C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đc l p-T do-H nh phúcộ ậ ự ạ
MÔ T SÁNG KI NẢ Ế
Mã số: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1. Tên sáng ki n:ế
M t s gi i pháp rèn k năng s ng cho h c sinh thông qua ho t đngộ ố ả ỹ ố ọ ạ ộ
ngoài gi lên l p.ờ ớ
2. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n: ự ụ ế
Ho t đng giáo d cạ ộ ụ
3. Mô t b n ch t c a sáng ki n: ả ả ấ ủ ế
3.1. Tình tr ng gi i pháp đã bi t:ạ ả ế
- Ngày nay s gia tăng nh ng bi u hi n thi u ự ữ ể ệ ế k năng s ngỹ ố nh khôngư
th hi n đc kh năng c a b n thân; khó hòa nh p; có thái đ tiêu c c khiể ệ ượ ả ủ ả ậ ộ ự
mâu thu n v i bè b n, gia đình, th y cô giáo; lúng túng khi x lý nh ng tìnhẫ ớ ạ ầ ử ữ
hu ng phát sinh trong cu c s ng; cách h c, cách s ng không khoa h c, hi uố ộ ố ọ ố ọ ệ
qu ;…là nh ng bi u hi n c a h u h t h c sinh tr ng trong vài năm trả ữ ể ệ ủ ầ ế ọ ở ườ ở
l i đây. ạV i th c tr ng trên, tr c đây, ng i th y th ng giáo d c h c sinhớ ự ạ ướ ườ ầ ườ ụ ọ
b ng các bi n pháp mang tính ch t áp đt, t c là phân tích ch đúng ch saiằ ệ ấ ặ ứ ỗ ỗ
cho h c sinh bi t t đó có h ng kh c ph c, em ph i th này, em ph i thọ ế ừ ướ ắ ụ ả ế ả ế
kia,...do đó, tính thuy t ph c đi t ng đc giáo d c không cao. Đa ph nế ụ ố ượ ượ ụ ầ
các ti t HĐGDNGLL, sinh ho t l p,…ch a đt đc m c tiêu gây h ng thúế ạ ớ ư ạ ượ ụ ứ
cho h c sinh, giáo viên ch nhi m th ng bi n ti t sinh ho t l p,ọ ủ ệ ườ ế ế ạ ớ
HĐGDNGLL thành m t ti t xét x đi v i nh ng vi ph m c a h c sinh vìộ ế ử ố ớ ữ ạ ủ ọ
không đ th i gian đ làm vi c riêng. M t s ti t có t ch c hình th c vănủ ờ ể ệ ộ ố ế ổ ứ ứ
ngh ho c thi đua v i nhau nh ng còn qua loa, ch d ng l i các em có năngệ ặ ớ ư ỉ ừ ạ ở
khi u, ho t đng vui ch i ch a đa d ng, ch a đi sâu vào rèn luy n k năngế ạ ộ ơ ư ạ ư ệ ỹ
s ng cho các em mà ch mang tính l ng ghép. Đc bi t hi n nay tình tr ngố ỉ ồ ặ ệ ệ ạ
h c sinh b h c khi k t qu y u kém, h c sinh đánh nhau t nh ng mâuọ ỏ ọ ế ả ế ọ ừ ữ
thu n nh , h c sinh tr n ti t khi ch a thu c bài, nghi n game, h c sinh b kẫ ỏ ọ ố ế ư ộ ệ ọ ị ẻ
x u lôi kéo l i d ng vào nh ng con đng t i l i, h c sinh đt đi m trungấ ợ ụ ữ ườ ộ ỗ ọ ạ ể
bình khá, gi i nh ng b kh ng ch các môn năng khi u (do s r t rè, thi u tỏ ư ị ố ế ế ự ụ ế ự
tin,…) còn r t nhi u. ấ ề
- Do v y, v i nh ng gi i pháp m i này b n thân c g ng làm sao giúpậ ớ ữ ả ớ ả ố ắ
cho đi t ng đc giáo d c bi t t nh n th c, t h c h i, t tr i nghi m vàố ượ ượ ụ ế ự ậ ứ ự ọ ỏ ự ả ệ
t đi u khi n hành vi c a mình m t cách đúng đn đ tr thành ự ề ể ủ ộ ắ ể ở nh ngữ con
1
ng i phát tri n toànườ ể di n, năng đng, sáng t o, hòa nh p cùng c ng đng,ệ ộ ạ ậ ộ ồ có
ích cho xã h i.ộ
3.2. N i dung gi i pháp đ ngh công nh n là sáng ki n:ộ ả ề ị ậ ế
3.2.1. M c đích c a gi i pháp:ụ ủ ả
Giáo d c, rèn luy n, trao d i k năng s ng cho h c sinh thông qua cácụ ệ ồ ỹ ố ọ
ho t đng ngoài gi lên l p.ạ ộ ờ ớ
