1. M đu
1.1 Lý do ch n đ tài
Qu c h i khóa XI, k h p th 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2015 đã
xac đinh rõ trong Đi u 27 v m c tiêu Giáo d c ph thông là: “M c tiêu giáo
d c là đào t o con ng i Vi t Nam phát tri n toàn di n, có đo đc, tri th c, ườ
s c kh e, th m m và ngh nghi p, trung thành v i lý t ng đc l p dân t c ưở
và ch nghĩa xã h i; Hình thành và b i d ng nhân cách, ph m ch t và năng ưỡ
l c c a ng i công dân, đáp ng yêu c u c a s nghi p xây d ng và b o v ườ
T qu c”. Nh v y v i m c tiêu đó thì nhi m v giáo d c đo đc h c sinhư
đóng vai trò quan tr ng, v a ph i phù h p v i các qui đnh và chu n m c c a
xã h i, đng th i ph i phù h p v i nh ng qui đnh c a nhà tr ng ph thông ườ
trong giai đo n hi n nay. N u làm t t, làm đúng quy trình giáo d c đo đc ế
phù h p v i qui lu t nh n th c s giúp cho h c sinh tích c c đi u ch nh hành
vi, ý th c c a mình theo chu n đo đc. Đi v i h c sinh THPT tâm sinh lý
l a tu i có nhi u thay đi, các em có nhu c u đc hi u bi t, tìm tòi, khám ượ ế
phá, thích giao l u tìm hi u, thích th hi n mình là ng i l n...; Trong khi đóư ườ
ki n th c, k năng s ng và hi u bi t v pháp lu t còn r t h n ch , vì v y cácế ế ế
em ch a hoàn toàn làm ch đc hành vi c a mình. Cùng v i tác đng tiêuư ượ
c c t c ch th tr ng nên m t b ph n h c sinh THPT suy thoái v đo ơ ế ườ
đc, m nh t v lý t ng, ch y theo l i s ng buông th và thi u trách nhi m. ưở ế
M t th c tr ng đã di n ra các nhà tr ng THPT th m chí c nhà tr ng ườ ư
Trung h c c s là hi n t ng h c sinh mang thai ngoài ý mu n. Do v y bu c ơ ượ
các em đó ph i phá thai, sinh con ho c k t hôn tu i v thành niên, làm m , ế
làm v tu i còn quá tr . Đi u đó làm m t đi v đp văn hóa h c đng đi ườ
ng c l i thu n phong m t c c a ng i Vi t Nam. H n n a, đi u đó còn viượ ư ơ
ph m đo đc, vi ph m pháp lu t và làm mai m t đi th h tr c a đt n c, ế ướ
đ l i h u qu n ng n cho b n thân các em và h l y cho xã h i.
Tr ng THPT Tri u S n 3 đóng vùng bán s n đa, xa trung tâm vănườ ơ ơ
hóa c a huy n, đi u ki n kinh t khó khăn, nên c b n các em còn nhi u h n ế ơ
ch v hi u bi t, nghèo v v n s ng. B m các em có nh ng quan đi m l cế ế
h u, c h ; S quan tâm chăm sóc v đi s ng tâm lý, tinh th n con cái ch a ư
t t; Qu n lý con cái còn l ng l o; S hi u bi t đ giáo d c con v gi i tính, ế
s c kh e sinh s n v thành niên còn h n ch . Là m t giáo viên làm công tác ế
ch nhi m nhi u năm, tôi luôn nh n th c và đánh giá cao vi c rèn luy n k
năng s ng, giáo d c gi i tính s c kh e sinh s n v thành niên cho h c sinh,
nh m ngăn ng a tình tr ng quan h tình d c l a tu i h c sinh THPT cho
l p ch nhi m trong giai đo n hi n nay là c n thi t h n bao gi h t. ế ơ ế
Cùng v i kh u hi u c a Đoàn thanh niên tr ng THPT Tri u S n 3 ườ ơ
Rèn đc sáng, luy n tâm trong và xây d ng hoài bão l n” cùng v i cu c v n
1
đng M i th y cô gáo là m t t m g ng đo đc, t h c và sáng t o’’ ươ đ
tăng c ng và nâng cao hi u qu công tác giáo d c toàn di n cho h c sinh theoườ
tôi ph i b t đu t vi c xây d ng chu n hành vi đo đc và t o ra không gian
văn hóa h c đng. T đó có đc th h tr v a h ng v a chuyên, đóng góp ườ ượ ế
ngày càng nhi u h n cho s nghi m phát tri n Giáo d c và Đào t o.V i nh ng ơ
lý do trên, tôi ch n đ tài : M t s gi i pháp ngăn ng a tình tr ng quan h
tình d c m t b ph n h c sinh THPT hi n nay, nh m rèn luy n k năng
s ng cho h c sinh l p ch nhi m 10E7 tr ng THPT Tri u S n 3” ườ ơ làm
sáng ki n kinh nghi m c a mình trong năm h c 2017-2018.ế
1.2. M c đích nghiên c u
Đa ra gi i pháp ngăn ng a tình tr ng quan h tình d c m t b ph nư
h c sinh THPT hi n nay đ:
- Tăng c ng giáo d c s c kh e sinh s n, gi i tính và k năng s ng choườ
h c sinh l p ch nhi m.
