intTypePromotion=1

Đánh giá kết quả ban đầu thay khớp gối toàn phần tại Bệnh viện Quân dân miền Đông

Chia sẻ: Trần Thị Hạnh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
12
lượt xem
1
download

Đánh giá kết quả ban đầu thay khớp gối toàn phần tại Bệnh viện Quân dân miền Đông

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Thoái hóa khớp gối và giai đoạn cuối là hư khớp chiếm tỷ lệ cao ở tuổi già và đặc biệt ở các nước kém phát triển. Tuy nhiên, phương pháp điều trị cho bệnh lý này ở giai đoạn nặng là thay khớp gối và hiệu quả của nó như thế nào vẫn còn là vấn đề mới mẻ đối với phần lớn phẫu thuật viên chỉnh hình trong nước. Vì vậy, nhóm tác giả đặt vấn đề nghiên cứu đề tài này nhằm góp phần đánh giá hiệu quả thay khớp gối tại Bệnh viện QD Miền Đông.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đánh giá kết quả ban đầu thay khớp gối toàn phần tại Bệnh viện Quân dân miền Đông

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ BAN ĐẦU THAY KHỚP GỐI TOÀN PHẦN<br /> TẠI BỆNH VIỆN QUÂN DÂN MIỀN ĐÔNG.<br /> Lê Quang Trí*<br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Đặt vấn đề: Thoái hóa khớp gối và giai đoạn cuối là hư khớp chiếm tỷ lệ cao ở tuổi già và đặc biệt ở các<br /> nước kém phát triển. Tuy nhiên, phương pháp điều trị cho bệnh lý này ở giai đoạn nặng là thay khớp gối và hiệu<br /> quả của nó như thế nào vẫn còn là vấn đề mới mẻ đối với phần lớn phẫu thuật viên chỉnh hình trong nước. Vì<br /> vậy, chúng tôi đặt vấn đề nghiên cứu đề tài này nhằm góp phần đánh giá hiệu quả thay khớp gối tại Bệnh viện<br /> QD Miền Đông.<br /> Mục tiêu nghiên cứu: Đánh giá hiệu quả thay khớp gối toàn phần tại Bệnh viện Quân Dân Miền Đông.<br /> Phương pháp nghiên cứu: Theo phương pháp nghiên cứu mô tả tiền cứu, xử lí số liệu bằng phần mềm<br /> thống kê SPSS 19.0.<br /> Kết quả: Từ tháng 8/2008 đến tháng 12/2010, chúng tôi đã tiến hành thay 24 khớp gối cho 22 bệnh nhân,<br /> không thay bánh chè. Thời gian theo dõi trung bình là 15 tháng, đánh giá kết quả theo thang điểm Knee score và<br /> Knee function score trước và sau mổ lần lượt 43,34 – 81,85 và 43,76 – 78,65. Kết quả theo thang điểm KS sau<br /> mổ là rất tốt 68,2%; tốt 27,3%; trung bình 4,5%; không có trường hợp nào xấu. Gối gập trung bình 1100. Biến<br /> chứng co rút gối 150 có 1 trường hợp.<br /> Kết luận: Kết quả ban đầu thay khớp gối toàn phần đạt tỉ lệ rất tốt và tốt chiếm 91%, cho thấy hiệu quả<br /> mang lại về mặt vận động cho bệnh nhân già thoái hóa và hư khớp khá tốt, cần được phổ biến để nâng cao chất<br /> lượng cuộc sống cho người cao tuổi.<br /> Từ khóa: Thoái hóa khớp, thay khớp gối toàn phần, chỉ số số gối, chỉ số chức năng khớp gối.<br /> <br /> ABSTRACT<br /> EVALUATED THE FIRST EFFECT OF TOTAL KNEE REPLACEMENT IN QUAN DAN MIEN DONG<br /> HOSPITAL<br /> Le Quang Tri * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 15 - Supplement of No 4 - 2011: 138 - 141<br /> Background: Osteoarthritis and the last stage need to secure by total knee replacement (TKR). But<br /> everything about this surgery is not known clearly. So, we study this research to evaluate the effect in TKR<br /> Purpose: Evaluate the effects of total knee arthroplasty in Quan Dan Mien Dong Hospital.