
www.tapchiyhcd.vn
184
CHUYÊN ĐỀ LAO
EVALUATION OF ANTIBIOTIC DOSE ADJUSTMENT
IN PATIENTS WITH RENAL IMPAIRMENT AT 7 MILITARY HOSPITAL
PhamVanDung*,HoangVanLy,VuVanTu,DoQuangHuy
Military Hospital 7, Department of Logistics and Technical Affairs, Military Region 3 -
12 Tue Tinh, Thanh Dong Ward, Hai Phong City, Vietnam
Received:13/09/2025
Revised:02/10/2025;Accepted:10/10/2025
ABSTRACT
Objective: To survey the current status of antibiotic dose adjustment in patients with
renalfailuretreatedat7MilitaryHospital.
Subjects and methods: Retrospectivecross-sectionalstudyon269patientswithrenal
failureusingantibiotics.
Results: Themeanageofthestudysamplewas72.7±12.3;malesaccountedfor75.8%.
Distributionofrenalfailurelevels:acuterenalfailure18.2%,stage3is39.4%,endstage
42.4%.TherateofantibioticprescriptionsrequiringdoseadjustmentaccordingtoG1,
G2, G3 was 60.4%; 23.5%; 37.2%, respectively. The rate of inappropriate prescription
according to G1, G2, G3 was 33.0%; 37.6%; 31.9%, respectively. The antibiotics with
the highest rate of inappropriate dosage prescription were Cefoperazon + Sulbactam,
LevofloxacinandCiprofloxacin.
Conclusion: The rate of inappropriate antibiotic prescriptions according to
recommendationsis stillquitehighat7 MilitaryHospital.Therefore,itis necessary to
develop specialized documents on antibiotic dose adjustment in patients with renal
failure,withconsensusbetweendoctorsandclinicalpharmacists,toimprovetreatment
effectivenessandreducetheriskofcomplications.
Keywords: Chronicrenalfailure,doseadjustment,antibiotics.
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 184-189
*Correspondingauthor
Email:bsdungv7@gmail.com Phone:(+84)989992736 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3473

185
P.V. Dung et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 184-189
ĐÁNH GIÁ VIỆC HIỆU CHỈNH LIỀU KHÁNG SINH
Ở BỆNH NHÂN SUY THẬN TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 7
PhạmVănDũng*,HoàngVănLý,VũVănTú,ĐỗQuangHuy
Bệnh viện Quân y 7, Cục Hậu cần - Kỹ thuật, Quân khu 3 - 12 Tuệ Tĩnh, P. Thành Đông, Tp. Hải Phòng, Việt Nam
Ngàynhận:13/09/2025
Ngàysửa:02/10/2025;Ngàyđăng:10/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Khảosátthựctrạnghiệuchỉnhliềukhángsinhởbệnhnhânsuythậnđiềutrịtại
BệnhviệnQuâny7.
Đối tượng và phương pháp: Nghiêncứucắtngangmôtảhồicứutrên269bệnhnhânsuy
thậnsửdụngkhángsinh.
Kết quả: Tuổitrungbìnhcủamẫunghiêncứulà72,7±12,3;namgiớichiếm75,8%.Phân
bốmứcđộsuythận:suythậncấp18,2%,giaiđoạn3là39,4%,giaiđoạncuối42,4%.Tỷlệ
kêđơnkhángsinhcầnhiệuchỉnhliềutheoG1,G2,G3lầnlượtlà60,4%;23,5%;37,2%.
TỷlệkêđơnkhôngphùhợptheoG1,G2,G3lầnlượtlà33,0%;37,6%;31,9%.Cáckháng
sinhcótỷlệkêliềukhôngphùhợpcaonhấtlàCefoperazon+Sulbactam,Levofloxacinvà
Ciprofloxacin.
Kết luận: TỷlệkêđơnkhángsinhkhôngphùhợptheokhuyếncáocònkhácaotạiBệnh
việnQuâny7.Dođó,cầnxâydựngtàiliệuchuyênbiệtvềhiệuchỉnhliềukhángsinhở
bệnhnhânsuythận,vớisựđồngthuậngiữabácsĩvàdượcsĩlâmsàng,nhằmnângcao
hiệuquảđiềutrịvàgiảmnguycơtaibiến.
