www.tapchiyhcd.vn
228
฀ CHUYÊN ĐỀ LAO ฀
COMMUNITY PHARMACIST - OPPORTUNITIES
AND IMPORTANT ROLE IN HEALTH CARE
NguyenXuanHung*
Hai Duong Central College of Pharmacy - 324 Nguyen Luong Bang, Le Thanh Nghi Ward, Hai Phong City, Vietnam
Received:13/09/2025
Revised:02/10/2025;Accepted:09/10/2025
ABSTRACT
Objectives: Toreviewtherole,practicemodels,andcareeropportunitiesofcommunity
pharmacistsinhealthcaresystems.
Methods: AliteraturereviewwasconductedusingsourcesfromWHO,FIP,PGEU,PubMed,
andVietnamesehealthpolicydocuments.
Results: Communitypharmacistsareincreasinglyinvolvedinprimaryhealthcarethrough
medicine dispensing, pharmaceutical counseling, and chronic disease management.
SuccessfulmodelsinFrance,Denmark,Switzerland,Canada,andVietnamdemonstrate
theircriticalcontributions.
Conclusions: Community pharmacists play a pivotal role in enhancing treatment
outcomes,promotingsafemedicineuse,andimprovingequitableaccesstohealthcare
services.
Keywords: Community pharmacist, primary healthcare, pharmacy model, drug use
consultation,pharmaceuticalcare,healthsystem.
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 228-232
*Correspondingauthor
Email:hung.hccpc.24424@gmail.comPhone:(+84)915570189 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3481
229
DƯỢC SĨ CỘNG ĐỒNG - CƠ HỘI
VÀ VAI TRÒ QUAN TRỌNG TRONG CHĂM SÓC SỨC KHỎE
NguyễnXuânHùng*
Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương - 324 Nguyễn Lương Bằng, P. Lê Thanh Nghị, Tp. Hải Phòng, Việt Nam
Ngàynhận:13/09/2025
Ngàysửa:02/10/2025;Ngàyđăng:09/10/2025
ABSTRACT
Mục tiêu: Tổngquanvaitrò,môhìnhhoạtđộngvàcơhộinghềnghiệpcủadượcsĩcộng
đồngtrongchămsócsứckhỏe.
Phương pháp: Tìmkiếm,phântíchtàiliệukhoahọctừPubMed,WHO,FIP,PGEUvàcác
chínhsáchquốcgiacóliênquan.
Kết quả: Dượcsĩcộngđồngngàycàngthamgianhiềuhơnvàochămsócsứckhỏeban
đầuthôngquaviệccấpphátthuốc,tưvấndượcphẩmvàquảnlýbệnhmãntính.Cácmô
hìnhthànhcôngởPháp,ĐanMạch,ThụySĩ,CanadavàViệtNamchứngminhnhữngđóng
gópquantrọngcủahọ.
Kết luận: Dượcsĩcộngđồnglàlựclượngytếchủchốtgiúpnângcaohiệuquảđiềutrị,
giảmgánhnặngchohệthốngytếvàthúcđẩytiếpcậnchămsócsứckhỏecôngbằng.
Từ khóa: Dượcsĩcộngđồng,chămsócsứckhỏebanđầu,môhìnhnhàthuốc,tưvấnsử
dụngthuốc,hệthốngytế.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
HệthốngytếtoàncầuvàViệtNamđangđốimặt
vớimộtsựthayđổimôhìnhbệnhtậtsâusắc,với
gánh nặng ngày càng gia tăng của các bệnh mạn
tínhkhônglâynhưđáitháođường,tănghuyếtáp,
timmạchvàsựgiàhóadânsố[1],[2].Bốicảnhnày
đặtranhữngtháchthứclớnchomôhìnhchămsóc
sứckhỏe truyềnthống,vốntậptrungchủyếuvào
điềutrịcấptínhtạibệnhviệnvàphòngkhám,đồng
thờibộclộnhữnghạnchếvềchiphí,quátảinhân
lựcvàkhảnăngtiếpcậncủangườidân.