3.2.2. N i dung gi i pháp: ộ ả
C g ng làm sao đ h c sinh bi t t nh n th c, t h c h i và t đi uố ắ ể ọ ế ự ậ ứ ự ọ ỏ ự ề
khi n hành vi c a mình m t cách đúng đn và phù h p, x lí t t các tìnhể ủ ộ ắ ợ ử ố
hu ng mà mình g p ph i đ tr thành ố ặ ả ể ở nh ngữ con ng i phát tri n toànườ ể di n,ệ
năng đng, sáng t o, hòa nh p cùng c ng đng,ộ ạ ậ ộ ồ có ích cho xã h i ộch khôngứ
ph i hành đng theo l l i áp đt, c ng nh c. C th nh sau:ả ộ ề ố ặ ứ ắ ụ ể ư
- Nghiên c u c s lý lu n c a sáng ki n.ứ ơ ở ậ ủ ế
- Tìm hi u th c tr ng đo đc, k năng s ng c a h c sinh tr ngể ự ạ ạ ứ ỹ ố ủ ọ ở ườ
minh, tr ng ban, c a l p đang ph trách. ươ & ủ ớ ụ
- T đó đa ra các bi n pháp phù h p ti n hành giáo d c, rèn luy n kừ ư ệ ợ ế ụ ệ ỹ
năng s ng cho h c sinh nh sau:ố ọ ư
a. Tr c h t c n rèn luy n k năng c a m t giáo viên ch nhi m:ướ ế ầ ệ ỹ ủ ộ ủ ệ
- Giáo viên ch nhi m có s c nh h ng r t l n đi v i h c sinh, làủ ệ ứ ả ưở ấ ớ ố ớ ọ
đi t ng đ h c sinh chia s , noi g ng.ố ượ ể ọ ẻ ươ
- B n thân giáo viên ch nhi m ph i luôn rèn luy n nhân cách, tácả ủ ệ ả ệ
phong chu n m c tr c h c sinh, khéo léo trong x ph t, khen, chê,…ẩ ự ướ ọ ử ạ
- Giáo viên ch nhi m luôn th hi n các kĩ năng giao ti p đúng m củ ệ ể ệ ế ự
v i h c sinh. Đc bi t là kĩ năng gi i quy t nh ng khó khăn trong công tácớ ọ ặ ệ ả ế ữ
ch nhi m.ủ ệ Giáo viên ch nhi m ph i bi t l ng nghe nh ng thông tin ph nủ ệ ả ế ắ ữ ả
h i t phía h c sinh, cùng h c sinh tham gia vào các cu c thi do tr ng và h iồ ừ ọ ọ ộ ườ ộ
đng đi t ch c đ t o thêm tinh th n h p tác gi a th y và trò, đ giáo viênồ ộ ổ ứ ể ạ ầ ợ ữ ầ ể
và h c sinh thêm g n gũi, hi u nhau h n. T đó h c sinh cũng đc rènọ ầ ể ơ ừ ọ ượ
luy n sâu h n v kĩ năng h p tác, k năng đng c m d i s h ng d n c aệ ơ ề ợ ỹ ồ ả ướ ự ướ ẫ ủ
giáo viên.
b.Th hai là ph i n m b t, th ng kê đc đc đi m tính cách, năng l c vàứ ả ắ ắ ố ượ ặ ể ự
hoàn c nh gia đình,…c a t ng h c sinh trong l p:ả ủ ừ ọ ớ
- Thông qua l p phi u đi u tra thông tin h c sinh ban đu n m rõ hoànậ ế ề ọ ầ ắ
c nh c a t ng h c sinh đ có th th u hi u, l ng nghe các em.ả ủ ừ ọ ể ể ấ ể ắ
- Thông qua các bu i sinh ho t chung, 15 phút đu gi , các ti t d y bổ ạ ầ ờ ế ạ ộ
môn mình và thăm dò các giáo viên b môn khác đ n m rõ năng l c h c t p,ộ ể ắ ự ọ ậ
bi u hi n đo đc, tính cách c a t ng em đ d dàng phân hóa đi t ngể ệ ạ ứ ủ ừ ể ễ ố ượ
giáo d c.ụ
2
Ví d :ụ các em có tính cách nhút nhát, r t rè s đc x p đu vào nhóm cóụ ẽ ượ ế ề
các em m nh d n, năng đng. T đó các em s ch u nh h ng nhi u c a cácạ ạ ộ ừ ẽ ị ả ưở ề ủ
em năng đng, ng i ta hành đng b t bu c mình ph i hành đng v y là cácộ ườ ộ ắ ộ ả ộ ậ
em s b t đi s nhút nhát r t rè, thi u t tin,…. Sau m t vài ho t đng h pẽ ớ ự ụ ế ự ộ ạ ộ ợ
tác giáo viên s tách riêng các nhóm nhút nhát thi đua riêng đ các em này ph iẽ ể ả
t mình ch đng hoàn thành ho t đng h c t p ho c vui ch i c a nhómự ủ ộ ạ ộ ọ ậ ặ ơ ủ
mình.