Từ khóa: Suythậnmạn,hiệuchỉnhliều,khángsinh.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Suy thận là tình trạng bệnh lý ảnh hưởng nghiêm
trọngđếnhiệuquảđiềutrịcủađasốbệnhlývàchất
lượngcuộcsống,ngoàiranócònảnh hưởngtrực
tiếpđếndượcđộnghọcvàđộctínhcủanhiềuthuốc
[1].Bệnhlýnhiễmtrùng xảyra ở60-80%sốbệnh
nhânsuythận,việchiệuchỉnhliềusửdụngkháng
sinhlàquantrọngvàcầnthiếtnhằmđảmbảohiệu
quảvàgiảmthiểunguycơxảyrađộctínhcủathuốc,
tốiưuhóaviệctrịliệuvàchiphíđiềutrị.Cácnghiên
cứuhồicứutiếnhànhtạimộtsốnướctrênthếgiới
đềuchothấy,tỷlệbệnhnhânsuythậnkhôngđược
hiệuchỉnhliềuthuốcphùhợplênđếnhơn50%[2].
Tại Bệnh viện Quân y 7, năm 2023 kháng sinh là
nhómthuốcđượcsửdụngrấtphổbiếntrongđiều
trị,chiếm13,1%sốlượngdanhmụcthuốc,tương
ứngvới22,1% về giátrị, tỷlệ sửdụng khángsinh
hợplýchiếm91,3%,tỷlệsửdụngkhángsinhkhông
hợplý 8,7% [3].Cho đếnhiện tại chưacó nghiên
cứuđánhgiáhiệuchỉnhliềuthuốckhángsinhtrên
bệnhnhânsuythậntạiBệnhviệnQuâny7,vìvậy
chúngtôithựchiệnnghiêncứunàynhằmkhảosát
việchiệuchỉnhliềukhángsinhchobệnhnhânsuy
thậnđiềutrịtạiBệnhviệnQuâny7;vàđánhgiácác
yếutốảnhhưởngđếnviệchiệuchỉnhliềukhángsinh
khôngphùhợptrongmẫunghiêncứu.
2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Đối tượng nghiên cứu
Hồsơbệnháncủa269bệnhnhânbịsuythận,cóđầy
đủthôngtinđểtínhtoánmứclọccầuthậntheocông
thứcMDRD4biếnsố,cómứclọccầuthận≤60ml/
phút/1,73m2,đượcsửdụngítnhất1loạikhángsinh
theođườngtoànthântạiBệnhviệnQuâny7trong
thờigiantừngày1/7/2024đếnngày30/6/2025.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
Nghiêncứucắtngangmôtảhồicứudựatrênthông
*Tácgiảliênhệ
Email:bsdungv7@gmail.com Điện thoại:(+84)989992736 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3473

www.tapchiyhcd.vn
186
P.V. Dung et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 184-189
tinthuthậptừhồsơbệnhánlưutrữtrênphầnmềm
củabệnhviện
Chỉtiêunghiêncứu:đánhgiáchứcnăngthậntheo
mứclọccầuthận,đặcđiểmsửdụngthuốc,đánhgiá
tínhphùhợpliềuhiệuchỉnhtheothôngtinkêđơn
tronghướngdẫncủaDượcthưQuốcgiaViệtNam
(G1),khuyếncáodùngthuốctạiAnh(G2)vàkhuyến
cáotạiMỹ(G3);cácyếutốliênquanđếnhiệuchỉnh
liềukhángsinh.
SốliệuđượcnhậpvàquảnlýbằngphầnmềmExcel
vàđượcphântíchbằngphầnmềmSPSSv.20.
Cácbiếnsốliêntụcsẽđượcbiểudiễndướidạng
trungbình±SD.
Đốivớimụctiêuphântíchcácyếutốảnhhưởngđến
việchiệuchỉnhliềukhôngphùhợp,nghiêncứusử
dụngmôhìnhhồiquylogisticđơnbiếnvàđabiến
đểphântích.
