Ðiều cần biết khi dùng thuốc sắc
Ðông y
Trong Đông y, sắc thuốc đã là một công việc khá phức tạp và công phu, nhưng khi
sắc xong rồi, uống như thế nào cho đúng cũng là một vấn đề rất quan trọng.
Nên uống nóng, uống ấm hay uống lạnh?
Thường thì khi sắc thuốc xong, chắt nước thuốc ra bát, đợi một lát để thuốc nguội
đến độ vừa phải, không nóng không lạnh rồi uống như vậy gọi là uống ấm. Cách
uống này hay được sử dụng hơn cả vì rất hợp sinh lý. Nhưng với những bệnh nhân
bị chứng hàn như cảm mạo phong hàn, đau bụng đi ngoài do lạnh... muốn nâng cao
tác dụng tán hàn của thuốc thì phải uống nóng. Ngược lại, với những bệnh nhân bị
chứng nhiệt như sốt sao, môi khô họng khát, miệng lưỡi lở loét, đại tiện táo, tiểu
tiện sẻn đỏ... thì phải đợi cho thuốc thật nguội mới uống nhằm mục đích tăng
cường hiệu quả thanh nhiệt của dược liệu. Các vị thuốc cần phải uống ấm thường
có dược tính tương đối ôn hòa lấy công dụng tư bổ điều lý làm trọng, khi sắc hay
dùng lửa nhỏ (văn hỏa). Các vị thuốc cần phải uống nóng thường có dược tính ôn
nhiệt, khi sắc phải dùng lửa to (vũ hỏa), sắc nhanh. Các vị thuốc cần phải uống
lạnh thường có dược tính hàn lương, khi sắc thời gian kéo dài hơn một chút.
Sắc
thuốc.
Nên uống vào lúc nào?
Thuốc có hiệu quả hay không ngoài việc dùng đúng bệnh và sắc đúng cách còn
phụ thuộc vào thời gian uống thuốc có hợp lý hay không. Để hấp thu tốt và phát
huy tác dụng cao nhất, các thuốc tư bổ nên uống vào sáng sớm khi chưa ăn sáng;
các thuốc có công dụng kiện tỳ, tả hạ (tẩy xổ), khu trùng (trừ giun) nên uống khi
bụng đói, trước khi ăn; các thuốc tiêu thực và có phản ứng kích thích dạ dày, ruột
nên uống sau bữa ăn; các thuốc thăng đề (đưa lên trên) và ôn lương bổ khí nên
uống vào khoảng thời gian từ sáng sớm đến trước giữa trưa; các thuốc tư âm dương
huyết, thuốc thanh tả phục hỏa ở âm phận nên uống vào buổi tối; các thuốc trừ tà ở
khí phận và dương phận nên uống vào sáng sớm...