TRƯỜNG THCS
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KỲ II
NGUYỄN THỊ LỰU
NĂM HỌC 2020- 2021
Môn: Ngữ văn - Lớp 9
Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)
Đề chính thức
(Đề kiểm tra này có 01 trang)
Câu 1: (2,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“ Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom. Đất rắn. Những hòn sỏi theo tay tôi
bay ra hai bên. Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom. Một tiếng động sắc đến
gai người, cứa vào da thịt tôi. Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá
chậm.”
( Ngữ văn 9, tập 2, tr. 117, NXB Giáo dục)
a) Phần trích trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?
b) Nhân vật “tôi” trong phần trích đang thực hiện nhiệm vụ gì? Phần trích thể
hiện phẩm chất gì của nhân vật?
Câu 2: (2,0 điểm)
a) Thế nào là hàm ý?
b) Tìm câu chứa hàm ý trong phần trích sau và cho biết đó là hàm ý gì?
Anh Sáu vẫn ngồi im giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm”. Con bé cứ
đứng trong bếp nói vọng ra:
- Cơm chín rồi!
Anh cũng không quay lại.
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược
ngà)
Câu 3: (6,0 điểm)
Viết bài văn trình bày cảm nhận của em về bài thơ sau:
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
(Hữu Thỉnh, Sang thu, Ngữ văn 9, tập 2, NXB Giáo dục, trang 70)
Hết./.
TRƯỜNG THCS
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA CUỐI KÌ II
NGUYỄN THỊ LỰU
NĂM HỌC 2020-2021
Môn: Ngữ văn - Lớp 9
Đề chính thức
(Hướng dẫn chấm này có 02 trang)
Nội dung yêu cầu
Điểm
a) - Phần trích trên trích từ tác phẩm Những ngôi sao xa xôi
Tác giả là Lê Minh Khuê
b)- Nhân vật “ tôi” trong phần trích đang thực hiện nhiệm vụ phá
bom.
Phần trích thể hiện phẩm chất gan dạ, dũng cảm của nhân vật
0.5
0.5
0.5
0.5
a) Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp
bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
b) - Câu chứa hàm ý: Cơm chín rồi!
- Hàm ý: Ông vô ăn cơm đi!
(Lưu ý: Học sinh có thể diễn đạt theo cách khác nhưng đúng ý
vẫn hưởng trọn điểm).
1.0
0.5
0.5
a.Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Có đủ các phần mở bài,
thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai
được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.
0.25
b.Xác định đúng vấn đề nghị luận: Bức tranh thiên nhiền lúc
chuyển mùa trong bài thơ Sang thu và nhận xét về vẻ đẹp tâm
hồn của nhà thơ Hữu Thỉnh.
0.25
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm, vận dụng
tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.
1.Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm
0.5
2.Bức tranh thiên nhiên lúc chuyển mùa từ hạ sang thu
* Nội dung:
- Bức tranh thu qua những tín hiệu đầu tiên:
+ Hương ổi “phả” ấm áp, nồng nàn hương hoa vườn tược.
+ Gió “se” chứ chưa phải là lạnh, mới hơi se lại, cái lạnh và ấm
giao nhau.
+ Làn sương “chùng chình” thấp thoáng vạt sương thu mờ ảo,
lưu luyến.
- Bức tranh mùa thu từ vô hình, nhỏ hẹp chuyển sang hữu hình,
cụ thể:
+ Dòng sông “ dềnh dàng” trôi nhẹ, thong thả.
+ Những cánh chim “bắt đầu vội vã” bay về phương Nam tránh
rét.
+ Đám mây mùa hạ nối hai bờ thời gian hạ- thu bằng vẻ đẹp
mềm mại, trữ tình, duyên dáng.
- Tiết thu đã lấn dần tiết hạ:
+Sang thu, những dấu hiệu của tiết hạ vẫn còn nhưng đã vơi
dần mức độ, cường độ,…
+ Hàng cây đứng tuổi điềm nhiên trước sấm chớp, mưa giông.
3.5
Ý thơ gợi liên tưởng về hình ảnh con người từng trải, vững vàng
sau những thăng trầm, biến đổi của cuộc đời.
->Bức tranh thu trong thời khắc giao mùa thật đẹp, gợi cảm và
nên thơ. Mỗi cảnh đều thấm đẫm hồn người như vừa bồi hồi,
vương vấn; vừa sâu lắng, khiêm nhường và đầy kiêu hãnh.
* Nghệ thuật:
- Thể thơ năm chữ mộc mạc; âm điệu trầm lắng; lời thơ giản dị,
tinh tế.
- Hình ảnh thơ dơn sơ mà gợi cảm mang nét đặc trưng của mùa
thu Bắc Bộ.
- Từ ngữ chọn lọc, phong phú giàu giá trị tạo hình, biểu cảm.
- Sử dụng thành công các biện pháp tu từ: nhân hóa, ẩn dụ, liệt
kê,…
0.5
3. Nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ Hữu Thỉnh
-Tâm hồn chan hòa gắn bó với thiên nhiên cùng khả năng quan
sát tinh tường, thi sĩ dệt nên bức tranh thu giản dị, chân thực và
đầy gợi cảm.
- Tình yêu cuộc sống, say đắm hòa bình, say đắm cái hạnh phúc
đơn sơ nhưng vô cùng lớn của người lính vừa đi qua chiến tranh.
0.5
d. Sáng tạo: có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc,
mới mẻ về vấn đề nghị luận.
0.25
e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng
từ, đặt câu.
0.25
Hết./.
* Lưu ý: Giám khảo căn cứ vào bài làm cụ thể của học sinh để đánh giá và
chấm điểm một cách chính xác, linh hoạt, khuyến khích những bài có sáng tạo độc
đáo.