SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường THPT Chuyên Lương Thế Vinh
Mã số:……………………
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Mấy vấn đề về việc dạy học tác phẩm Vũ Như Tô và
trích đoạn Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài
của Nguyễn Huy Tưởng
Người thực hiện: Trần Thị Châu Thưởng
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục:
Phương pháp dạy học bộ môn: Văn
Phương pháp giáo dục:
Lĩnh vực khác:
Có đính kèm:
Mô hình Phần mền Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2011 – 2012
´
SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trường THPT Chuyên Lương Thế Vinh
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Biên Hoà, ngày 2 tháng 5 năm 2012
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2011 – 2012
Tên sáng kiến kinh nghiệm: Mấy vấn đề về việc dạy học tác phẩm
Vũ Như Tô
và trích đoạn Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài của Nguyễn Huy Tưởng.
Họ và tên tác giả: Trần Thị Châu Thưởng Đơn vị: Tổ Văn
Lĩnh vực:
Quản lý giáo dục Phương pháp dạy học bộ môn: Văn
Phương pháp giáo dục Lĩnh vực khác:
1. Tính mới
- Có giải pháp hoàn toàn mới
- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có
2. Hiệu quả
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao
-
Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng
trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp
dụng
tại đơn vị có hiệu quả cao
3. Khả năng áp dụng
-
Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính
sách:
Tốt Khá Đạt
-
Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực
hiện và dễ đi vào thực tế cuộc sống: Tốt Khá Đạt
-
Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu
quả trong phạm vi rộng: Tốt Khá Đạt
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Trần Thị Châu Thưởng
2. Ngày tháng năm sinh: 04-10-1964
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: R317, đường A3, Võ Thị Sáu, phường Thống Nhất, thành phố
Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
5. Điện thoại (NR): 0613.600660
6. Fax:
7. Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn tổ Ngữ văn
8. Đơn vị công tác: Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị: Tốt nghiệp Đại học Sư phạm
- Năm nhận bằng: 1986
- Chuyên ngành đào tạo: Ngữ văn
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy Văn THPT
Số năm kinh nghiệm: 26 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
+, Sáng kiến kinh nghiệm: Dạy văn nghị luận theo chương trình và
sách giáo khoa mới, bậc trung học phổ thông, 2007;
+, Nghị luận xã hội, Nxb. Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh, 2009;…
+, Chuyên đề: Nguyễn Minh Châu – cuộc đời và sự nghiệp văn
chương, 2009
+, SKKN: Học theo dự án – Kết hợp hoc và du khảo về văn hóa Đồng
Nai, 2010
+, SKKN: Một số kinh nghiệm trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi Ngữ
văn, 2011
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Khi dàn dựng vở kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng, đạo diễn
Phạm Thị Thành nhận xét: Vũ Như Tô là một trong những vở kịch sâu sắc
và hoàn chỉnh nhất của Việt Nam. Nhà nghiên cứu văn học Phong Lê cho
rằng, kịch Vũ Như Tô có vóc dáng vạm vỡ của một tượng đài. Phạm Vĩnh
Cư sau khi đã dành nhiều tâm huyết để nghiên cứu vở kịch đã đánh giá: Vũ
Như Tô là tác phẩm bi kịch duy nhất và đích thực của Nguyễn Huy Tưởng.
Nó đáp ứng đầy đủ và khá hoàn hảo mọi yêu cầu, mọi tiêu chí của một thể
loại văn học mà mĩ học châu Âu xưa nay có lý do coi là thể loại cao quý
nhất và khó nhất. Sáng tạo được những bi kịch thực thụ tức là sánh ngang
với Eschyle, Sophocle, Shakespeare, Corneille, Racine – mơ ước của hàng
trăm, hàng ngàn người viết kịch trên khắp thế giới trong ba thế kỷ nay.
Điều đó làm cho chúng ta thêm tự hào về thành công rực rỡ của nhà viết
kịch Việt Nam Nguyễn Huy Tưởng.
