PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO CẨM MỸ
TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN ĐƯỜNG
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP
HUY ĐỘNG GIÁO VIÊN, HỌC SINH
THAM GIA XÂY DỰNG
TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN ĐƯỜNG
Người thực hiện: Lê Đức Dũng
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục R
- Phương pháp dạy học bộ môn: ……………….. 1
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác: ..................................................... 1
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN
1 Mô hình 1 Phần mềm 1 Phim ảnh 1Hiện vật khác
Năm học 2011 – 2012
BM 01-Bia SKKN
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
- Họ và tên: Lê Đức Dũng
- Ngày tháng năm sinh: 06/12/1957
- Nam, nữ: Nam
- Địa chỉ: Ấp 1 - Xuân Đường - Cẩm Mỹ - Đồng Nai
- Điện thoại: 0613727356 (CQ) / ĐTDĐ: 0988927236
- Fax: E-mail: ducdungxd@gmail.com
- Chức vụ: Hiệu trưởng
- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Xuân Đường – huyện Cẩm Mỹ
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị ( trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Đại học Sư phạm
- Năm nhận bằng: 1997
- Chuyên ngành đào tạo: Ngữ văn
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Dạy học
- Số năm có kinh nghiệm: 34
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
+ Một số giải pháp giúp học sinh đạt chuẩn phân môn LTVC lớp 4 dạng
bài Mở rộng vốn từ.
+ Một số giải pháp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ giáo viên
nhằm đáp ứng nhiệm vụ dạy học chương trình tiểu học thay sách
+ Một số giải pháp giúp học sinh thực hiện hoạt động học nhằm đạt chuẩn
thể loại văn miêu tả phân môn TLV lớp 5.
+ Một số giải pháp giúp học sinh thực hiện hoạt động học nhằm đạt chuẩn
thể loại văn miêu tả phân môn TLV lớp 4.
BM02-
LLKHSKKN
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG GIÁO VIÊN, HỌC SINH
THAM GIA XÂY DỰNG
TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN ĐƯỜNG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Luật Giáo dục năm 2005 khẳng định: tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
không những là định hướng chiến lược để xây dựng nền giáo dục cách mạng Việt Nam
mà còn là kim chỉ nam dẫn đường cho giáo dục nước ta tiếp tục phát triển nhất là trong
bối cảnh đổi mới hiện nay. Như thế việc xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện các
cuộc vận động lớn và phong trào thi đua của toàn ngành giáo dục từ các năm học qua
chính là những hoạt động tích cực nhằm vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư
tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục nói riêng vào dạy học để góp phần xứng đáng cho sự
nghiệp xây dựng nền kinh tế mới, văn hóa mới và con người mới.(1)
2. Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo ký
ngày 22/7/2008 về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013, phong trào thi đua
này là một trong những nhân tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện. Phong trào này xây dựng, củng cố mối quan hệ thân thiện giữa thầy với thầy, thầy
với trò, trò với trò, nhà trường với cộng đồng. Trong ngôi trường thân thiện, thầy và trò
được khơi gợi hứng thú, tình cảm để chủ động tìm tòi, sáng tạo trong giảng dạy và học
tập. Nhà trường không chỉ là môi trường sư phạm có chất lượng giáo dục luôn được
nâng cao mà còn là nơi có môi trường sống lành mạnh, an toàn, hợp vệ sinh và biết trân
trọng những giá trị văn hóa, lịch sử cách mạng.(2)
3. Một trong những mục tiêu quan trọng của phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” là đem lại hiệu quả tích cực, hỗ trợ cho việc
nâng cao chất lượng dạy học ở mỗi trường học. Bên cạnh đó, đây là một phong trào
mang tính chất mở nên mỗi đơn vị có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện, đặc điểm
của địa phương. Trong đó việc tổ chức cho giáo viên và học sinh, hai lực lượng quan
trọng trong nhà trường, cùng tham gia, để cả hai cùng thể hiện được mối quan hệ thân
thiện, tích cực, từ mối quan hệ này xây dựng, phát triển với các mối quan hệ khác bên
trong và tiếp tục mở rộng ra với lực lượng bên ngoài nhà trường là cách làm của nhiều
cơ sở giáo dục hiện nay nên có thể trao đổi, học tập kinh nghiệm của nhiều đơn vị bạn.