- Giáo d c các em bi t coi tr ng giá tr b n thân, giá tr đo đc, bi tế ế
xây d ng hoài bão, lý t ng c a mình. T đó có đc tình b n, tình yêu lành ưở ượ
m nh trong sáng, giúp đ nhau trong h c t p và cu c s ng, h ng t i xây ướ
d ng t ng lai. ươ
- Tuyên truy n h u qu c a vi c quan h tình d c đ tu i h c sinh
THPT.
- T o ra cu c tuyên truy n r ng l n trong nhà tr ng, gia đình và xã h i ườ
v v n đ s c kh e sinh s n, tình d c v thành niên.
1.3. Đi t ng nghiên c u ượ
Là quá trình tìm hi u, nghiên c u đa ra m t s gi i pháp ngăn ư ng a
tình tr ng quan h tình d c m t b ph n h c sinh THPT hi n nay, nh m rèn
luy n k năng s ng cho h c sinh l p ch nhi m 10E7 tr ng THPT Tri uườ
S n 3.ơ
1.4. Ph ng pháp nghiên c uươ
Ph ng pháp nghiên c u lí lu n; Ph ng pháp quan sát; Ph ng phápươ ươ ươ
đi u tra, kh o sát th c t ; Ph ng pháp th c nghi m; Ph ng pháp th ng kê ế ươ ươ
và x lý s li u.
2. N i dung sáng ki n kinh nghi m ế
2.1. C s lý lu n c a sáng ki nơ ế
Sinh th i Bác đã d y Đo đc là cái g c r t quan tr ng”, “N u thi uế ế
đo đc, con ng i s không ph i là con ng i bình th ng và cu c s ng xã ườ ườ ườ
2
h i s không ph i là cu c s ng xã h i bình th ng, n đnh” ườ , “Ng i có đcườ
mà không có tài thì làm vi c gì cũng khó, ng i có tài mà không có đc là ườ
ng i vô d ng”.ườ
Do v y Ngh quy t s 29/NQ-TW ngày 04/11/2013 c a H i ngh Trung ế
ng 8 khóa XI v đi m i căn b n, toàn di n Giáo d c và Đào t o. Đã cóươ
quan đi m ch đo “Phát tri n giáo d c và đào t o là nâng cao dân trí, đào
t o nhân l c, b i d ng nhân tài. Chuy n m nh quá trình giáo d c t ch y u ưỡ ế
trang b ki n th c sang phát tri n toàn di n năng l c và ph m ch t ng i h c. ế ườ
H c đi đôi v i hành; Lý lu n g n v i th c ti n; Giáo d c nhà tr ng k t h p ườ ế
v i giáo d c gia đình và giáo d c xã h i” . Vì v y m c tiêu giáo d c trong các
nhà tr ng hi n nay là ph i t o ra nh ng th h h c trò v a h ng v a chuyên,ườ ế
mu n v y thì công tác giáo d c nhà tr ng ph i chú tr ng c vi c giáo d c k ườ
năng s ng cho h c sinh.
