TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
MÔN: NGỮ VĂN 9
( Thời gian 90 phút, không kể thời gian giao đề )
NĂM HỌC: 2024-2025
I. PHẦN ĐỌC HIỂU: (5,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
NĂM HẠT CAM KHÔ
(trích)
Hạ tuần tháng chín. Những ngọn gió thu phân thổi vào dữ dội, suốt ngày gió
thét mưa gào. Khi buổi chiều dần đến, cơn bão càng lồng lộn; trong ống khói, gió
kêu khóc như một đứa trẻ. Sherlock Holmes ngồi trầm tư ở một phía lò sưởi, tra
cứu những hồ sơ hình sự. [...]
[Lược trích: Chú và bố của Openshaw chết, được cho là do tự tử, tai nạn.
Trước khi chết, hai người đều nhận được thư, trong đó có năm hạt cam khô và
những ký tự K.K.K. Sau đó, chính Openshaw cũng nhận được thư và những thông
tin như trên. Openshaw tìm đến nhờ Holmes giúp đỡ. Holmes nhận ra ngay thủ
đoạn gây án của hung thủ. Holmes bảo Openshaw về ngay, làm theo những điều
Holmes dặn, để tránh sự truy sát của kẻ thù. Trên đường về, Openshaw đã bị sát
hại. Holmes quyết tìm ra bọn sát nhân.]
Holmes lấy từ trong chọn ra một quả cam, xẻ thành từng mảnh, rồi bóp cho
những hạt cam rơi xuống bàn. Anh lấy năm hạt và nhét chúng vào một bì thư. Ở
phía trên trong nắp phong bì, anh viết: “A.H gửi cho J.C”. Rồi anh dán lại, đề địa
chỉ người nhận: “Thuyền trưởng James Calhoun, tàu Lone Star, tiểu bang
Georgie”.
- Lá thư sẽ đợi hẳn khi hắn vào hải cảng - Anh cười khúc khích, nói: Lá thư
sẽ cho hắn một đêm không ngủ. Hắn sẽ thấy rằng mọi sự vùng vẫy đều vô ích, như
điều mà chàng trai Openshaw đã cảm nhận xưa kia.
Thuyền trưởng Calhoun là ai?
- Là thủ lĩnh của bọn đó.
- Anh tìm ra tung tích bọn chúng như thế nào?
Holmes lấy từ trong túi ra một tờ giấy lớn, đầy những cái tên và những con số
chỉ ngày tháng.
- Tôi đã mất cả một ngày để xem xét nhiều tập hồ sơ cũ, theo dõi lộ trình sẽ đi
của tất cả những tàu thủy đã cập bến Pondicherry vào tháng giêng và tháng hai
năm 1883. Có 36 tàu trọng tải khá lớn được báo cáo là có mặt ở đó, trong những
tháng này. Trong số đó, có một chiếc tàu tên là Lone Star đã lôi cuốn sự chú ý của
tôi, bởi vì nó mang tên của một tiểu bang của Mỹ.
- Tôi nghĩ là tiểu bang Texas.
Cho đến giờ tôi cũng không biết chắc là tiểu bang nào. Nhưng tôi đã biết
chắc rằng đó là một chiếc tàu gốc tại Mỹ.
- Sau đó, anh làm gì?
- Tôi lục soát những hồ sơ về Dundee và khi tôi thấy rằng chiếc thuyền buồm
Lone Star có mặt tại đây vào tháng giêng năm 1885, thì tôi không còn nghi ngờ gì
nữa. Rồi tôi điều tra về những con tàu hiện đang nằm tại cảng London.
- Gì cơ?
- Tuần trước, con tàu Lone Star đã đến đây. Tôi đi xuống bến tàu và thấy
rằng nó đã nhổ neo từ sáng sớm hôm nay, trên đường đến Savannah. Tôi đánh
điện tới Gravesend, và được biết rằng nó đã đi qua một thời gian trước đó, vì gió
đang thổi về hướng đông, tôi chắc chắn rằng bây giờ nó đã đi quá Goodwins, và
cách đảo Wight không xa.
- Rồi anh sẽ làm gì?
- Ồ, tôi sẽ tóm cổ hẳn [...], và điện tín hẳn đã báo cho cảnh sát Savannah biết
rằng cần phải bắt giữ ba tên này về tội mưu sát. Tuy thế, kẻ mưu sát chàng trai
Openshaw không bao giờ nhận được những hạt cam. Năm ấy, những cơn gió thu
phân kéo dài rất lâu và khắc nghiệt. Chúng tôi mòn mỏi chờ tin con tàu Lone Star
của Sanvannah, nhưng bặt chim tăm cá. Sau cùng, chúng tôi nghe nói rằng, ở một
nơi nào đó ngoài xa khơi Đại Tây Dương, người ta thấy một cái cột buồm phía
đuôi tàu bị vỡ tan, đang lắc lư trên sóng. Trên đó, có khắc “L.S”.