Trongnỗlựctìmkiếmcácgiảiphápbềnvững,vai
tròcủadượcsĩcộngđồngđangnổilênnhưmộtmắt
xíchchiếnợc.Vớivịthếlàchuyêngiaytếgầngũi
vàdễtiếpcậnnhất,họkhôngchỉlàđiểmcungứng
thuốcmàcònlà“điểmchạmđầutiên”trongmạng
lướichămsócsứckhỏe.Vaitròcủahọđangcósự
chuyểndịchmạnhmẽtừmộtngườicấpphátthuốc
đơn thuần (product-centric) sang một nhà cung
cấpdịchvụchămsócsứckhỏebanđầu(patient-
centric),thamgiatíchcựcvàoviệcsànglọcbệnh,
quảnlýbệnhmạntính,tưvấntuânthủđiềutrịvà
nângcaosứckhỏecộngđồng[3],[4].
Trênthếgiới,nhiềuquốcgiađãthểchếhóavaitrò
mở rộng này và chứng minh được hiệu quả rõ rệt
trongviệccảithiệnkếtquảđiềutrịvàtốiưuhóachi
phíytế[5].Tuynhiên,tạiViệtNam,nhậnthứcvềvai
tròmởrộngnàyvàcácmôhìnhhoạtđộnghiệuquả
vẫncònchưađượchệthốnghóamộtcáchđầyđủ,
trongkhitiềmnăngđểpháthuynguồnlựcnàylàrất
lớn.
Xuấtpháttừthựctiễnđó,bàinghiêncứutổngquan
nàyđượcthựchiệnnhằmmụctiêutìmhiểucácmô
hìnhhoạtđộngtiêntiếnvàvaitròmởrộngcủadược
sĩcộngđồngtrênthếgiới,cơhộicủadượcsĩcộng
đồngtạiViệtNam.
2. PHƯƠNG PHÁP TỔNG QUAN
Bàiviếtthựchiệntổngquantàiliệutừcácnguồn:
TổchứcYtếThếgiới(WHO),LiênđoànDượcquốc
tế(FIP),nhómDượcchâuÂu(PGEU),cáccơsởdữ
liệu như PubMed, Google Scholar, và các tài liệu
chính sách, báo cáo ngành Dược tại Việt Nam từ
năm2010-2025.
Từ khóa tìm kiếm gồm: community pharmacist,
primary health care, pharmaceutical care,
pharmacypractice.
Nguyen Xuan Hung / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 228-232
*Tácgiảliênhệ
Email:hung.hccpc.24424@gmail.com Điện thoại:(+84)915570189 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD18.3481
www.tapchiyhcd.vn
230
-Tiêuchuẩnlựachọn:cácbàibáo,báocáocónội
dungliênquantrựctiếpđếnvaitrò,môhìnhvàđào
tạodượcsĩcộngđồng.
-Tiêuchuẩnloạitrừ:cáctàiliệukhôngcóhệthống
hoặckhôngliênquantrựctiếpđếnchủđề.
3. KẾT QUẢ TỔNG QUAN
3.1. Xu hướng quốc tế: dược cộng đồng là nhà
cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tích hợp
Tạicácquốcgiacónềnytếpháttriển,vaitròcủa
dượcsĩcộngđồngđãtrảiquamộtcuộccáchmạng,
chuyểnđổitừmộtvịtrítậptrungvàosảnphẩm(cấp
phátthuốc)sangmộtnhàcungcấpdịchvụlâmsàng
lấybệnhnhânlàmtrungtâm.Họkhôngcònchỉlà
điểmcuốicủachuỗicungứngdượcphẩmmàđã
trởthànhmộtmắtxíchquantrọng,đượctíchhợp
sâurộngvàohệthốngchămsócsứckhỏebanđầu.