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Bảng 1. Đặc điểm lâm sàng
của nhóm bệnh nhân nghiên cứu (n = 269)
Đặc điểm n %
Giớitính Nam 204 75,8
Nữ 65 24,2
Tuổitrungbình(năm) 72,7±11,2
Nhómtuổi
<40tuổi 41,5
40-59tuổi 34 12,1
≥60tuổi 231 85,9
Bệnhkèm
theo
Có 45 16,7
Không 224 83,3
Giaiđoạn
bệnh
Giaiđoạn3a 34 12,6
Giaiđoạn3b 72 26,8
Giaiđoạn4 50 18,6
Lọcmáuchukỳ 64 23,8
Suythậncấp 49 18,2
Thờigiannằmviện(ngày) 10,4±2,3
Thờigiandùngkhángsinh
(ngày) 8,1±1,2
Sốkhángsinhsửdụng(ngày) 1,6±0,3
Sốbệnhnhânlànamgiớichiếmđasố(75,8%);tuổi
trungbìnhlà72,±11,2tuổi;tuổi≥60chiếmđasố
vớitỷlệ85,9%;thờigiandùngkhángsinhlà8,1±
1,2ngày.
Bảng 2. Số lượng và tỷ lệ lượt kê
của các loại kháng sinh
Nhóm Kháng sinh n %
β-lactam
Penicilin
Amoxicilin 20 4
Amoxicilin+
acidClavulanic 61,2
Cephalosporin
Cefadroxil 40,8
Cefepim 30,6
Cefoperazon 87 17,5
Cefoperazon+
Sulbactam 77 15,5
Cefotaxim 31 6,2
Cefpodoxim 20,4
Ceftriaxon 54 10,9
Cefuroximaxetil 14 2,8
Carbapenem
Doripenem* 10,2
Ertapenem* 21 4,2
Imipenem+
Cilastatin* 10,2
Meropenem 6 1,2
Aminoglycosid Gentamycin 40,8
Quinolon
Levofloxacin 19 3,8
Ciprofloxacin 94 18,9
Ofloxacin 14 2,8
Nhómkhác
Metronidazol 19 3,8
Tinidazol 24 4,8
Spiramycin+
Metronidazol 10,2
Nhómβ-lactamcósốlượtkêđơncaonhấtchiếm
64,6%. Trong số các hoạt chất được kê đơn,
Ciprofloxacin, Cefoperazon và Cefoperazon +
Sulbactamlàcáckhángsinhđượckênhiềunhất,
vớitỷlệlầnlượtlà18,9%,17,5%và15,5%.

187
P.V. Dung et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 184-189
Bảng 3. Số lượt kê
được hiệu chỉnh liều không phù hợp
Thông tin khảo sát G1 (%) G2 (%) G3 (%)
Cầnhiệuchỉnhliều 60,4 23,5 37,2
Hiệuchỉnhliềukhông
phùhợp 33,0 37,6 31,9
Khôngphùhợpvềliều
mộtlần 53,5 38,6 35,6
Khôngphùhợpvề
khoảngcáchđưaliều 64,4 54,6 76,3
Khôngcóliềunạphoặc
liềunạpthấphơn 14,9 25 8,5
Theo G1, tỷ lệ kê đơn cần hiệu chỉnh liều chiếm
60,4%,trongđótỷlệkêđơnhiệuchỉnhliềukhông
phùhợpchiếm33%.Sốlượtkêđơnkhácbiệtsovới
khuyếncáovềkhoảngcáchđưaliềucaonhấtchiếm
64,4%. Theo G2, tỷ lệ kê đơn cần hiệu chỉnh liều
chiếm23,5%;sốlượtkêđơnhiệuchỉnhliềukhông
phùhợpchiếm37,6%;sựkhôngphùhợpvớikhuyến
cáochủyếudokhácbiệtvềkhoảngcáchđưaliều
là54,6%.TươngtựvớiG3,cáctỷlệtrênlà37,2%;
31,9%và76,3%.