Chính vì thế tôi chọn đề tài: Một số giải pháp huy động giáo viên, học sinh
tham gia xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực tại trường Tiểu học
Xuân Đường để triển khai thực hiện và phát triển bền vững phong trào.
II.TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1.Cơ sở lý luận
1.1 Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc xây dựng môi trường giáo dục
lành mạnh, đoàn kết, dân chủ, bình đẳng, tương trợ. Người dạy các nhà giáo phải có
tinh thần đoàn kết, kỷ luật, phát huy dân chủ, đó là mối quan hệ gắn bó giữa thầy với
thầy, thầy với trò, cần đoàn kết toàn thể nhà trường thành một khối, phát huy cao độ
tinh thần dân chủ xã hội chủ nghĩa, tạo nên sức mạnh, phát huy tính năng động, sáng
tạo và đổi mới trong giáo dục. Như thế xây dựng nhà trường thân thiện, học sinh tích
cực chính là xây dựng nhà trường Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh, và cũng chính
là một trong những cách thực hiện phù hợp của mỗi nhà trường nhằm hưởng ứng cuộc
vận động học tập, làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ.(3)
BM03
-
TMSKKN
1.2. Hồ Chủ tịch đề ra nhiệm vụ nhà trường Việt Nam phải quan tâm giáo dục
học sinh một cách toàn diện. Để làm được điều này, người thầy phải tìm cách dạy thế
nào để trò có thể tự mình làm được hầu hết hoạt động học, tự hoạt động để chiếm lĩnh
tri thức mới. Nguyên tắc vàng của nền giáo dục mới là mỗi cá nhân tự làm ra sản phẩm
giáo dục cho chính mình, người thầy giáo thân thiện là người tổ chức quá trình học để
cho học sinh tự mình làm ra sản phẩm học tập theo nguyên tắc thầy thiết kế- trò thi
công, sự tích cực của học sinh chính là sự chủ động tham gia, thể hiện được ý kiến cá
nhân. Vì thế tính tích cực học tập của học sinh, nhất là học sinh tiểu học, có được chính
là do kết quả một quá trình giáo dục, dạy học sáng tạo, đầy trách nhiệm của mỗi giáo
viên.(4)
1.3 Tính tích cực học tập của học sinh được củng cố, phát triển thông qua việc
trao đổi, giao tiếp với nhau. Trong đó, dạy học theo nhóm là một trong những hình thức
phổ biến. Dạy học theo nhóm là hình thức giảng dạy đặt học sinh vào môi trường học
tập tích cực, trong đó học sinh được tổ chức thành các nhóm một cách thích hợp.Trong
nhóm, học sinh được khuyến khích thảo luận và hướng dẫn cách hợp tác làm việc với
nhau. Hoạt động nhóm giúp các em rèn luyện và phát triển kĩ năng làm việc, kĩ năng
giao tiếp, tạo điều kiện cho học sinh học hỏi lẫn nhau, phát huy vai trò trách nhiệm, tính
tích cực xã hội trên cơ sở làm việc hợp tác. Vì thế người thầy cần tổ chức, hướng dẫn
học sinh tiểu học hình thành, phát triển các kỹ năng hoạt động theo nhóm.(5)
1.4 Trường học thân thiện là ngôi trường có cảnh quang hài hòa, thân thiện, an
toàn cho học sinh khi ra chơi và các hoạt động ngoài trời. Điều này được quy định rõ
theo nội dung thứ nhất của phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008- 2013. Trường học xanh,
sạch, đẹp có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục học sinh ý thức, thói quen gìn giữ
bảo vệ môi trường và tạo sự lan tỏa đến môi trường gia đình, cộng đồng các em đang
sống, đồng thời góp phần hình thành mầm mống nhân cách tốt đẹp và lối sống văn
minh, văn hóa cho thế hệ trẻ ngay từ tuổi học đường. Như thế việc huy động giáo viên,
học sinh cấp tiểu học cùng tham gia phong trào xây dựng trường, lớp xanh sạch đẹp là
việc làm cần thiết. (4)
Để có thể xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực trường Tiểu học
Xuân Đường phải vận dụng những quan điểm chỉ đạo, bài học kinh nghiệm trên để giải
quyết được một số khó khăn, trong đó trở ngại chính là làm thế nào để huy động đội
ngũ giáo viên, học sinh thực sự tham gia mà cả hai lực lượng này cảm thấy không phải
thêm công sức, thời gian.