Sựchuyểndịchnàyđượcthểhiện rõnét quacác
môhìnhđổimới,tậptrungvào3trụcộtchính:tích
hợpdữliệu,quảnlýbệnhmạntínhvàhợptácliên
ngành[2],[3].
3.1.1. Tích hợp dữ liệu quản thuốc toàn diện
(comprehensive medication management) [5], [6]
Mộttrongnhữngtháchthứclớnnhấtcủaytếhiện
đại là sự phân mảnh thông tin, khi bệnh nhân có
thểkhámởnhiềubácsĩvànhậnthuốctừnhiềunhà
thuốckhácnhau.Để giải quyếtvấnđề này,nhiều
quốcgiađãtiênphongtrongviệctíchhợpdữliệu:
-Môhìnhdossierpharmaceutique”(hồsơthuốc
điệntử)tạiPháp:đâylàmộthệthốngquốcgia,cho
phép dược sĩ cộng đồng, với sự đồng ý của bệnh
nhân,truycậpvàomộthồsơđiệntửbảomậtghilại
toànbộlịchsửcácloạithuốc(cảkêđơnvàkhôngkê
đơn)màbệnhnhânđãnhậntrongvòng4thánggần
nhất(vàlêntới3nămđốivớivắc-xinvàcácthuốc
sinhhọc).Vaitròcủadượcsĩtạiđâykhôngchỉlà
ngườixemthôngtin,màlàmột“ngườigáccổngan
toàn.Trướckhicấpphátmộtloạithuốcmới,họcó
thểngaylậptứckiểmtranguycơtươngtácthuốc,
cấppháttrùnglặp,haycácvấnđềtiềmtàngkhác.
Mô hình này đã trao quyền cho dược sĩ, biến họ
thànhmộttuyếnphòngthủchủđộng,giúpnângcao
đángkểantoàntrongsửdụngthuốcchotoàndân.
- Các chương trình quản lý thuốc tại Canada: tại
đây,dượcsĩcungcấpcácdịchvụđánhgiávàquản
lýthuốctoàndiện(medicationreview).Đâylàmột
buổitưvấnchuyênsâu,một-đối-một,đặcbiệtdành
chobệnhnhânmắcnhiềubệnhmạntínhvàsửdụng
đồngthờinhiềuloạithuốc.Dượcsĩsẽràsoáttoàn
bộcácloạithuốcbệnhnhânđangdùng,baogồm
cảthuốckêđơn,OTC,vàthựcphẩmchứcnăng,từ
đóxácđịnhcácvấnđềliênquanđếnthuốc,tốiưu
hóaphácđồđiềutrịvàxâydựngmộtkếhoạchhành
độngcùngvớibệnhnhânvàbácsĩđiềutrị.
3.1.2. Nâng cao tuân thủ điều trị quản lý bệnh
mạn tính
Khôngtuânthủđiềutrịlàmộttrongnhữngnguyên
nhânchínhdẫnđếnthấtbạitrongđiềutrịcácbệnh
mạntính.Nắmbắtđượcđiềunày,dượcsĩcộngđồng
đãtrởthànhnhữngnhàtưvấnvàhuấnluyệnviên
sứckhỏe.
Môhình“dịchvụhỗtrợsựtuânthủ”tạiĐanMạch:
đâykhôngphảilàmộtlờikhuyênđơnthuần,màlà
một chương trình có cấu trúc rõ ràng. Dược sĩ sẽ
thựchiệncácbuổitưvấnđịnhkỳ,sửdụngcáckỹ
thuậtphỏngvấntạođộnglựcđểtìmranguyênnhân
sâuxacủaviệckhôngtuânthủ(quên,tácdụngphụ,
chiphí,niềmtinsailệch...).Dựatrênđó,họsẽcùng
bệnhnhânxâydựngcácgiảiphápcánhânhóanhư
sửdụnghộpchiathuốc,đặtlịchnhắcnhở,vàcung
cấpkiếnthứcđểbệnhnhânhiểurõtầmquantrọng
củaviệcđiềutrị.Quađó,dượcsĩgiúpbệnhnhân
trởthànhmộtđốitáctíchcựctrongviệcquảnlýsức
khỏecủachínhmình.
