Thực trạng các bệnh, tật học đường phổ biến và các yếu tố liên quan ở học sinh các cấp năm học 2023–2024 trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Các cuộc khám sức khỏe định kỳ cho học sinh tại TP. Hồ Chí Minh liên tục chỉ ra sự gia tăng của các bệnh và tật học đường phổ biến như thừa cân-béo phì, tật khúc xạ, sâu răng và cong vẹo cột sống. Những tình trạng này, nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển thể chất và tinh thần của học sinh. Vì vậy, việc đánh giá chính xác tình hình và xác định các yếu tố liên quan là hết sức cần thiết để xây dựng các chiến lược can thiệp hiệu quả. Nghiên cứu này đặt mục tiêu xác định tỷ lệ hiện mắc và các yếu tố liên quan của bốn bệnh, tật học đường chính nêu trên ở học sinh các cấp học tại TP. Hồ Chí Minh trong năm học 2023-2024.

Các nhà nghiên cứu y tế công cộng, cán bộ y tế học đường, nhà hoạch định chính sách giáo dục và y tế, các nhà quản lý trường học, giáo viên và phụ huynh quan tâm đến sức khỏe học sinh.

Nghiên cứu này là một nghiên cứu cắt ngang mô tả có phân tích, được thực hiện trong năm học 2023-2024 tại TP. Hồ Chí Minh, nhằm đánh giá toàn diện tình hình sức khỏe học đường. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc khảo sát 1.230 học sinh từ mầm non đến trung học phổ thông tại tám cơ sở giáo dục được chọn ngẫu nhiên. Các em được sàng lọc về thừa cân-béo phì (TC-BP), tật khúc xạ, sâu răng và cong vẹo cột sống. Ngoài ra, học sinh tiểu học đến trung học phổ thông còn được phỏng vấn bằng bảng câu hỏi cấu trúc để thu thập dữ liệu về các yếu tố nguy cơ liên quan đến thói quen ăn uống và hoạt động thể chất. Kết quả cho thấy tỷ lệ hiện mắc các vấn đề sức khỏe học đường khá cao: TC-BP là 15,5% ở trẻ dưới 5 tuổi và 42,0% ở trẻ 5-19 tuổi; tật khúc xạ chiếm 54,3%; sâu răng là 55,5%; và cong vẹo cột sống là 0,8%. Các yếu tố liên quan đáng kể đã được xác định. Đối với TC-BP, các yếu tố bao gồm giới tính nam, cấp học, số buổi học thêm và tiền sử gia đình. Tật khúc xạ liên quan đến các chẩn đoán mắt trước đó, tiền sử gia đình cận thị, số buổi học thêm và thời gian ngồi học kéo dài. Sâu răng có mối liên hệ với tần suất và thời điểm chải răng, tiền sử bệnh răng miệng, thời gian từ lần khám nha khoa cuối cùng và thói quen uống nước ngọt có ga. Nghiên cứu không tìm thấy mối liên quan đáng kể nào giữa cong vẹo cột sống và các yếu tố nguy cơ đã khảo sát. Những phát hiện này nhấn mạnh rằng tỷ lệ thừa cân-béo phì, tật khúc xạ và sâu răng đang có xu hướng gia tăng đáng báo động ở học sinh TP. Hồ Chí Minh, trong khi cong vẹo cột sống tuy có tỷ lệ thấp nhưng vẫn cần được quan tâm, đặc biệt ở nữ giới và cấp trung học cơ sở. Các yếu tố nguy cơ quan trọng như tiền sử gia đình và thời gian học tập kéo dài, ít vận động, vệ sinh răng miệng kém, và thói quen ăn uống đồ ngọt cần được ưu tiên trong các chương trình can thiệp sức khỏe học đường. Điều này cung cấp cơ sở quan trọng để các nhà quản lý y tế và giáo dục xây dựng các chính sách và can thiệp mục tiêu nhằm cải thiện sức khỏe học sinh.