o này r t khan hi m đ t, nên h u nh  các

ể ố ượ ố ớ ả ắ ề ấ ả ấ ả ố ch t th i r n đ u ph i thiêu đ t. Đ i v i các ch t th i không th  đ t đ c và tro t ừ

Trang 23

ẽ ượ ử ố ạ ả ệ ấ ạ ớ ừ các nhà máy đ t rác s  đ c x  lý t i bãi th i v  sinh l n. Ch t đã làm s ch t bãi này

ử ướ ể ạ ượ l i đ c thu gom và x  lý tr ả c khi th i ra bi n.

ậ ệ ứ ọ ụ ặ và giáo d c nghiêm ng t. * Bài h c th  năm: Ban hành lu t l

ậ ở ệ ể ệ ọ Vi c ban hành lu t Singapore đóng vai trò quan tr ng trong vi c ki m soát ô

ể ả ễ ệ ườ ệ ậ ườ ươ nhi m đ  b o v  môi tr ng. Các bi n pháp nêu trong lu t th ng xuyên đ c xem

ứ ủ ộ ỳ ể ổ ự ẽ ậ ặ ơ ồ ị ợ xét đ nh k  đ  b  sung cho ch t ch  và h p lý h n. S  nh n th c c a c ng đ ng v ề

ườ ế ố ơ ở ể ể ấ ọ ườ môi tr ng là y u t quan tr ng nh t làm c  s  đ  duy trì và phát tri n môi tr ng đô

ự ệ ề ợ ị ươ ụ ằ th  thích h p. Singapore đã th c hi n nhi u ch ậ   ng trình giáo d c nh m nâng cao nh n

ứ ể ế ủ ề ầ ườ ờ ộ ồ ọ th c và hi u bi t c a qu n chúng v  môi tr ng, đ ng th i đ ng viên h  tham gia tích

ệ ả ệ ữ ườ ườ ườ ự c c vào vi c b o v  và gìn gi môi tr ộ ng. B  môi tr ng th ệ ớ   ng xuyên làm vi c v i

ổ ứ ộ ể ự ụ ớ ậ ữ ệ ế ồ ị các t ch c xã h i đ  th c hi n nh ng chi n d ch giáo d c t ộ i t n các c ng đ ng dân

ứ ư ươ ụ ề ườ ồ ư ớ c , t i công ch c và t nhân. Các ch ng trình giáo d c v  môi tr ng bao g m t ừ

ọ ế ạ ọ ế ế ể ọ ti u h c, trung h c đ n đ i h c. Thi u nhi cũng tham gia vào các chuy n tham quan và

ệ ớ ế ị ử ả ấ ả b o v  thiên nhiên, làm quen v i trang thi ế t b  x  lý và tái ch  ch t th i. Các tr ườ   ng

ườ ổ ứ ứ ề ể ề ể ề ậ ộ ườ ọ h c th ng t ch c nhi u cu c tri n lãm đ  tuyên truy n v  nh n th c môi tr ng và

ả ế ấ tái ch  ch t th i.

Ả III. ĐÁNH GIÁ VÀ GI I PHÁP

ươ ướ 1. Ph ng h ng chung

ả ườ ệ ệ B o v  môi tr ầ ấ   ng sinh thái trong quá trình CHN, HĐH hi n nay là yêu c u c p

ế ặ ố ớ ả ệ ố ấ ị ổ ứ thi t đ t ra đ i v i c  h  th ng chính tr , các c p, các ngành, các t ch c, doanh

ủ ấ ủ ữ ứ ệ ề ậ ọ ọ ầ nghi p và c a m i công dân. Nh n th c rõ t m quan tr ng c a v n đ  này, nh ng năm

ả ướ ủ ươ ề ề ả ệ qua Đ ng và Nhà n c ta đã ban hành nhi u ch  tr ng, chính sách v  b o v  môi

ườ ế ố ủ ể ộ ị ị tr ng, đi n hình là Ngh  quy t s  41­NQ/TW ngày 15/11/2004 c a B  Chính tr  (Khoá

ề ả ệ ườ ờ ỳ ẩ ấ ướ ạ IX) v  b o v  môi tr ng trong th i k  đ y m nh CNH, HĐH đ t n ỉ c; Ch  th  s ị ố

ư ề ế ụ ế ố ự ủ ệ ị 29­CT/TW ngày 21/01/2009 c a Ban Bí th  v  ti p t c th c hi n Ngh  quy t s  41­

ủ ệ ả ậ ộ ị ườ ử ổ ủ ị ị NQ/TW c a B  Chính tr ; Lu t B o v  môi tr ng (s a đ i); các ngh  đ nh c a Chính

ủ ướ ự ệ ệ ả ẫ ậ ườ ế ị ỉ ị ph  h ng d n th c hi n Lu t B o v  môi tr ả   ng... Các ch  th , ngh  quy t, văn b n