Bảng 4. Số lượt kê hiệu chỉnh liều không phù hợp của từng kháng sinh
Nhóm Kháng sinh
Số lượt hiệu chỉnh liều không phù hợp/Số lượt
cần hiệu chỉnh liều
G1 G2 G3
β-lactam
Penicilin
Amoxicilin 3/3 0/3 3/3
Amoxicilin+acidClavulanic 2/3 1/3 2/3
Cephalosporin
Cefadroxil 2/4 4/4 2/4
Cefepim 2/3 0/0 2/3
Cefoperazon 0/83 Khôngkhuyếncáo Khôngkhuyếncáo
Cefoperazon+Sulbactam 34/46 Khôngkhuyếncáo Khôngkhuyếncáo
Cefotaxim 0/8 Khuyếncáokhông
cầnhiệuchỉnh 0/28
Cefpodoxim 2/2 0/0 2/2
Ceftriaxon 0/9 0/9 0/9
Cefuroxim 7/7 3/7 5/12
Carbapenem
Doripenem 1/1 Khôngkhuyếncáo 1/1
Ertapenem 8/8 3/8 8/8
Imipenem+Cilastatin 0/1 0/1 0/1
Meropenem 4/6 4/6 5/6
Aminoglycosid Gentamycin 0/4 0/4 0/4
Quinolon
Levofloxacin 14/14 13/15 10/15
Ciprofloxacin 15/87 13/46 13/74
Ofloxacin 8/11 4/11 4/11
Tổng 104/300 44/117 59/185
TheotàiliệuG1Cefoperazon+Sulbactamcósốlượtkêhiệuchỉnhliềukhôngphùhợpnhiềunhấtvới34
lượt.VớiG2,LevofloxacinvàCiprofloxacincósốlượtkêđơnhiệuchỉnhliềukhôngphùhợpnhiềunhấtvới
13lượt.Ciprofloxacinlàkhángsinhcósốlượtkêđơnhiệuchỉnhliềukhôngphùhợpnhiềunhấtvới13lượt
theoG3.

www.tapchiyhcd.vn
188
P.V. Dung et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 184-189
Bảng 5. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hiệu chỉnh liều không phù hợp
Yếu tố ảnh hưởng G1 G2 G3
OR (95% CI) p OR (95% CI) p OR (95% CI) p
Tuổi 1(0,98-1,02) 0,814 1,02(0,99-1,05) 0,224 0,99(0,97-1,02) 0,504
Giới Nam 0,4(0,24-0,77) 0,004 0,5(0,25-1,02) 0,057 0,69(0,35-1,34) 0,268
Nữ 2,3(1,31-4,12) 0,004 1,99(0,98-4,05) 0,057 1,46(0,75-2,85) 0,268
Khoa/phòng 0,97(0,89-1,1) 0,506 0,98(0,87-1,09) 0,673 0,98(0,89-1,09) 0,748
Sốngàynằmviện 0,9(0,88-1) 0,065 0,95(0,87-1,04) 0,283 0,96(0,88-1,03) 0,256
Mứclọccầuthận 0,96(0,95-0,98) 0,000 0,99(0,97-1,01) 0,371 0,97(0,96-0,99) 0,009
Sốngàydùngkhángsinh 1,01(0,93-1,09) 0,868 0,99(0,9-1,1) 0,950 1,05(0,96-1,14) 0,309
Sốkhángsinhsử
dụngtrongđợtđiềutrị 2,07(1,5-2,86) 0,000 2,18(1,51-3,17) 0,000 2,04(1,44-2,89) 0,000
Sốkhángsinhsửdụngtrongđợtđiềutrịliênquan
tăngnguycơhiệuchỉnhliềukhángsinhvớiOR>1;
p<0,05;mứclọccầuthậnliênquangiảmnguycơ
hiệuchỉnhliềukhángsinhvớiOR<1vàp<0,05;
giớitínhnữliênquannguycơtănghiệuchỉnhliều
khángsinh.
4. BÀN LUẬN
Bệnhnhânsuythậnlàmộtnhómđốitượngđặcbiệt,
nơicácthayđổisinhlýlàmảnhhưởngđángkểđến
dược động học và dược lực học của thuốc. Tình
trạnggiảmchứcnăngthậndẫnđếngiảmđộthanh
thảicủanhiềuloạithuốcvàchấtchuyểnhóa,làm
tăngnguycơtíchlũythuốctrongcơthể.Điềunày
đặtrayêucầuhiệuchỉnhliềuthuốcmộtcáchcẩn
trọngđểduytrìnồngđộthuốctrongkhoảngđiềutrị
antoàn,tránhcácđộctínhquáliềuvàthấtbạiđiều
trịdothiếuliều.