<br /> Mehthods: with prospective observation, statictis and analysis data by SPSS software<br /> Results: From 8/2008 to 12/2010, We have done 24 knee for 22 patients. Average follow time is 15 months,<br /> to evaluate the results by the Knee Score and the Knee Function Score. Pre- KS and post- KS: 43.34 – 81.85. preKFS and post- KFS: 43.76 – 78.65. The Proportion of KS in post-op was 68.2% of excellent. 27.3% of good, 4.5%<br /> of fair, no case is poor. The average flexion was 1100. The complications had 1 case with knee spasm in 150.<br /> Conclusion: The early results of total knee arthroplasty have gotten excellent and good 91%, Improving<br /> movement much more for elder patients with knee joint degeneration. It needs to be attended much more in the<br /> future.<br /> ∗<br /> <br /> Khoa CTCH –Bệnh viện Quân Dân Miền Đông<br /> <br /> Tác giả liên lạc: Bs.Lê Quang Trí<br /> <br /> 138<br /> <br /> ĐT: 0913126229<br /> <br /> Email: bstridongnai@yahoo.com.vn<br /> <br /> Chuyên Đề Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật BV. Cấp Cứu Trưng Vương<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> <br /> Key words: Osteoarthritis, Total knee replacement, knee score, knee function score.<br /> khớp gối.<br /> ĐẶT VẤN ĐỀ<br /> Bệnh lý thoái hóa khớp mà đặc biệt khớp gối<br /> luôn chiếm tỷ lệ cao ở tất cả các nước trên thế<br /> giới. Tuy đã có nhiều phương pháp điều trị bảo<br /> tồn bệnh lý thoái hóa khớp gối như giảm cân,<br /> thuốc, nội soi, cắt xương sửa trục(4,8) nhưng diễn<br /> biến bệnh sau cùng dẫn đến hư mặt khớp, biến<br /> dạng trục cơ học khớp, co rút khớp, vận động<br /> hạn chế và đau nhiều...đó là những lý do bệnh<br /> nhân và thầy thuốc cùng đồng thuận thay khớp<br /> với mục đích chỉnh sửa biến dạng khớp, không<br /> đau và đi lại tốt hơn(2,3).<br /> Trên thế giới, từ thập niên 1970 đã bắt đầu<br /> áp dụng kỹ thuật thay khớp gối nhân tạo cho<br /> những bệnh nhân già có chỉ định, các nguyên tắc<br /> phẫu thuật và sự chế tạo khớp nhân tạo ngày<br /> càng được hoàn thiện nhằm phù hợp với giải<br /> phẫu và chức năng khớp ngày càng tốt hơn<br /> nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi.<br /> Ở Việt Nam tuy chưa có 1 thống kê cụ thể về<br /> tình hình thoái hóa khớp gối, nhưng theo chúng<br /> tôi tỷ lệ người cao tuổi ở nước ta có các vấn đề<br /> về khớp gối rất cao cũng như tỷ lệ cần được thay<br /> khớp nhằm cải thiện chức năng vận động và<br /> phòng các bệnh lý khác về tim mạch cũng không<br /> phải là ít. Tuy nhiên hiện nay kỹ thuật này còn<br /> rất mới và chưa được cập nhật ở nước ta 1 cách<br /> có hệ thống, cả thầy thuốc và bệnh nhân còn rất<br /> thiếu thông tin về phương pháp phẫu thuật này.<br /> Hơn nữa, điều kiện kinh tế của chúng ta cũng<br /> chưa thể đáp ứng cho tất cả bệnh nhân có chỉ<br /> định được phẫu thuật. Vì vậy, chúng tôi muốn<br /> nghiên cứu đề tài này nhằm đưa ra 1 số thông<br /> tin về tình hình triển khai kỹ thuật thay khớp<br /> gối tại 1 bệnh viện loại 2 để góp phần phát triển<br /> kỹ thuật này ngày càng hoàn chỉnh hơn.<br /> <br /> Mục tiêu nghiên cứu<br /> Mục tiêu tổng quát<br /> Đánh giá kết quả ban đầu phẫu thuật thay<br /> khớp gối toàn phần<br /> Mục tiêu chuyên biệt<br /> - Xác định các yếu tố dẫn đến chỉ định thay<br /> <br /> - So sánh mức độ biến dạng trước và sau mổ<br /> thay khớp gối.