Qua những lời nhận xét trên hẳn chúng ta đã nhận thấy tầm vóc vĩ đại
của vở kịch Vũ Như Tô và vị trí vinh quang của Nguyễn Huy Tưởng trong nền
kịch Việt Nam.
2. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, kịch Vũ Như Tô được tác giả
hoàn thành năm 1941, đến năm 1943 mới xuất hiện lần đầu trên tạp chí Tri
Tân. Nửa thế kỉ sau, năm 1995, vở kịch mới ra mắt công chúng lần đầu tiên
trên sân khấu Nhà hát Tuổi trẻ. Thời gian càng lùi xa, giới nghiên cứu văn học
cũng như đông đảo công chúng mới phát hiện chiều sâu ý nghĩa và những
phẩm chất nghệ thuật ưu tú của vở kịch.
3. Năm 2005, Vũ Như Tô được đưa vào giảng dạy trong nhà trường
phổ thông, với trích đoạn mang tên Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài. Với một vở
kịch hàm súc, nhiều lớp nghĩa tiềm ẩn, việc giúp học sinh hiểu đúng và cảm
thụ được giá trị tác phẩm, quả thật, không đơn giản.
Vì vậy, chúng tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này, với mong muốn lí
giải rõ hơn MẤY VẤN ĐỀ VỀ VIỆC DẠY HỌC TÁC PHẨM VŨ NHƯ TÔ
VÀ TRÍCH ĐOẠN VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI CỦA NGUYỄN HUY
TƯỞNG
4. Năm 2012, kỉ niệm 100 năm ngày mất của Nguyễn Huy Tưởng, bài
viết này xin như một nén nhang dâng lên hương hồn nhà văn lớn của dân tộc.
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
CỦA ĐỀ TÀI
1. Thuận lợi
Sau thời kì đổi mới văn học, kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng
mới thực sự trở thành đối tượng được giới phê bình nghiên cứu quan tâm
chuyên sâu. Tháng 5 năm 1992, Hội thảo khoa học về Nguyễn Huy Tưởng
được tổ chức tại Viện Văn học, trong đó có khá nhiều tham luận đề cập trực
tiếp đến vở kịch, coi như một sự bỗng nhiên phát hiện ra một tác phẩm lớn
của văn học nước nhà (Phạm Vĩnh Cư). Từ đó đến nay, đã có nhiều bài phê
bình về tác phẩm Vũ Như Tô. Đó là thuận lợi cho người nghiên cứu và học
tập.
2. Khó khăn
- Tác giả Nguyễn Huy Tưởng và tác phẩm Vũ Như Tô vừa được đưa
vào chương trình Ngữ văn bậc trung học năm 2005. Vì vậy, còn khá mới mẻ
đối với cả giáo viên và học sinh.
- Các bài phê bình, nghiên cứu, ngay cả sách giáo khoa vẫn còn nhiều
vấn đề chưa nhất quán khiến người dạy nhiều lúng túng trong việc truyền đạt
kiến thức.
- Với một tác phẩm kịch, đặc biệt kịch Vũ Như Tô, dạy một trích đọan
trong thời lượng 2 tiết là một thử thách cho giáo viên.
III. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
Sáng kiến kinh nghiệm gồm 4 phần:
1. Cuộc đời và sự nghiệp của một trí thức say mê lịch sử nước nhà.
2. Nguyễn Huy Tưởng và Vũ Như Tô.
3. Nhìn lại việc giảng dạy tác phẩm Vũ Như Tô trong nhà trường thời
gian qua.
4. Một vài đề xuất khi dạy học đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
IV. NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
1. Cuộc đời và sự nghiệp văn chương của một trí thức say mê
lịch sử nước nhà
Nguyễn Huy Tưởng sinh ngày 6 tháng 5 năm 1912 trong một gia đình
nhà nho tại làng Dục Tú, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc xã Dục Tú,