3.1.3. Hợp tác liên ngành và mở rộng dịch vụ chăm
sóc ban đầu [7], [8]
Mộtbướctiếnxahơnlàviệctraoquyềnchodượcsĩ
cộngđồngthamgiatrựctiếpvàoviệcchẩnđoánvà
điềutrịcácbệnhlýthôngthường,giúpgiảmtảicho
hệthốngytế.
Dịchvụ“netCaretạiThụySĩ:môhìnhnàylàmột
minhchứngxuấtsắcchosựhợptáchiệuquảgiữa
bácsĩvàdượcsĩ.Khimộtbệnhnhânđếnnhàthuốc
vớimộttriệuchứngthôngthường(vídụ:viêmhọng,
nhiễmtrùngtiểukhôngbiếnchứng),dượcsĩsẽsử
dụng một quy trình sàng lọc và chẩn đoán được
chuẩnhóa(triageprotocol)trênnềntảngkỹthuật
số.Dựatrênkếtquảđánhgiá,dượcsĩcóthểđưa
ramộttrongbaquyếtđịnh:(1)Cungcấpmộtloại
thuốckhôngkêđơn;(2)Cấpphátmộtloạithuốckê
đơnđặcthùtheoquytrìnhmàkhôngcầnđơncủa
bácsĩ;hoặc(3)Chuyểnbệnhnhânđếnbácsĩ(có
thểthôngquamộtcuộcgọivideotưvấntừxangay
tạinhàthuốc).Môhìnhnàykhôngchỉmanglạisự
tiệnlợi,nhanhchóngchobệnhnhânmàcòntốiưu
hóanguồnlựcytế,đểcácbácsĩcóthểtậptrungvào
nhữngcabệnhphứctạphơn.
3.2. Thực tiễn tại Việt Nam: đa dạng hóa vai trò
tiềm năng của dược sĩ cộng đồng [2], [9]
Tại Việt Nam, vai trò cốt lõi và phổ biến nhất của
dược sĩ cộng đồng gắn liền với các cơ sở bán lẻ
thuốc.Tuynhiên,vớinềntảngkiếnthứcydượcvững
chắc,ngườidượcsĩcòncónhiềucơhộipháttriểnsự
nghiệpởcáclĩnhvựcđadạngkhác.
3.2.1. Vai trò cốt lõi tại nhà thuốc cộng đồng
-Tưvấnvàcấppháttạicơsởbánlẻ:đâylàvịtríphổ
biếnnhất,làmviệctạicácnhàthuốc,quầythuốc
truyềnthốngvàcácchuỗinhàthuốchiệnđại.Vaitrò
Nguyen Xuan Hung / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 228-232
231
củadượcsĩtạiđâyđãvượtrangoàiviệcbánthuốc,
tậptrungvàotưvấnchuyênsâu:giảithíchcặnkẽvề
cáchsửdụng,liềulượng,tácdụngphụ,tươngtác
thuốc;đồngthờitưvấnvềchếđộdinhdưỡng,sinh
hoạtvàtựchămsócphùhợpvớitừngbệnhnhân.
-Tưvấnsứckhỏetrựctuyến:cùngvớisựbùngnổ
củacôngnghệsố,dượcsĩcộngđồngđangmởrộng
hoạtđộngsangcácnềntảngbánthuốcvàchămsóc
sứckhỏetrựctuyến.Họthựchiệntưvấntừxa,giúp
ngườidânởmọivùngmiềncóthểtiếpcậnthôngtin
ytếđángtincậymộtcáchnhanhchóng.