2.Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
Để giải quyết được khó khăn chính đã nêu trên, tập thể sư phạm nhà trường đã
thảo luận, thống nhất 2 nội dung cần tập trung là đổi mới phương pháp dạy học, xây
dựng trường xanh sạch đẹp, từ đó trường đăng ký tham gia phong trào với phương
châm “ tích cực chuyển biến dạy học-thể hiện hình thức thân thiện.” Với định hướng
này nhà trường lần lượt khắc phục khó khăn với hai giải pháp chính bằng cách phối hợp
những hoạt động cơ bản của quá trình dạy học, đó là hoạt động tương tác sư phạm giữa
ba yếu tố: giáo viên- học sinh- hoàn cảnh cụ thể của trường.
Giải pháp 1: Hợp tác, chia sẻ để thân thiện,tích cực hoạt động dạy học
Xây dựng trường học thân thiện trứơc tiên phải từ các yếu tố bên trong, đó là
môi trường “lành mạnh, đoàn kết, dân chủ, bình đẳng, tương trợ”, môi trường này thể
hiện bằng sự ứng xử có văn hóa giữa các thầy cô giáo, từ đó tạo ấn tượng thân thiện
nhằm nêu gương cho học sinh. Vì thế chúng tôi xây dụng việc hợp tác và chia sẻ giữa
giáo viên và học sinh theo 3 mối quan hệ: thầy-thầy; thầy-trò; trò-trò.
1.1. Xây dựng, phát triển quan hệ hợp tác, chia sẻ giữa thầy với thầy
Mục tiêu, yêu cầu, nội dung của phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực” là một vấn đề không mới song để trở thành hiện thực cần có một quá
trình đi từ nhận thức đến hành động tự giác của nhiều lực lượng. Trong đó đội ngũ quan
trọng nhất là tập thể giáo viên của nhà trường. Đội ngũ giáo viên “thân thiện, tích cực”
là một tập thể có biểu hiện hợp tác và chia sẻ trong công tác chuyên môn. Đó là một đội
ngũ biết tự học và giúp nhau nâng cao năng lực soạn giảng. Mỗi thầy cô giáo đều có
điểm mạnh, điểm yếu riêng về kiến thức, kỹ năng sư phạm. Cái khó của trường là làm
sao cho tất cả thầy cô giáo cùng giúp nhau phát huy tính chủ động, sáng tạo để đổi mới
phương pháp dạy học. Nhà trường đã giải quyết cái khó này bằng cách tạo một hướng
liên kết trong sinh hoạt chuyên môn và đánh giá chuẩn nghề.
Trong sinh hoạt chuyên môn, đầu tiên trường đề nghị hai khối cùng thử nghiệm
soạn và dạy giáo án có ứng dụng công nghệ thông tin.Công việc này đòi hỏi có hiểu
biết nhất định về tin học, điều mà mỗi thầy cô của trường khó có thể làm một mình.