K năng s ng chính là năng l c c a m i ng i giúp gi i quy t nh ng ườ ế
nhu c u và thách th c c a cu c s ng m t cách có hi u qu . Hình thành k
năng s ng cho con em trong l a tu i thanh thi u niên đang là v n đ ngày ế
càng đc nhi u b c cha m , các nhà giáo d c và xã h i chú ý đn. K năngượ ế
s ng cho h c sinh theo cách hi u đn gi n nh t, g n gũi nh t thì đó chính là ơ
nh ng k năng h c t p, k năng làm ch b n thân, k năng thích ng và hòa
nh p v i cu c s ng, k năng làm vi c, giúp các em t o d ng kh năng làm
ch b n thân, kh năng ng x phù h p v i m i ng i, v i xã h i và kh ườ
năng ng phó tích c c tr c các tình hu ng c a cu c s ng. ướ Ng i càng cóườ
nhi u k năng s ng s luôn v ng vàng tr c nh ng khó khăn, th thách; Bi t ướ ế
ng x , gi i quy t v n đ m t cách tích c c, hi u qu h n; Làm ch đc ế ơ ượ
b n thân, ch c ch n r ng h s thành công nhi u h n trong cu c s ng. ơ
Ng c l i, ng i thi u k năng s ng th ng d b v p ngãượ ườ ế ườ , ngày nay xã h i
càng phát tri n thì kéo theo m t trái c a nó, đi u đó nh h ng tr c ti p đn ưở ế ế
gi i tr . Trong xã h i tiên ti n, h c sinh ngày nay càng thông minh nh y bén, ế
d ti p thu cái m i, cái đp nh ng cũng d nhi m cái x u. ế ư M t th c tr ng
đang di n ra trong các tr ng THPT là do thi u ki n th c và k năng v s c ườ ế ế
kh e sinh s n, tình d c ho c do l i s ng l ch chu n” nên m t b ph n
h c sinh do yêu đng quá gi i h n d n t i vi c quan h tình d c, ươ mang thai,
n o phá thai và k t hôn khi đang còn ng i trên gh nhà tr ng ế ế ườ .
Theo TS Nguy n Tùng Lâm, Ch t ch H i Tâm lý giáo d c Hà
N i.Theo ông, các nhà tr ng hi n nay công tác giáo d c gi i tính trong nhà ườ
tr ng ch a hi u qu , cung c p cho h c sinh ki n th c v quan h tình d cườ ư ế
còn h n ch . Các tr ng cũng có chuyên đ v gi i tính và tình yêu tu i h c ế ườ
trò, nh ng n ng v lý thuy t. Ông th hi n quan đi m c a mình v v n đư ế
này Đng l ng tránh, hãy đi m t”. Ông cho r ng: “Chúng ta ph i đi m t
v i v n đ yêu và quan h tình d c h c sinh”. Ngành giáo d c và các
3
chuyên gia c n nghiên c u đ đa v n đ này vào ch ng trình giáo d c ư ươ
chính th ng, cách làm ph i g n gũi đ h c sinh ng m h n. Th y cô ph i l ng ơ
nghe và đng hành v i h c sinh m i mang l i hi u qu . Vi c giáo d c s c
kh e gi i tính đang d n tr nên c p bách c a nhi u c p, ngành trong xã h i
nói chung và c a ngành giáo d c nói riêng”.
V y theo tôi vi c c n làm ngay bây gi giáo d c cho các em nh ng
ki n th c, k năng v gi i tính và s c kh e sinh s n v thành niên, c thế
nh cách t ch i tình d c, cách gi gìn thân th , cách thoát hi m…, tình d cư
an toàn và có trách nhi m v i hành vi tình d c thay vì đ các em hành đng
theo b n năng. Hay quan đi m v đng cho h u ch y đúng đng, còn ườ ươ ườ
h n đa h u vào b i r m”.ơ ư ươ
2.2. Th c tr ng tình tr ng quan h tình d c c a h c sinh THPT
hi n nay khi áp d ng sáng ki n kinh nghi m, nguyên nhân và h u qu . ế
2.2.1. Th c tr ng tình tr ng quan h tình d c c a h c sinh THPT
hi n nay.
Nh ng con s và k t qu sau đây không làm ít ng i kh i gi t mình: ế ườ
- Theo t ch c y t th gi i WHO l a tu i v thành niên chi m t l khá ế ế ế
l n trong dân s th gi i, có t i 500 tri u v thành niên tu i t 15 đn 19 trong ế ế
s đó có ph n không nh đã quan h tình d c.
- Ông Tr n Thành Nam - Ti n sĩ Tâm lý h c tr em và v thành niên - ế
ĐHQGHN cho bi t, theo nh ng s li u nghiên c u c a ông và đng nghi p,ế
ch n m u t i m t s tr ng n i và ngo i thành Hà N i, thì đn h t l p 9 ườ ế ế
có kho ng 10% h c sinh đã t ng quan h tình d c; Tính đn h t l p 12 thì ế ế
con s là 39%. Cũng theo ông Nam, kho ng 10% h c sinh THPT báo cáo đã
t ng quan h v i t 3 ng i tr lên. ườ Đáng chú ý, các em không ch quan h
tình d c m t cách đn thu n nh t mà đi kèm v i đó là có t i 15% h c sinh s ơ
d ng các ch t kích thích nh r u, các d ng ma túy t ng h p... trong khi quan ư ượ
h . Ngu n: VTC14.