3.2.2. Các vị trí việc làm hướng phát triển sự
nghiệp khác cho dược sĩ [2], [3]
-Dượcsĩlâmsàng(tạibệnhviện,phòngkhám):hỗ
trợbácsĩtrongviệclựachọnthuốc,tốiưuhóaphác
đồđiềutrị,kiểmtrađơnthuốc,giámsátphảnứng
cóhạicủathuốc(ADR)vàtưvấntrựctiếpchobệnh
nhânnộitrúvàngoạitrú.
-Dượcsĩtrongngànhcôngnghiệpdược(sảnxuất,
kinh doanh, R&D): làm việc tại các doanh nghiệp
sảnxuấtvàphânphốivớicácvaitrònhưnghiêncứu
pháttriểnsảnphẩmmới,đảmbảochấtlượng(QA/
QC),hoặcgiớithiệusảnphẩmvàđàotạokiếnthức
chođộingũbánhàng.
-Dượcsĩtronglĩnhvựcquảnlýnhànước:côngtác
tạicáccơquannhưBộYtế,CụcQuảnlýDược,SởY
tế.Họthamgiavàoviệcxâydựngvàthựcthichính
sáchytế,quảnlýchấtlượngthuốc,cấpphéplưu
hànhvàgiámsáthoạtđộngcủangànhdược.
-Dượcsĩtronggiáodụcvàcáctổchứcphichínhphủ
(NGOs):trởthànhgiảngviêntạicáctrườngđạihọc,
caođẳngydược,hoặclàmviệcchocáctổchứcytế
trongvàngoàinước(WHO,UNICEF...),thamgiavào
cácdựánnângcaosứckhỏecộngđồng.
3.3. Định hướng phát triển
Nhậnthứcrõxuhướngtoàncầuvàtầmquantrọng
củaviệcsửdụngthuốchợp,antoàn,hiệuquả,
Nhà nước Việt Nam đang đặc biệt quan tâm và
khuyếnkhíchcáchoạtđộngtưvấn,chămsócsức
khỏetạicộngđồng.Đâylàđiềukiệnthuậnlợiđểvai
tròcủadượcsĩcộngđồngđượcmởrộngvànângcao
vịthế.Tuynhiên,điềunàycũngđặtrayêucầucấp
thiếtvềviệcxâydựngmộtđộingũnhânlựccótrình
độkiếnthứcvữngvàngvàkỹnăngchuyênmôncao.
Đểđápứngnhucầunày,côngtácđàotạođóngvai
tròthenchốt.TrườngCaođẳngDượcTrungươngHải
Dươnglàđơnvịđượcchophéptriểnkhaichương
trìnhđàotạodượcsĩcộngđồngtrìnhđộcaođẳng.
Chươngtrìnhđượcthiếtkếnhằmtrangbịchosinh
viênkhôngchỉkiếnthứcdượclývữngchắcmàcòn
cáckỹnăngmềmvàkỹnăngquảnlýchuyênnghiệp
(tưvấn,giaotiếp,quảntrịnhàthuốc),gópphầnquan
trọngvàoviệcxâydựngmộtđộingũdượcsĩcộng
đồngchấtlượngcao,sẵnsàngđápứngyêucầucủa
xãhộitronggiaiđoạnmới.
4. BÀN LUẬN
Các mô hình thành công tại Pháp, Đan Mạch hay
ThụySĩđềucómộtđiểmchungcốtlõi:chúngđược
xâydựngtrênmộtnềntảngđượcchuẩnhóavàtích
hợp.“DossierPharmaceutique”khôngphảilàphần
mềmcủamộtnhàthuốcriênglẻ,màlàmộthệthống
dữliệu quốcgia.Dịchvụ“netCarekhôngphảilà
sángkiếntựphát,màlàmộtquytrìnhhợptácđược
chuẩnhóagiữahiệphộibácsĩvàdượcsĩ[10],[11].