ộ ố ướ ầ ạ ộ ố ự ế ể pháp quy này đi vào cu c s ng đã b c đ u t o ra m t s  chuy n bi n tích c c trong

Trang 24

ạ ộ ệ ườ ứ ư ẫ ặ ượ ả ho t đ ng b o v  môi tr ề ng, song v n còn nhi u m t ch a đáp  ng đ ỏ ủ   c đòi h i c a

ự ữ ụ ễ ể ệ ả ặ ắ ễ   ử th c ti n. Đ  ngăn ch n, kh c ph c và x  lí có hi u qu  nh ng hành vi gây ô nhi m

ườ ộ ộ ố ả ự ệ ầ ồ môi tr ng, c n th c hi n đ ng b  m t s  gi ủ ế i pháp ch  y u sau đây:

ộ ậ ề ả ế ụ ệ ố ệ ệ ườ M t là, ti p t c hoàn thi n h  th ng pháp lu t v  b o v  môi tr ng, trong đó

ữ ử ế ạ ưỡ ự ự ủ ạ ử ế ả nh ng ch  tài x  ph t (c ng ch  hành chính và x  lí hình) ph i th c s  đ  m nh đ ể

ố ượ ự ầ ạ ạ ồ ủ ứ đ  s c răn đe các đ i t ộ ệ ố   ng vi ph m. Bên c nh đó, c n xây d ng đ ng b  h  th ng

ả ườ ệ ẩ qu n lí môi tr ố   ng trong các nhà máy, các khu công nghi p theo các tiêu chu n qu c

ờ ổ ứ ẽ ặ ằ ướ ớ ộ ườ ố ẹ ế ồ t , đ ng th i t ch c giám sát ch t ch  nh m h ng t i m t môi tr ng t t đ p và

ệ ớ ườ ơ thân thi n h n v i con ng i.

ườ ể ề ắ Hai là, tăng c ng công tác n m tình hình, thanh tra, ki m tra, giám sát v  môi

ườ ườ ẽ ữ ố ợ ỳ ộ ặ ấ ơ ị tr ng (th ng xuyên, đ nh k , đ t xu t); ph i h p ch t ch  gi a các c  quan chuyên

ữ ự ượ ấ ườ ớ ự ượ ả môn, nh t là gi a l c l ng thanh tra môi tr ng v i l c l ng c nh sát môi tr ườ   ng

ử ệ ặ ấ ằ ờ ị ệ ể ữ các c p, nh m phát hi n, ngăn ch n và x  lí k p th i, tri t đ  nh ng hành vi gây ô

ễ ườ ổ ứ ự ồ ờ nhi m môi tr ủ ng c a các t ch c, cá nhân. Đ ng th i, nâng cao năng l c chuyên môn,

ụ ệ ộ ườ ị ộ nghi p v  cho đ i ngũ cán b  chuyên trách công tác môi tr ng; trang b  các ph ươ   ng

ạ ể ụ ụ ạ ộ ự ượ ủ ệ ệ ệ ả ậ ỹ ti n k  thu t hi n đ i đ  ph c v  có hi u qu  ho t đ ng c a các l c l ng này.

ụ ể ể ạ ọ ệ   Ba là, chú tr ng công tác quy ho ch phát tri n các khu, c m, đi m công nghi p,

ị ả ơ ở ỹ ưỡ ề ả ọ các làng ngh , các đô th , đ m b o tính khoa h c cao, trên c  s  tính toán k  l ng,

ế ệ ể ừ ạ ợ toàn di n các xu th  phát tri n, t ạ    đó có chính sách phù h p; tránh tình tr ng quy ho ch

ư ở ế ộ ồ ồ ề ị ươ ờ tràn lan, thi u đ ng b , ch ng chéo nh nhi u đ a ph ừ ng th i gian v a qua, gây khó

ả ả ườ khăn cho công tác qu n lí nói chung, qu n lí môi tr ố ớ ng nói riêng. Đ i v i các khu công

ầ ư ạ ầ ự ệ ả ầ ộ ị ắ nghi p, c n có quy đ nh b t bu c các công ty đ u t ệ ố    h  t ng ph i xây d ng h  th ng

ử ướ ả ậ ớ ượ ỉ ạ ộ ồ thu gom, x  lí n c th i t p trung hoàn ch nh m i đ ờ   c phép ho t đ ng, đ ng th i

ườ ạ ộ ỳ ề ử ị ướ ả ạ ả th ng xuyên có báo cáo đ nh k  v  ho t đ ng x  lí n c th i, rác th i t i đó.