Bệnhnhân trongnghiên cứunày có độtuổi trung
bìnhtươngđốicao(72,7tuổi),vớisốbệnhnhân≥
60tuổichiếm85,9%.Kếtquảnàykhátươngđồng
sovớicácnghiêncứuhồicứutươngtựđượcthực
hiệntạiIranvàNamPhi[4-5].Chứcnăngthậncủa
ngườicaotuổithườngsuygiảmsinhlý,kếthợpvớitỷ
lệbệnhmắckèmliênquanđếnthậnlêntới16,7%.
Dođó,cácbệnhnhântrongnghiêncứuđượcxemlà
nhómđốitượngcónguycơcaogặpcácbiếncốbất
lợinếuliềukhángsinhkhôngđượchiệuchỉnhphù
hợp.Hầuhếtbệnhnhânđượcchẩnđoánsuythận
vớimứcđộeGFRgiaiđoạn3b.Thờigiannằmviện
trungbình10,4ngàyvàthờigiansửdụngkhángsinh
trungbìnhlà8ngày,kếtquảnàythấphơnnghiên
cứutươngđồngcủaLưuQuangHuynăm2018tại
BệnhviệnBạchMai[6].Lýgiảichosựkhácbiệtnày
lànhữngbệnhnhântrongnhómnghiêncứuhầuhết
đềunặng,tiênlượngxấuđượchộichẩnvàchuyển
tuyếnkịpthời,khôngkéodàithờigianđiềutrị.
Số lượng kháng sinh sử dụng cho bệnh nhân suy
thậnkháđadạng,với22loạikhángsinh.Tuynhiên,
việc sử dụng này chỉ tập trung vào một số loại
kháng sinh nhất định. Nhóm β-lactam và nhóm
Fluoroquinolonđượcsửdụngnhiềunhất,trongkhi
nhóm Aminoglycosid được sử dụng rất ít, chỉ với
4lượt kêđơn.Điềunàykhông quángạcnhiêndo
Aminoglycosid là nhóm kháng sinh có độc tính
trênthận,cầnhạnchếsửdụngchobệnhnhânsuy
thận,trongtrườnghợpbắtbuộcsửdụng,cầntheo
dõirất chặtchẽ.Sốlượtkêcủa4loạikhángsinh
Cefoperazon,Cefoperazon+Sulbactam,Ceftriaxon
cao hơn rõ rệt so với các kháng sinh khác chiếm
43,9%tổngsốlượtkê.Điềunàyhoàntoànhợplý
theo nguyên tắc lựa chọn kháng sinh cho bệnh
nhânsuythận.Đâyđềulànhữngkhángsinhcótỷ
lệthảitrừquathậndưới50%vàthờigianbánthải
củathuốcítthayđổiởbệnhnhânsuythận.Trongtờ
hướngdẫnsửdụngcủathuốcthamkhảocókhuyến
cáovềviệcgiảmliềuthuốcchobệnhnhânsuythận
của 3 kháng sinh trên, nhưng trong 2 tài liệu G2,
G3chúngtôithamkhảotrongnghiêncứunàyđều
khuyến cáo không cần hiệu chỉnh liều theo chức
năngthậnkhisửdụngnhữngthuốctrên.
Kếtquảnghiêncứucủachúngtôichothấytỷlệlượt
kêkhángsinhđượchiệuchỉnhliềukhôngphùhợp
theo3tàiliệuG1,G2,G3đềutrên30%,lầnlượtlà
33%;37,6%và31,9%.Điềunàyrấtđánglưuýkhi
bệnhnhântrongnghiêncứulànhữngđốitượngcó
nguycơcaogặpnhữngbiếncốbấtlợidoviệcsử
dụngliềukhôngphùhợp.Kếtquảtrongnghiêncứu
nàythấphơnkếtquảcủacácnghiêncứuhồicứu