c. Th ba là phân hóa nhóm đi t ng h c sinh:ứ ố ượ ọ
Phân nhóm theo tính cách, theo năng l c, theo hoàn c nh gia đình,…..ự ả để
bi t các em thi u h t k năng nào và đ d dàng có h ng phân chia nhi mế ế ụ ỹ ể ễ ướ ệ
v phù h p khi t ch c các ho t đng giáo d c rèn k năng s ng thu hút cácụ ợ ổ ứ ạ ộ ụ ỹ ố
em tham gia tích c c t đó mang l i hi u qu giáo d c cao h n.ự ừ ạ ệ ả ụ ơ
d. Th t là ph i th ng xuyên đi m i hình th c, ph ng pháp t ch cứ ư ả ườ ổ ớ ứ ươ ổ ứ
các ho t đng ngoài gi lên l p: ạ ộ ờ ớ
- T ch c đa d ng hóa các hình th c ho t đng ngoài gi lên l p nh ngổ ứ ạ ứ ạ ộ ờ ớ ư
v n bám sát m c tiêu, n i dung, ch đi m,…ẫ ụ ộ ủ ể
- L a ch n các ho t đng phù h p giúp các em ch đng, linh ho t,ự ọ ạ ộ ợ ủ ộ ạ
sáng t o t hình thành k năng s ng cho chính mình.ạ ự ỹ ố
- G n đi m i hình th c v i ph ng pháp m t cách sáng t o, k t h pắ ổ ớ ứ ớ ươ ộ ạ ế ợ
v i các ph ng ti n, thi t b d y h c t nhi u ngu n đ phát huy tính tíchớ ươ ệ ế ị ạ ọ ừ ề ồ ể
c c, h ng thú h c sinh tham gia.ự ứ ọ
- Ph i đi m i cách đánh giá k t qu ho t đng, h c t p t rèn luy nả ổ ớ ế ả ạ ộ ọ ậ ự ệ
k năng s ng c a h c sinh đ tìm h ng giáo d c rèn luy n ti p theo cho phùỹ ố ủ ọ ể ướ ụ ệ ế
h p.ợ
Ví d minh h a: D Y KĨ NĂNG T CH Iụ ọ Ạ Ừ Ố
* Ho t đng 1: Trò ch i kh i đng ạ ộ ơ ở ộ
- M c đích: T o s vui v cho h c sinh.ụ ạ ự ẻ ọ
- Tên trò ch i: ơTôi thích cái gì?
H ng d n chi ti tướ ẫ ế :
- Giáo viên đ r t nhi u đ văn phòng ph m lên sàn nhà ho c bànể ấ ề ồ ẩ ặ
- C l p đng thành vòng trònả ớ ứ
- L n l t t ng ng i suy nghĩ và th hi n s thích c a mình b ng đngầ ượ ừ ườ ể ệ ở ủ ằ ộ
tác ( có th s d ng các ph ng ti n/ văn phòng ph m mà không đc dùngể ử ụ ươ ệ ẩ ượ
l i nói)ờ
- Khi có 1 ng i th hi n thì nh ng ng i còn l i đoán xem b n mình cóườ ể ệ ữ ườ ạ ạ
s thích gìở
- Cu i cùng ng i th hi n nói rõ h n v s thích c a mìnhố ườ ể ệ ơ ề ở ủ
Ý nghĩa: Ngoài ý nghĩa kh i đng, trò ch i này còn dùng trong gi ng d y kở ộ ơ ả ạ ỹ
năng giao ti p không l i. H c sinh c n hi u r ng l i nói không ph i làế ờ ọ ầ ể ằ ờ ả
ph ng ti n duy nh tươ ệ ấ
3
mà ngôn ng c a c th cũng r t quan tr ng trong giao ti p. Ho t đng nàyữ ủ ơ ể ấ ọ ế ạ ộ
cũng là ho t đng giúp m i ng i có d p nghĩ l i v s thích c a chính mình.ạ ộ ọ ườ ị ạ ề ở ủ
* Ho t đng 2: Bài t p tr i nghi mạ ộ ậ ả ệ
- Chia l p thành 3 nhóm đ th o lu n tình hu ng sau:ớ ể ả ậ ố
M t ng i b n thân c a b n r b n b h c đ đi ch i đi n t quánộ ườ ạ ủ ạ ủ ạ ỏ ọ ể ơ ệ ử ở
NET, b n không mu n đi, nh ng không mu n làm b n y m t lòng. B n sạ ố ư ố ạ ấ ấ ạ ẽ
t ch i nh th nào?ừ ố ư ế