Anh em giáo viên có cơ hội để làm việc chung như lên mạng tìm, tải thông tin, chuẩn
bị phần trình chiếu, thiết bị dạy học... Các cuộc họp chuyên môn đã có nội dung thiết
thực để trao đổi sâu, khoảng hơn một tháng, nhà trường có được sản phẩm đầu tiên là 2
giáo án điện tử. Hai tiết dạy minh họa tuy còn hạn chế về nội dung, phương pháp nhưng
lợi ích đạt được là đã hình thành một môi trường làm việc thân thiện, đó là thông qua
họp tổ chuyên môn mỗi thành viên đã đóng góp, học tập lẫn nhau. Từ kết quả bước đầu
này, nhà trường khuyến khích cả đội ngũ sư phạm tiếp tục đầu tư ứng dụng công nghệ
thông tin vừa tạo bước chuyển đổi mới phương pháp dạy học đồng thời củng cố, phát
triển mối quan hệ thân tiện, tích cực thầy –thầy.
Với chuẩn nghề, trường xây dựng hệ thống minh chứng đánh giá chuẩn nghề
theo hướng khuyến khích hợp tác, chia sẻ. Khi định thang điểm cho mỗi tiêu chí của
chuẩn nghề, mỗi thầy cô giáo chỉ đạt mức điểm giỏi khi minh chứng được việc chia sẻ
về chuyên môn và được tập thể đồng tình hợp tác.
Như thế từ việc hợp tác, chia sẻ trong soạn giảng có ứng dụng công nghệ thông
tin, trong thu thập minh chứng đánh giá chuẩn nghề, trường đã khơi gợi thành nhu cầu
học lẫn nhau để dạy hiệu quả hơn; nhu cầu tự khắng định năng lực chuyên môn của mỗi
thầy cô giáo. Từ nhu cầu thúc đẩy sáng tạo, sáng tạo của mỗi thầy cô được được tập thể
trân trọng và góp sức phát huy thêm. Theo suy nghĩ của chúng tôi, đó cách quan hệ gắn
bó giữa thầy với thầy để trở thành một đội ngũ nhà giáo thân thiện, tích cực.
1.2. Xây dựng, phát triển quan hệ hợp tác, chia sẻ giữa thầy và trò
Nếu quan hệ “thân thiện, tích cực” giữa thầy với thầy là cơ bản thì quan hệ “thân
thiện, tích cực” giữa thầy và trò là trọng tâm. Trường học thân thiện phải làm cho mọi
hoạt động giáo dục đều vui tươi, nhẹ nhàng, hấp dẫn đối với học sinh.Trong các hoạt
động giáo dục, tiết học là đơn vị quan trọng nhất. Thực tế đã chứng minh, một tiết học
mà thầy giúp cho trò được phát huy tối đa khả năng cá nhân thì đó là quan hệ “thân
thiện, tích cực”. Có điều số học sinh đạt yêu cầu này thường là học sinh có năng lực học
tập khá, giỏi. Như thế cái khó là xây dựng quan hệ thân thiện giữa thầy với học sinh
chưa đạt chuẩn, không đề các em này trở thành người khách lạ ngay trong lớp học của
mình dẫn đến tự ti, chán học. Để khắc phục khó khăn thiếu quan hệ “ thân thiện, tích
cực”giữa thầy với học sinh yếu, chúng tôi đã gợi ý với thầy cô trường xây dựng, phát
triển quan hệ thân thiện, tích cực thầy- trò bằng cách hợp tác& chia sẻ thông qua
phương tiện học tập thầy trò cùng có thể chuẩn bị là “Phiếu học tập”.
Gọi là “hợp tác” vì khi soạn bài thầy đầu tư thiết kế “Phiếu học tập” theo mục
tiêu bài dạy; tại lớp, thầy nêu nhiệm vụ, cách thức thực hiện, học sinh theo gợi ý của