- Giáo s Hoài Đc lo ng i tình tr ng phá thai ng i tr ngày càng giaư ườ
tăng. Nghiên c u c a bà và các đng nghi p t ng ch ra tình tr ng n o phá
thai tu i v thành niên Vi t Nam cao h n nhi u n c trong khu v c và đng ơ ướ
th 5 trên th gi i. Hàng năm, kho ng 300.000 n gi i t 12-19 tu i phá thai, ế
20-30% ca phá thai là ph n ch a k t hôn, 60-70% là h c sinh, sinh viên. ư ế
- Theo th ng kê c a v s c kh e Bà m - tr em, B y t năm 2016, ế
tính riêng trong h th ng b nh vi n công l p thu c 63 t nh thành ph đã có
đn 265.536 ca n o phá thai, trong đó đ tu i v thành niên, thanh niênế
chi m x p x 4600 ca.ế
4
- Chuyên gia t ng c c C c dân s KHHGĐ, nh ng s li u v t l
mang thai, phá thai và sinh con s m tuôi v thành niên cho th y, xu h ng v ướ
mang thai, phái thai và sinh con s m tu i v thành niên gia tăng đáng k .
Đi u này có nhi u tác đng đn t xu t ch t tr em d i m t tu i, đn t ế ế ướ ế
s t vong bà m và chính t ng lai c a v thành niên đó. ươ T l sinh con
tu i v thành niên t i Vi t Nam năm 2011 là 46/1000. T l này cao h n so v i ơ
nhi u n c Châu Á. ướ
Trong khi đó, trong nh ng năm v a qua, có m t th c tr ng đã di n ra
tr ng THPT Tri u S n 3 đó là m t s năm tr c đây và liên t c trong cácư ơ ướ
năm h c 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018. Trong nhà
tr ng đu có m t s em h c sinh n do yêu đng và đi quá gi i h n nên đãườ ươ
quan h tình d c đ x y ra có thai ngoài ý mu n. Vì v y đã ph i ngh h c
gi a ch ng đ k t hôn. Có m t tr ng h p đáng ti c em Nguy n Th N là ế ườ ế
h c sinh l p 10 có h c l c khá nh t c a l p, em r t g ng m u trong công ươ
vi c t p th . Đu h c k II l p 10 năm hoc 2017-2018 em đã ph i nghĩ h c
đ c i ch ng ngày 02/3/2017. Hay tr ng h p em Tr n Th K h c sinh khóa ướ ườ
2014-2017 là h c sinh có ý th c v h c t p. B t ng bi t đc em có thai ế ượ
ngoài ý mu n, sau khi phát hi n ra thì GVCN và giáo viên b môn t v n cho ư
em h ng gi i quy t, nh ng do quan đi m gia đình thì em v n đ sinh con vàướ ế ư
k t hôn, đn ngày thi t t nghi p thì em mang thai đn tháng th 7. Còn cóế ế ế
tr ng h p em Tr n Th Dung h c khóa 2014-2017 do yêu đng em đãư ươ
không làm ch đc b n thân, em đã mang thai ngoài ý mu n. Do x u h v i ượ
b n bè th y cô nên em đã b h c khi ch cách k thi THPT m t tháng, th y cô
giáo b môn và cô ch nhi m bi t chuy n r t gi n nh ng cũng r t th ng ế ư ươ
các em. Đó là m t v n đ th t đáng ti c đi v i b n thân các em, v i gia đình, ế
v i nhà tr ng và v i xã h i chúng ta hi n nay. Ngày nay tình tr ng sinh viên ườ
s ng th không còn m i m , hình nh nh ng nam n m c áo đng ph c đi
vào nhà ngh không còn xa l .
L p 10E7 có 42 h c sinh thì t t c các em đu là con c a các gia đình
làm nông nghi p, có 9 em là con em dân t c, có 11 em thu c vùng 135, có
nhi u em cách xa tr ng ph i tr . Là l p c b n có đi m vào l p 10 r t ườ ơ
th p, v y nên nh n th c c a các em còn nhi u h n ch . B n thân b m còn ế
nhi u h n ch trong m t trong nh ng h n ch đó là thi u ki n th c v s c ế ế ế ế
kh e sinh s n, tình d c, nhi u b m tâm lý ng i ngùng, e dè, x u h khi nói
v i con cái v tình yêu, tình d c. Quan đi m c a nhi u gia đình là l n lên t
tìm hi u, s bi t và không đ ý đn giáo d c s c kh e sinh s n, tình d c cho ế ế
các con và coi vi c giáo d c đó nh V đng cho h ng ch y” và đi u đó ư ườ ươ
càng làm cho con tr tò mò h n. ơ
5