<br /> - Phát hiện, dự phòng và xử trí các biến<br /> chứng thay khớp.<br /> - Đánh giá kết quả phục hồi chức năng sau<br /> phẫu thuật.<br /> <br /> ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU<br /> Đối tượng nghiên cứu<br /> Các trường hợp bệnh nhân già có thoái hóa<br /> khớp gối đã điều trị bằng nhiều phương pháp<br /> nhưng không khỏi và bệnh nhân đồng ý thay<br /> khớp.<br /> <br /> Phương pháp nghiên cứu<br /> Theo phương pháp nghiên cứu mô tả tiền<br /> cứu, xử lý và phân tích số liệu bằng phần mềm<br /> thống kê SPSS.<br /> <br /> Phương pháp tiến hành<br /> - Lượng giá theo thang điểm Knee Scociety<br /> Scoring System(2) gồm 2 phần knee score và<br /> Knee Scociety Function Score được đánh giá<br /> trước và sau mổ.<br /> - Chuẩn bị trước mổ chu đáo bao gồm tầm<br /> soát tất cả các bệnh lý có trong tiền sử và hiện<br /> tại, tiến hành điều trị nếu cần cho đến khi ổn<br /> định. Hội chẩn giữa bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ<br /> gây mê hồi sức về vô cảm và các nguy cơ, đánh<br /> giá toàn thân trước mổ theo các mức độ nguy cơ<br /> của hiệp hội các nhà gây mê Hoa kỳ (ASA)(5).<br /> Tập phục hồi chức năng trước mổ và sử dụng<br /> kháng sinh dự phòng.<br /> - Phương pháp phẫu thuật: Sử dụng đường<br /> mổ kinh điển dọc theo cạnh trong xương bánh<br /> chè, không thay xương bánh chè, hy sinh dây<br /> chằng chéo sau bằng loại khớp nhân tạo PFC<br /> sigma.<br /> - Phục hồi chức năng sau mổ: bệnh nhân<br /> được tập phục hồi chức năng ngay ngày thứ 3<br /> sau mổ, có sự hướng dẫn và hổ trợ của chuyên<br /> viên PHCN, theo dõi và tái khám định kỳ.<br /> <br /> Chuyên Đề Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật BV. Cấp Cứu Trưng Vương<br /> <br /> 139<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011<br /> <br /> Nghiên cứu Y học<br /> KẾT QUẢ<br /> <br /> Số liệu: Từ tháng 8/2008 đến tháng 12/2010,<br /> chúng tôi đã phẫu thuật 24 khớp gối cho 22<br /> bệnh nhân bao gồm: 22 nữ.<br /> Tuổi trung bình 70,5 tuổi (từ 55 đến 78 tuổi).<br /> Bên tổn thương<br /> Số lượng<br /> Tỉ lệ %<br /> <br /> Phải<br /> 13<br /> 59,09<br /> <br /> Trái<br /> 7<br /> 31,82<br /> <br /> 2 bên<br /> 2<br /> 9,09<br /> <br /> Tổng cộng<br /> 22<br /> 100<br /> <br /> Nguyên nhân: 18 trường hợp do thoái hóa<br /> khớp tiên phát và 4 trường hợp thoái hóa sau<br /> viêm khớp dạng thấp.<br /> Biến dạng trục khớp gối trước mổ:<br /> Vẹo trong + co rút gập: 16 bệnh nhân<br /> (72,73%)<br /> Vẹo ngoài >100: 2 bệnh nhân (9,09%)<br /> <br /> Số lượng<br /> Tỉ lệ %<br /> <br /> Tầm vận động gối sau mổ: gập trung bình<br /> 1100, có 1 trường hợp giới hạn duỗi gối 150.<br /> Đánh giá x quang sau mổ:<br /> Trục chày đùi (valgus) trung bình sau mổ:<br /> 5,430 ± 0,54<br /> Trục ngang mặt khớp mâm chày so với trục<br /> cơ học xương chày:<br /> Số lượng<br /> Tỉ lệ %<br /> <br /> 00 ± 2<br /> 20<br /> 83,34<br /> <br /> Varus > 30<br /> 2<br /> 8,33<br /> <br /> Valgus > 30<br /> 2<br /> 8,33<br /> <br /> Có 3 trường hợp đau khớp chè đùi sau mổ<br /> (12,5%), nhưng sau 6 tháng bệnh nhân hết đau<br /> hoàn toàn.