(Trích Thám tử Sherlock Holmes, Sir Arthur Conan Doyle, NXB Hồng Đức, 2018, tr. 300 -
317)
Thực hiện các yêu cầu:
Thí sinh chọn một phương án đúng nhất và ghi vào giấy làm bài
(VD: 1A, 2C)
Câu 1. (0.5 điểm) Văn bản “Năm hạt cam khô” thuộc thể loại nào?
A. Truyện trinh thám B. Truyện cổ tích
C. Truyện truyền kỳ D. Truyện ngụ ngôn
Câu 2. (0.5 điểm) Nhân vật chính trong văn bản “Năm hạt cam khô” là ai?
A. Openshaw B. Sherlock Holmes
C. Savannah D. James Calhoun
Câu 3. (0.5 điểm) Trong văn bản, ai là nạn nhân?
A. Chú của Openshaw. B. Cha của Openshaw và một số người
khác.
C. Chú và cha của Openshaw. D. Chú, cha của Openshaw và cả
Openshaw.
Câu 4. (0.5 điểm).Xét về mặt cấu tạo, câu văn “Tôi nghĩ là tiểu bang Texas.”
thuộc loại câu nào?
A. Câu ghép B. Câu rút gọn C. Câu đặc biệt D. Câu đơn
Câu 5. (0.75 điểm) Nêu đặc điểm của không gian trong văn bản “Năm hạt
cam khô”.
Câu 6. (0.75 điểm) Qua văn bản, ta thấy nhân vật Sherlock Holmes là người
như thế nào?
Câu 7. (0.75 điểm) Em thích nhất chi tiết nào trong truyện? Vì sao?
Câu 8. (0.75 điểm) Qua văn bản, em rút ra bài học gì cho bản thân ? (Viết
khoảng từ 5 đến 7 câu)
II. PHẦN VIẾT: (5 điểm)
Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về bài thơ “ Quê Hương” của tác giả Tế
Hanh .
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới.
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông.
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng,
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.
Cánh buồm trương, to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió...
Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.
“Nhờ ơn trời, biển lặng cá đầy ghe”,
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!
(Quê Hương rút ra trong tập Nghẹn ngào -1939)
HƯỚNG DẪN CHẤM
I. PHẦN ĐỌC HIỂU: (5,0 điểm)
Câu Nội dung Điểm
1A 0.5
2B 0.5
3D 0.5
4D 0.5
5 Đặc điểm của không gian trong văn bản Năm hạt cam
khô:
- Không gian hẹp, trong cuộc sống sinh hoạt của một
thám tử: Sherlock Holmes ngồi trầm tư ở một phía lò sưởi,
tra cứu những hồ sơ hình sự.
- Không gian rộng: qua các địa danh, quốc gia:
Pondicherry, Texas, London, Mỹ,... theo hành trình vụ án.
0.75
6 Đặc điểm của nhân vật Sherlock Holmes:
- Là một người cần mẫn, nghiêm túc trong công việc, chịu
khó tìm tòi, nghiên cứu những vấn đề liên quan đến công việc
của mình.
- Là một thám tử có óc phán đoán nhanh, linh nhạy; phân tích
sắc sảo, logic. Chỉ cần một vài thông tin, Sherlock Holmes đã
nắm được tình hình của vụ án, đã tìm ra được tung tích của
hung thủ.
- Là một thám tử quyết tìm ra sự thật; căm phẫn và quyết tiêu
diệt cái xấu, cái ác.
0.75
7 Đảm bảo các yêu cầu: 0.75
- Chi tiết yêu thích nhất phải xuất phát từ các sự việc trong
câu chuyện, phù hợp với chuẩn mực đạo đức, pháp luật, gây
ấn tượng và tác động sâu sắc tới nhận thức với người đọc.
- Lí giải hợp lí, ngắn gọn, thuyết phục.
8 Đảm bảo các yêu cầu sau:
- Nội dung: Nêu được bài học phù hợp, chẳng hạn:
+ Luôn cần mẫn, nghiêm túc trong quá trình học tập, làm
việc.
+ Tôn trọng và bảo vệ sự thật, bảo vệ công lí, kiên quyết
chống lại cái ác, cái xấu.
+ Không nên vi phạm các chuẩn mực đạo đức, pháp luật,
sống lương thiện, thật thà….
- Hình thức: Viết đảm bảo dung lượng, diễn đạt ý rõ ràng.
0.75
II. ViẾT ( 5 điểm )
Tiêu chí Nội dung, yêu cầu cần
đạt
Điểm
a. Đảm bảo yêu cầu về bố
cục.
Bố cục: mở đoạn, thân
đoạn, kết đoạn
0,5
b. Đảm bảo về phương
pháp viết đoạn văn cảm
nghĩ về một bài thơ tám
chữ
- Giới thiệu khái quát về
tác giả, tác phẩm
- Làm rõ được nội dung
chủ đề của tác phẩm.
- Phân tích được những nét
đặc sắc về hình thức nghệ
thuật của tác phẩm.
- Khái quát cảm nghĩ của
tác phẩm.
1,0