Đề tài:
“Vấn đề hạch toán kế toán tiền lương và các
khoản trích theo lương với việc nâng cao
hiệu quả sử dụng người lao động tại Công ty
CP Truyền Thông Sara”
LỜI MỞ ĐẦU
Qua nghiên cứu, chúng ta đã nhận thấy trong quản lý kinh tế, quản lý con người
là vấn đề cốt lõi nhất, cũng đồng thời là vấn đề tinh tế, phức tạp nhất. Khai thác được
những tiềm năng của nguồn lực con người chính là chìa khoá để mỗi doanh nghiệp đạt
được thành công trong sản xuất kinh doanh. Vì vậy, việc phân chia và kết hợp các lợi
ích phải được xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng. Các lợi ích đó bao gồm: lợi ích cá nhân
người lao động, lợi ích của ông chủ (hay của doanh nghiệp) và lợi ích xã hội. Lợi ích
vật chất của cá nhân người lao động được thể hiện ở thu nhập của người đó.
Thu nhập và tiền lương đối với người lao động là hai phạm trù kinh tế khác
nhau. Tiền lương dùng để chỉ số tiền nhà nước trả cho người lao động trong khu vực
nhà nước thông qua các thang, bảng lương và phụ cấp. Thu nhập bao gồm ngoài khoản
tiền lương, còn tiền thưởng, tiền chia lợi nhuận và các khoản khác mà các doanh
nghiệp phân phối cho người lao động theo sản lượng hay chất lượng lao động. Trong
đó, tiền lương là phần thu nhập chính, chiếm tỷ trọng lớn, nó có tác dụng lớn đến việc
phát triển kinh tế, ổn định và cải thiện đời sống của người lao động. Vì vậy, đối với
mọi doanh nghiệp, vấn đề tiền lương trong những năm tới có vị trí quan trọng đặc biệt.
Để tạo ra động lực to lớn, giải phóng được sức sản xuất, trước hết cần có quỹ
tiền lương đủ lớn để chi trả cho người lao động. Tuy nhiên, việc quản lý, phân phối
quỹ tiền lương đó theo cách thức nào sao cho công bằng, hợp lý, đúng luật pháp, kích
thích tinh thần hăng say làm việc và khả năng sáng tạo của mọi người lao động, phát
huy tác dụng đòn bẩy kinh tế của tiền lương trong sản xuất, đồng thời đảm bảo sản
xuất kinh doanh có lãi, lại là một vấn đề không đơn giản đối với các doanh nghiệp.
Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải tìm được một phương thức quản lý, hạch toán tiền
lương phù hợp, tuân thủ quy định của Nhà nước về chính sách đãi ngộ, nhưng cũng
phải có những ứng dụng sáng tạo căn cứ vào thực tế sản xuất kinh doanh tại doanh
nghiệp.
Công ty CP Truyền Thông Sara là một đơn vị trực thuộc Tập đoàn Sara, có đầu
tư vốn của tập đoàn C.P.R Nhật Bản và Hàn Quốc. Là thành viên tích cực củâ các tổ
chức: hiệp hội doanh nghiệp phần mềm Việt Nam (VINASA), hiệp hội khoa học Đông
Nam á, Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Sara Media JSC được
sáng lập bởi những người nhiệt tình, tâm huyết có năng lực và kinh nghiệm mong
muốn hình thành và phát triền Sara Media trở thành một trong những công ty truyền
thông hàng đầu tại Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.
Công ty đã có những bước đi vững chắc, phát triển một cách toàn diện và nhanh
chóng hội nhập vào nền kinh tế của quốc gia, quốc tế. Những thành tựu của Tập đoàn
SARA nói chung và của Công ty CP Truyền Thông Sara nói riêng đã góp phần to lớn
vào công cuộc xã hội hoá truyền thông của đất nước .
Là sinh viên khoa Kế toán trường Đại học Kinh tế Quốc dân, qua thời gian thực
tập tại Công ty CP Truyền Thông SARA, tôi đã có điều kiện củng cố, tích luỹ, làm
sáng tỏ những kiến thức tiếp thu được trong nhà trường về cách thức tổ chức, nội dung
trình tự công tác kế toán trong các doanh nghiệp. Đồng thời, quá trình thực tập tốt
nghiệp đã giúp tôi có thêm những kiến thức thực tế về lĩnh lực mà tôi mong muốn
được tìm hiểu kỹ hơn. Đó là “Vấn đề hạch toán kế toán tiền lương và các khoản trích
theo lương với việc nâng cao hiệu quả sử dụng người lao động tại Công ty CP
Truyền Thông Sara”
Nội dung bản Báo cáo thực tập tốt nghiệp này ngoài lời mở đầu và kết luận bao
gồm 3 phần:
PHẦN I. Cơ sở lý luận về hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong
các doanh nghiệp.
PHẦN II. Tổ chức hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty
CP Truyền Thông SARA.
PHẦN III. Phương hướng hoàn thiện hạch toán tiền lương với việc nâng cao
hiệu quả sử dụng người lao động của Công ty CP Truyền thông Sara.