<br /> Một trường hợp mất duỗi 150<br /> <br /> Mức độ nguy cơ theo ASA<br /> ASA II<br /> 14<br /> 63,63<br /> <br /> Tỉ lệ %<br /> 0<br /> 100<br /> <br /> Các biến chứng:<br /> <br /> Vẹo trong > 100: 4 bệnh nhân (18,18%)<br /> <br /> ASA I<br /> 5<br /> 22,73<br /> <br /> Số bệnh nhân<br /> 0<br /> 22<br /> <br /> Xấu<br /> Tổng cộng<br /> <br /> ASA III<br /> 3<br /> 13,64<br /> <br /> Kết quả phục hồi chức năng theo The Knee<br /> Society System (KSS)(2) gồm 2 thang điểm sau:<br /> <br /> Một trường hợp sau mổ 8 tháng bệnh nhân<br /> đi vấp ngã, gãy xương đùi ngay trên khớp nhân<br /> tạo, được phẫu thuật kết hợp xương và xương<br /> liền tốt.<br /> <br /> @Theo thang điểm Knee Score (KS):<br /> <br /> Ngoài ra chúng tôi chưa gặp phải biến<br /> chứng nào khác.<br /> <br /> Điểm trung bình trước mổ: 43.34 ± 5.78<br /> <br /> BÀN LUẬN<br /> <br /> Điểm trung bình sau mổ:81.85 ± 19.54<br /> <br /> Các yếu tố liên quan đến chỉ định thay<br /> khớp<br /> <br /> Có sự khác biệt về thống kê giữa điểm trung<br /> bình KS trước và sau mổ (paired samples test<br /> p< 0,05).<br /> @Theo thang điểm Knee Function Score<br /> (KFS):<br /> Điểm trung bình trước mổ: 43.76 ± 6.43<br /> Điểm trung bình sau mổ: 78.65 ± 18.93<br /> Có sự khác biệt về thống kê giữa điểm trung<br /> bình KFS trước và sau mổ (paired samples test<br /> p< 0.05)<br /> Kết quả phục hồi chức năng thay khớp gối<br /> sau 15 tháng như sau:<br /> Rất tốt<br /> Tốt<br /> Trung bình<br /> <br /> 140<br /> <br /> Số bệnh nhân<br /> 15<br /> 6<br /> 1<br /> <br /> Tỉ lệ %<br /> 68,2<br /> 27,3<br /> 4,5<br /> <br /> Chúng tôi luôn cân nhắc rất kỹ về chỉ định,<br /> trong hoàn cảnh kinh tế của Việt Nam luôn<br /> phụ thuộc vào suy nghĩ và kinh tế của từng<br /> bệnh nhân, thực tế cho thấy có những bệnh<br /> nhân có chỉ định thay khớp nhưng bệnh nhân<br /> không đồng ý, có thể do nếp nghĩ cũng có thể<br /> do kinh tế. Nhưng để có chỉ định phù hợp với<br /> bệnh nhân ở nước ta, theo chúng tôi cần lưu ý<br /> cá yếu tố sau đây:<br /> - Bệnh nhân có biến dạng khớp như varus<br /> trên 100, valgus trên 100, hoặc vừa vẹo trong<br /> vừa co rút gập đã được điều trị bằng nhiều biện<br /> pháp nhưng diễn biến ngày càng nặng hơn, đau<br /> nhiều và vận động khó khăn.<br /> <br /> Chuyên Đề Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật BV. Cấp Cứu Trưng Vương<br /> <br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Tập 15 * Phụ bản của Số 4 * 2011<br /> - Có mức độ nguy cơ trong phẫu thuật theo<br /> tiêu chuẩn của các nhà gây mê Hoa Kỳ từ<br /> ASA-I đến ASA-III, có nghĩa là bệnh nhân<br /> không có mắc các bệnh khác kèm theo gây suy<br /> yếu các cơ quan trong cơ thể, và như vậy bệnh<br /> nhân mới có đủ các điều kiện để tập phục hồi<br /> chức năng sau mổ.<br /> <br /> So sánh mức độ biến dạng trước và sau mổ<br /> thay khớp gối<br /> Theo thang điểm KS<br /> Điểm trung bình trước mổ: 43,34 ± 5,78.<br /> Điểm trung bình sau mổ: 81,85 ± 19,54.<br /> <br /> Theo thang điểm KFS<br /> Điểm trung bình trước mổ: 43,76 ± 6,43.<br /> Điểm trung bình sau mổ: 78,65 ± 18,93.<br /> Sự khác biệt về điểm trung bình trước và sau<br /> mổ của cả 2 thang điểm đều có ý nghĩa thống kê<br /> (p

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản