CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc

ĐÁP ÁN ĐỀ THI TỐT NGHIỆP CAO ĐẲNG NGHỀ KHÓA III (2009 - 2012) NGHỀ: NGUỘI SỬA CHỮA MÁY CÔNG CỤ

MÔN THI: LÝ THUYẾT CHUYÊN MÔN NGHỀ

Mã đề thi: DA SCMCC – LT11

Câu Nội dung Điểm

I Phần bắt buộc

1

Câu hỏi: 3 điểm

Các dạng hư hỏng thông thường của bộ truyền động vít me – đai ốc trong máy công cụ, phương pháp sửa chữa phục hồi các sai hỏng đó?

Trả lời:

KHẮC PHỤC

- Đệm thêm

DẠNG HỎNG - Tâm trục vít me lệch so với tâm đai ốc, dịch chuyển khó khăn

- Cạo hoặc đệm thêm ở mặt trượt giữa đai ốc và hộp xe dao - Sửa chữa đai ốc

NGUYÊN NHÂN - Mòn mặt tựa của vỏ đai ốc với hộp xe dao - Khi thay đai ốc mới tọa độ tâm đai ốc không chính xác - Mòn mặt ren không đều ở đai ốc Mòn ren

- Dịch chuyển thực tế của bàn máy, bàn xe dao, hoặc con trượt không phù hợp với các vạch khắc trên vành chia độ

Sửa chữa trục vít và đai ốc theo các biện pháp đã học: + Hàn đắp tiện lại ren trên trục vít + Tiện rộng lỗ cho hết phần ren cũ ép bạc vào và tiện lại ren mới Sửa chữa trục vít và đai ốc. Nếu chêm bị mòn thì thay chêm mới

Chêm khử khe hở chiều trục giữa trục vít và đai ốc mất tác dụng do ren bị mòn quá mức hoặc chêm bị mòn, gãy vỡ

Mặt trượt hoặc ren của đai ốc bị mòn Sửa chữa đai ốc như phần trên

Sửa chữa trục vít me

Ren của trục vít me bị mòn không đều. Trục vít bị cong, hoặc có Nắn trục , làm nhẵn - Hành trình chết của trục vít vượt quá giới hạn cho phép ≥ 1/ 40 vòng (9o)hoặc chạy dao bằng tay ≥ 2/ 10 vòng - Độ tin cậy của bộ truyền thấp(truyền động có lúc không chính xác) - Truyền động bằng tay lúc lỏng, lúc chặt

chỗ ren bị xước các vết xước trên bề

mặt ren

- Đai ốc chỉ làm Bước ren trên trục không Sửa chữa trục vít me.

việc được trên một đều, sai số tích lũy bước Thay thế đai ốc. Nếu

đoạn trục ren quá lớn. Ren của đai trục vít me có kết cấu

ốc không chính xác. không phức tạp có thể

thay mới

- Khi tiện ren bước Thiếu dầu bôi trơn Bôi trơn thích hợp

lớn ở bộ truyền phát

ra tiến ồn và rung

động

- Khi chưa lắp vào Tâm của trục vít me và Tháo đai ốc cạo các

máy vặn thử đai ốc đai ốc không trùng nhau mặt tỳ và mặt lắp

ghép, Điều chỉnh cho vào trục vít thấy

tâm trùng nhau trơn nhẹ nhưng khi

lắp vào máy chuyển

động khó khăn mặc

dù đã bôi trơn tốt

Câu hỏi:

Các dạng hư hỏng thông thường của bộ truyền động vít me – đai

ốc trong máy công cụ, phương pháp sửa chữa phục hồi các sai hỏng đó?

Trả lời:

DẠNG HỎNG NGUYÊN NHÂN KHẮC PHỤC

- Tâm trục vít me - Mòn mặt tựa của vỏ đai - Đệm thêm

lệch so với tâm đai ốc với hộp xe dao

ốc, dịch chuyển khó - Khi thay đai ốc mới tọa - Cạo hoặc đệm thêm

khăn độ tâm đai ốc không ở mặt trượt giữa đai

chính xác ốc và hộp xe dao

- Mòn mặt ren không - Sửa chữa đai ốc

đều ở đai ốc

- Dịch chuyển thực Mòn ren Sửa chữa trục vít và

đai ốc theo các biện tế của bàn máy, bàn

pháp đã học: xe dao, hoặc con

+ Hàn đắp tiện lại ren trượt không phù

trên trục vít hợp với các vạch

+ Tiện rộng lỗ cho hết khắc trên vành chia

phần ren cũ ép bạc vào độ

và tiện lại ren mới

- Hành trình chết Chêm khử khe hở chiều Sửa chữa trục vít và

của trục vít vượt trục giữa trục vít và đai ốc đai ốc. Nếu chêm bị

quá giới hạn cho mất tác dụng do ren bị mòn thì thay chêm mới

phép mòn quá mức hoặc chêm

≥ 1/ 40 vòng bị mòn, gãy vỡ

(9o)hoặc chạy dao

bằng tay ≥ 2/ 10

vòng

- Độ tin cậy của bộ Mặt trượt hoặc ren của Sửa chữa đai ốc như

truyền thấp(truyền đai ốc bị mòn phần trên

động có lúc không

chính xác)

- Truyền động bằng Ren của trục vít me bị Sửa chữa trục vít me

tay lúc lỏng, lúc mòn không đều.

chặt

Trục vít bị cong, hoặc có chỗ ren bị xước

2

2 điểm Bước ren trên trục không - Đai ốc chỉ làm đều, sai số tích lũy bước việc được trên một Trình bày các dạng hư hỏng và phương pháp sửa chữa bộ truyền bánh ren quá lớn. Ren của đai đoạn trục răng? ốc không chính xác.

Nắn trục , làm nhẵn các vết xước trên bề mặt ren Sửa chữa trục vít me. Thay thế đai ốc. Nếu trục vít me có kết cấu không phức tạp có thể thay mới Bôi trơn thích hợp

(cid:0)

(cid:0) Một hoặc nhiều răng bị gãy

(cid:0) Có vết nứt ở vành răng, nan hoa, mayơ

Tâm của trục vít me và đai ốc không trùng nhau

Tháo đai ốc cạo các mặt tỳ và mặt lắp ghép, Điều chỉnh cho tâm trùng nhau

Đáp án : Thiếu dầu bôi trơn - Khi tiện ren bước Các bánh răng thường có các hư hỏng sau: lớn ở bộ truyền phát Prôfin răng và mặt đầu bị mòn ra tiến ồn và rung động - Khi chưa lắp vào máy vặn thử đai ốc (cid:0) Rãnh then bị dập vào trục vít thấy Khi bánh răng mòn các răng , tốt nhất là thay mới, chỉ sửa chữa khi bánh trơn nhẹ nhưng khi răng có đường kính lớn hoặc bánh răng có kết cấu phức tạp, các cơ cấu lắp vào máy chuyển không không chính xác… động khó khăn mặc dù đã bôi trơn tốt Có thể sữa chữa bánh răng bằng hàn đắp răng bị mòn hoặc lắp ghép các

răng khác rồi kẹp chặt bằng vít hay hàn hoặc lắp các nút vít v.v… Tuy

nhiên phương pháp này chỉ là tạm thời trong các cơ cấu không quan

trọng , quay chậm .

Gia công các răng đã được hàn đắp khá phức tạp.

Khi biết việc sửa chữa các bánh răng bị mòn không lợi thì thay thế bằng

cặp bánh răng mới ngay cả trong trường hợp cặp bánh răng cần thay có

một bánh răng bị mòn ít,làm như vậy là vì:

- Thay cả cặp bánh răng bảo đảm được điều kiện ăn khớp hơn vì bánh

răng của mỗi cặp thông thường được chế tạo bằng cùng một dụng cụ cắt,

trên cùng một máy công cụ.

- Không nên dùng một bánh răng mới ăn khớp với một bánh răng cũ vì

các răng của bánh răng vừa mới chế tạo không bảo đảm tiếp xúc bình

thuờng với các răng đã làm việc, gây tiếng ồn lớn khi bộ truyền làm việc.

Tuy nhiên trường hợp bánh răng lớn và bánh răng nhỏ ăn khớp với

nhau, bánh răng có kích thước lớn hơn bánh răng nhỏ nhiều lần thì không

theo quy tắc trên.Khi ăn khớp, bánh răng nhỏ mòn nhanh hơn bánh răng

lớn, trong sửa chữa chỉ thay bánh nhỏ là được.Thay thế kịp thời bánh răng

nhỏ thì bánh răng lớn ít bị mòn hơn.

Khi sửa chữa cũng như thay thế, cần định rõ các răng của bánh răng đã

được cắt với góc ăn khớp nào người thiết kế của phòngcơ khí phải quyết

định điều này.

Khi sửa chữa và thay thế bánh răng, cần phải khử hết các vết xước, vết

lõm, và các hư hỏng khác trên lớp bề mặt ghép.Khắc phục các hư hỏng đó

bằng cách tiện rộng lỗ lắp ghépvà đặt bạc trung gian, còn khi có độ mòn

không lớn, làm sạch mặt lỗ bằng giấy ráp. Trình bày việc phân loại trục: 3

2 điểm Đáp án :

Phân loại trục dựa theo các yếu tố sau :

 Theo công dụng:

Trục truyền: dùng để truyền môment xoắn. -

Trục tâm: dùng đỡ các chi tiết máy quay, chỉ có môment -

uốn tác dụng lên trục, hầu như không có môment xoắn.

Trục truyền chung: vừa đỡ chi tiết quay, vừa truyền -

môment xoắn. Trên trục có cả môment uốn và môment xoắn tác dụng.

 Theo hình dạng đường tâm:

Trục thẳng, đường tâm thẳng. Đây là loại trục thông dụng. -

Trục khuỷu, đường tâm gấp khúc. Được dùng nhiều ở -

động cơ đốt trong.

Trục mềm, đường tâm của trục có thể thay đổi hình dạng -

trong quá trình máy làm việc.

 Theo hình dạng của trục:

- Trục trơn là trục chỉ có 1 đoạn duy nhất, kích thước

đường kính từ đầu đến cuối như nhau. Trục đơn giản, dễ chế tạo nhưng

khó cố định các chi tiết máy khác trên trục.

- Trục bậc gồm có nhiều đoạn trục đồng tâm, các đoạn có

kích thước khác nhau. Trục bậc có kết cấu phức tạp, khó gia công nhưng

được sử dụng phổ biến.

Cộng( I) 7,0

II Phần tư chọn , do trường biên soạn

Cộng( II) 3,0

Tổng cộng 10,0

………., ngày……..tháng……năm 2012

DUYỆT HỘI ĐỒNG THI TỐT NGHIỆP TIỂU BAN RA ĐỀ THI