Chínhsựtíchhợpmangtínhhệthốngnàyđãtrao
quyềnvàtạorahànhlangpháplýantoànđểdược
sĩcộngđồngthựchiện cácvaitròmởrộng,từđó
chuyểnđổinhàthuốctừmộtđiểmbánlẻthànhmột
trạmytếcơsở.
Ngược lại, tại Việt Nam, các hoạt động tư vấn và
chămsóctạinhàthuốccộngđồnghiệnnayphầnlớn
vẫndựavàonỗlựcvàkiếnthứccủacánhânngười
dượcsĩtrongkhuônkhổmộtdoanhnghiệpđơnlẻ.
Thiếu một hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử quốc
giacóthểtruycập,thiếucácquytrìnhhợptácliên
ngànhchínhthứcvàquantrọngnhấtlàthiếumột
cơchếchitrảchocácdịchvụtưvấn(hiệntạidoanh
thuchủyếuvẫnđếntừlợinhuậnbánthuốc),vaitrò
củadượcsĩcộngđồngkhócóthểvưtrakhỏiphạm
vitưvấntạichỗ.
Kếtquảtổngquanchothấyvaitròcủadượcsĩcộng
đồngđangchuyểndịchmạnhmẽtừcấpphátthuốc
đơn thuần sang cung ứng dịch vụ chăm sóc sức
khỏetoàndiện.Sựthayđổinàyđòihỏingườidược
sĩcộngđồngkhôngnhữngchỉcókiếnthứcchuyên
mônvềdượclý,dượclâmsàng,thôngtinthuốcmà
còncầnnhữngkỹnăngtưvấn,giaotiếp,đánhgiá
lâmsàngcơbảnvàkhảnăngphốihợpliênngành
[8].Cácmôhìnhquốctếchứngminhrằngviệctích
hợpdượcsĩcộngđồngvàohệthốngchămsócban
đầugiúpgiảmtảichobệnhviện,cảithiệnchấtlượng
điềutrịvàtăngsựhàilòngcủabệnhnhân.
TạiViệtNam,dùđãcónhiềutiếnbộnhưngvaitrò
dượcsĩcộngđồngvẫnchưađượcnhìnnhậnđầyđủ.
Việcmởrộngđàotạo,cậpnhậtchươngtrìnhtheo
hướngthựchànhvàthựctếhơn,gắnkếtvớicáctổ
chứcytếlàđiềucấpthiết[9].Đồngthời,hànhlang
pháplýcũngcầnhoànthiệnhơnđểdượcsĩcộng
đồngcóthểchủđộngcungcấpdịchvụchămsóc
sức khỏe nói chung bao gồm cả việc tư vấn tiêm
chủng,tầmsoátbệnhkhônglâynhiễm,hỗtrợcai
thuốclá…
Ràocảnlớnnhấtđốivớisựchuyểndịchvaitròcủa
dượcsĩcộngđồngtạiViệtNamlàràocảnvềnhận
thứcvàcơchếhợptác[11],[12].Vẫncòntồntạimột
địnhkiếncoidượcsĩchỉlàngườicấpphátthuốc,và
mốiquanhệgiữabácsĩvàdượcsĩvẫncònlỏnglẻo.
Bệnhnhânthườngcóthóiquentìmđếnbácsĩcho
mọivấnđềsứckhỏe,thayvìtậndụngkiếnthứccủa
dượcsĩchocácbệnhthôngthườnghoặctheodõi
điềutrị.
Nguyen Xuan Hung / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 228-232
www.tapchiyhcd.vn
232
Tuynhiên,chínhbốicảnhnàylạimởranhữngcơhội
tolớn.Sựbùngnổcủacácchuỗinhàthuốchiệnđại
tạiViệtNamđanglàmộtchấtxúctácmạnhmẽcho
sựthayđổi.Khônggiốngnhưcácnhàthuốcnhỏlẻ,
cácchuỗilớncóđủnguồnlựcđể:
-Đầutưvàocôngnghệ:xâydựnghệthốngquảnlý
dữliệukháchhàngnộibộ.