ố ổ ứ ự ệ ệ ẩ ị B n là, ọ  chú tr ng và t ch c th c hi n nghiêm túc vi c th m đ nh, đánh giá tác

ườ ố ớ ầ ư ự ơ ở ơ ộ đ ng môi tr ng đ i v i các d  án đ u t , trên c  s  đó, c  quan chuyên môn tham

ế ị ư ề ệ ấ ấ ẩ ấ   m u chính xác cho c p có th m quy n xem xét quy t đ nh vi c c p hay không c p

ầ ư ấ ế ị ầ ư ầ ượ ự ệ ắ ỹ ưỡ gi y phép đ u t . Vi c quy t đ nh các d  án đ u t c n đ c cân nh c k  l ữ   ng gi a

Trang 25

ắ ớ ữ ả ưở ủ ế ườ ề ợ l i ích đem l ạ ướ i tr c m t v i nh ng  nh h ng c a nó đ n môi tr ng v  lâu dài.

ầ ư ự ự ệ ạ ạ ệ ạ Th c hi n công khai, minh b ch các quy ho ch, các d  án đ u t ề  và t o đi u ki n đ ể

ọ ổ ứ ộ ề ể ệ ả ộ ườ m i t ch c và công dân có th  tham gia ph n bi n xã h i v  tác đ ng môi tr ủ   ng c a

ữ ự ạ nh ng quy ho ch và d  án đó.

ụ ề ề ạ ẩ ườ Năm là, đ y m nh công tác tuyên truy n, giáo d c v  môi tr ng trong toàn xã

ạ ự ứ ứ ế ể ậ ấ ằ ậ ả   ộ h i nh m t o s  chuy n bi n và nâng cao nh n th c, ý th c ch p hành pháp lu t b o

ườ ộ ủ ệ ườ ệ ữ ệ v  môi tr ng, trách nhi m xã h i c a ng ệ i dân, doanh nghi p trong vi c gìn gi và

ườ ự ứ ọ ườ ậ ộ ệ ả b o v  môi tr ng; xây d ng ý th c sinh thái, làm cho m i ng ứ i nh n th c m t cách

ệ ậ ề ị ố ế ữ ự ườ ộ ự t giác v  v  trí, vai trò, m i quan h  m t thi t gi a t nhiên ­ con ng i ­ xã h i.

ả ụ ể 2. Gi i pháp c  th

ế ể ề ễ ậ ả ả ồ ố   ­ Ti n hành đăng ki m và l p b n th ng kê v  ngu n th i gây ô nhi m môi

ườ ườ ướ ườ tr ng không khí, môi tr ng n c, môi tr ấ ng đ t.

ế ượ ữ ể ả ả ạ ạ ­ Phân lo i rác th i nh ng rác th i có th  tái ch  đ ể ử ụ c đ  s  d ng l i thì dùng

ả ộ ạ ệ ể ử ả ượ ử ữ ệ ể công ngh  đ  x  lý còn nh ng rác th i đ c h i thì ph i đ c x  lý tri ả   ằ t đ  nh m đ m

ườ ườ ả b o an toàn cho con ng i và môi tr ố ng s ng.

ờ ế ệ ạ ồ ườ ủ ị ­ Đ ng th i ti n hành đánh giá hi n tr ng môi tr ng c a các đô th , khu công

ệ ề ạ ấ ả ườ ị ộ ổ nghi p, khu s n xu t, các làng ngh .Qquy ho ch môi tr ng đô th  m t cách t ng th ể

ể ợ ế ụ ố ụ ộ ủ ấ ố và phù h p cho phát tri n kinh t xã h i ph c v  t ộ t nh t cho cu c s ng c a con

ng i.ườ

ế ề ế ố ứ ữ ả ồ ớ ị ­ Quy  đ nh  chi  ti t v  nh ng  chi  phí  và  m c  thu   đ i  v i  ngu n th i theo

ắ ườ ễ ễ ế ả ớ nguyên t c ng i gây ô nhi m chi tr  ô nhi m.Cùng v i đó là khuy n khích các nhà

ụ ệ ưở ấ ắ ả ặ ế ị ử ấ máy các c m công nghi p và các x ng s n xu t l p đ t các thi ả   t b  x  lý ch t th i,

ả ướ ả ả ườ ướ n c th i, rác th i tr c khi th i vào môi tr ng.

ầ ư ả ạ ơ ở ỹ ạ ầ ệ ả ậ ạ ầ ế ­ C n có k  ho ch đ u t c i t o và c i thi n h  t ng c  s  k  thu t cho đô th ị

ư ệ ố ệ ấ ướ ệ ố ử ả và khu công nghi p nh  h  th ng c p thoát n ả   c, h  th ng thu gom x  lý rác th i, c i

ạ ầ ơ ở ạ t o h  t ng c  s  giao thông.

ư ể ệ ể ầ ­ C n chú ý  u tiên cho công tác ki m tra, ki m soát công tác v  sinh môi tr ườ   ng

ệ ườ ạ ộ ụ ệ ể ả ứ ả ả và công tác b o v  môi tr ng đ  đ m b o cho ho t đ ng cung  ng dich v  v  sinh

ườ ườ ụ ệ ạ môi tr ễ ng di n ra th ả ng xuyên, liên t c và đ t hi u qu .

Trang 26