Vì lĩnh vực nghiên cứu này còn mới mẻ đối với bản thân tôi cho nên bản báo cáo
này không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi xin chân thành cảm ơn và rất mong nhận
được sự chỉ bảo, hướng dẫn của các thầy cô trong khoa.
Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo và Phòng Tổ chức Hành chính của Công ty
CP Truyền Thông Sara đã tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành Báo cáo thực tập tốt
nghiệp của mình tại Công ty. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình đối với
sự hướng dẫn, chỉ bảo nhiệt tình của Cô giáo Phó Giáo sư-Tiến sỹ Phạm Thị Gái đã
giúp tôi hoàn thành Chuyên đề tốt nghiệp này.
CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC
KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
I. TỔ CHỨC HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG:
1. Nguồn gốc, bản chất của tiền lương:
Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp đồng thời cũng là quá trình tiêu hao các
yếu tố cơ bản (lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động). Trong đó lao động
với tư cách là hoạt động chân tay và trí óc của con người sử dụng các tư liệu lao động
nhằm tác động, biến đổi các đối tượng lao động thành các vật phẩm có ích phục vụ cho
nhu cầu sinh hoạt của mình. Để bảo đảm tiến hành liên tục quá trình tái sản xuất trước
hết cần phải bảo đảm tái sản xuất sức lao động, nghĩa là sức lao động mà con người bỏ
ra phải được bồi hoàn dưới dạng thù lao lao động. Tiền lương (tiền công) chính là
phần thù lao lao động được biểu hiện bằng tiền của giá cả sức lao động. Mặt khác tiền
lương còn là đòn bẩy kinh tế để khuyến khích tinh thần hăng hái lao động, kích thích
và tạo mối quan tâm của người lao động đến kết quả công việc của họ. Về bản chất,
tiền lương chính là biểu hiện bằng tiền của giá cả sức lao động. Nói cách khác, tiền
lương chính là nhân tố thúc đầy tăng năng suất lao động.
2. Qũy tiền lương và thành phần của qũy tiền lương:
Qũy tiền lương của doanh nghiệp là toàn bộ tiền lương mà doanh nghiệp trả
cho tất cả lao động thuộc doanh nghiệp quản lý. Thành phần qũy tiền lương bao gồm
nhiều khoản như lương thời gian(tháng, ngày, giờ), lương sản phẩm, phụ cấp (cấp bậc,
khu vực, chức vụ, đắt đỏ…), tiền thưởng trong sản xuất. Qũy tiền lương (hay tiền
công) bao gồm nhiều loại, tuy nhiên về mặt hạch toán có thể chia thành tiền lương lao
động trực tiếp và tiền lương lao động gián tiếp, trong đó chi tiết theo tiền lương chính
và tiền lương phụ.
3. Các hình thức trả lương trong doanh nghiệp (chế độ tiền lương)
a. Hình thức trả lương theo thời gian
Đây là hình thức tiền lương mà thu nhập của một người phụ thuộc vào hai yếu
tố: số thời gian lao động thực tế trong tháng và trình độ thành thạo nghề nghiệp của
người lao động.
Chế độ trả lương theo thời gian có ưu điểm là đơn giản, dễ tính toán, nhưng
nhược điểm là chỉ mới xem xét đến mặt số lượng, chưa quan tâm đến chất lượng, nên
vai trò kích thích sản xuất của tiền lương hạn chế.
Tuy nhiên, trong thực tế vẫn áp dụng hình thức trả lương này để trả cho đối
tượng công nhân chưa xây dựng được định mức lao động cho công việc của họ, hoặc
cho công việc xét thấy trả lương theo sản phẩm không có hiệu quả, ví dụ: sửa chữa,
kiểm tra chất lượng sản phẩm hoặc sản xuất những sản phẩm yêu cầu độ chính xác cao.
Để khắc phục nhược điểm của phương pháp trả lương theo thời gian, người ta
áp dụng trả lương theo thời gian có thưởng.
Trong những năm vừa qua, hình thức trả lương theo thời gian có xu hướng thu
hẹp dần. Nhưng xét về lâu dài, khi trình độ khoa học phát triển cao, trình độ cơ giới
hoá, tự động hoá cao thì hình thức lương theo thời gian lại được mở rộng ở đại bộ phận
các khâu sản xuất, vì lúc đó các công việc chủ yếu là do máy móc thực hiện.
b. Hình thức trả lương theo sản phẩm
Lương trả theo sản phẩm là chế độ tiền lương mà thu nhập của mỗi người tuỳ
thuộc vào hai yếu tố: Số lượng sản phẩm làm ra trong tháng và đơn giá tiền công cho
một sản phẩm.
Số lượng sản phẩm làm ra do thống kê ghi chép. Đơn giá tiền công phụ thuộc
vào hai yếu tố: Cấp bậc công việc và định mức thời gian hoàn thành công việc đó.
Có thể nói rằng hiệu quả của hình thức trả lương theo sản phẩm cao hay thấp
phụ thuộc rất nhiều vào công tác định mức lao động có chính xác hay không. Định
mức vừa là cơ sở để trả lương sản phẩm, vừa là công cụ để quản lý.