-Chuẩnhóaquytrình:triểnkhaicácquytrìnhtưvấn
vàchămsócđồngbộtrêntoànhệthống.
-Đàotạonhânlực:tổchứccácchươngtrìnhđào
tạoliêntụcđểnângcaokỹnăngchođộingũdượcsĩ.
Họcótiềmnăngtrởthànhnhữngđơnvịtiênphong
trongviệcthíđiểmcácmôhìnhchămsóctíchhợp,
tạorabằngchứngvềhiệuquảvàthúcđẩysựthay
đổichínhsáchtừcấpvĩmô.
5. KẾT LUẬN
Dượcsĩcộngđồngđóngvaitròthenchốttronghệ
thốngytếhiệnđạithôngquaviệccungcấpthuốc,
tưvấn,giáodụcsứckhỏevàphốihợpđiềutrị.Kinh
nghiệmquốctếchothấyviệcpháthuyvaitròcủa
dượcsĩcộngđồnggópphầntănghiệuquảsửdụng
thuốc,nângcaochấtlượngđiềutrịvàthúcđẩyytế
côngbằng.TạiViệtNam,cầntiếptụcthúcđẩyđào
tạo,pháplývàchínhsáchđểpháthuytiềmnăngto
lớncủalựclượngnàytrongtươnglai.
LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin chân thành cảm ơn Trường Cao đẳng
DượcTrungươngHảiDương,cácchuyêngiatrong
lĩnhvựcdượccộngđồng,vàcáctổchứcđãhỗtrợ
tàiliệuvàchiasẻthôngtinquýbáugiúphoànthành
bàiviếtnày.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] World Health Organization. The Role of the
PharmacistintheHealthCareSystem.Gene-
va:WHO,1994.
[2] Trần Văn Lượng. Phát triển mô hình ợc sĩ
cộngđồngtạiViệtNam.TạpchíYDượchọc
Cộngđồng,2021,61(4):24-30.
[3] World Health Organization. The role of the
pharmacist in the health care system: pre-
paringthefuturepharmacist.Reportofathird
WHOConsultativeGroupontheRoleofthe
Pharmacist, Vancouver, Canada, 27-29 Au-
gust1997.Geneva:WHO,1997.
[4] International Pharmaceutical Federation
(FIP).Advancedpharmacyservices:avision
for community pharmacy. The Hague: FIP,
2022.
[5] PharmaceuticalGroupoftheEuropeanUnion
(PGEU). Pharmacy 2030: A Vision for Com-
munityPharmacyinEurope.Brussels:PGEU,
2020.
[6] CanadianPharmacistsAssociation.Pharma-
cistsinCanada:KeyFactsandFigures.Otta-
wa:CPhA,2023.
[7] Ministry of Health Vietnam. National Strate-
gyforPharmaceuticalDevelopmentto2030.
Hanoi:MOH,2020.
[8] GeorgeP.P,MolinaJ.A.D,CheahJ,ChanS.C,
LimB.P.TheEvolvingRoleoftheCommunity
PharmacistinChronicDiseaseManagement
- A Literature Review. Annals Academy of
MedicineSingapore,2010,39(11):861-867.
[9] NguyễnThịMinhvàcộngsự.Vaitròcủadược
sĩ cộng đồng trong chăm sóc sức khỏe ban
đầu.TạpchíYhọcThựchành,2022,108(12):
45-50.
[10] Nguyễn Hoàng. Mô hình“NetCare” tại Thụy
Sĩ:Liênkếtbácsĩvàdượcsĩ.TạpchíYtếCông
cộng,2023,64(6):33-38.
[11] DoanN.Theevolvingroleofcommunityphar-
macistsinSoutheastAsia.JournalofGlobal
Health,2023,13(1):12001.
[12] FIP-UNESCOUNITWIN.Pharmacyeducation
and workforce development: a global over-
view.TheHague:FIP,2021.
Nguyen Xuan Hung / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 18, 228-232