- Các nhóm đóng ti u ph m và trình bày ti u ph m tr c l p (5 phút choể ẩ ể ẩ ướ ớ
m i nhóm)ỗ
* Ho t đng 3: Th o lu n và d n d t t i kĩ năng s ng c n h cạ ộ ả ậ ẫ ắ ớ ố ầ ọ
- T ng nhóm th o lu n và trình bày ý ki n đóng góp cho cách gi i quy từ ả ậ ế ả ế
tình hu ng c a m i nhómố ủ ỗ
- Giáo viên c n truy n đt v i h c sinh nh sau: Trong cu c s ng hàngầ ề ạ ớ ọ ư ộ ố
ngày, chúng ta ph i t ch i r t nhi u đi u do ng i khác đ ngh , nh ng vi cả ừ ố ấ ề ề ườ ề ị ư ệ
t ch i sao cho ng i đ ngh không gi n mình là m t đi u r t khó. Chúng taừ ố ườ ề ị ậ ộ ề ấ
ph i h c cách làm đi u nàyả ọ ề
- K t lu n:ế ậ
+T ch i không có nghĩa là ch nói không, mà ph i làm sao đ ng i khácừ ố ỉ ả ể ườ
bi t mình không mu n đi u đó, không có c h i đ đ ngh mình chuy n đó.ế ố ề ơ ộ ể ề ị ệ
+ Khi t ch i, hãy khéo léo, m m d o, không đc lên l p, d y d ng iừ ố ề ẻ ượ ớ ạ ỗ ườ
ta.
+ Không h a h n d p khác, không l y lý do lòng vòng đ tránh tr ngứ ẹ ị ấ ể ườ
h p ng i ta ti p t c đ ngh mình nh ng l n sau.ợ ườ ế ụ ề ị ở ữ ầ
+ Ph i kiên đnh l p tr ng c a mình, không nên vì quá n nang, s m tả ị ậ ườ ủ ể ợ ấ
tình c m mà ph i ch p nh n làm nh ng đi u mình không mong mu n.ả ả ấ ậ ữ ề ố
* Ho t đng 4: Th c hànhạ ộ ự
- Tình hu ng 1:ố B n đc cô giáo (th y giáo) giao nhi m v làm l pạ ượ ầ ệ ụ ớ
phó ph trách h c t p, b n c m th y b n không đ năng l c đ nh n nhi mụ ọ ậ ạ ả ấ ạ ủ ự ể ậ ệ
v này, trong khi có nhi u b n khác h c gi i, có th đm đng nhi m vụ ề ạ ọ ỏ ể ả ươ ệ ụ
này t t h n. B n t ch i cô (th y) giáo nh th nào đ h không nghĩ b nố ơ ạ ừ ố ầ ư ế ể ọ ạ
tr n tránh nhi m v hay kiêu căng.ố ệ ụ
- Tình hu ng 2:ố M t b n trong l p r b n b nhà vài ngày lên thành phộ ạ ớ ủ ạ ỏ ố
đi ch i...., b n không mu n đi, nh ng cũng không mu n tình c m b n bè bơ ạ ố ư ố ả ạ ị
s t m . B n s làm gì?ứ ẻ ạ ẽ
(Có th nghĩ ra các tình hu ng khác phù h p v i đi t ng h c sinh c aể ố ợ ớ ố ượ ọ ủ
mình và h ng d n các em t ch nh s a, b sung cho nhau đ hoàn thi n kướ ẫ ự ỉ ử ổ ể ệ ỹ
năng).
e. Th năm là ph i bi t k t h p hài hòa trong giáo d c b ng con đngứ ả ế ế ợ ụ ằ ườ
ti p c n k năng s ng theo b n tr c t: “H c đ bi t, h c đ làm, h cế ậ ỹ ố ố ụ ộ ọ ể ế ọ ể ọ
đ chung s ng v i m i ng i, h c đ t kh ng đnh mình”. Đc bi t ti tể ố ớ ọ ườ ọ ể ự ẳ ị ặ ệ ế
4
HĐGDNGLL chú tr ng vào các “ho t đng tr i nghi m sáng t o” h cọ ạ ộ ả ệ ạ ở ọ
sinh.
- Ho t đng TNST nh m hình thành và phát tri n ph m ch t nhân cách,ạ ộ ằ ể ẩ ấ
các năng l c tâm lý-xã h i…; giúp h c sinh tích lũy kinh nghi m riêng cũngự ộ ọ ệ
nh phát huy ti m năng sáng t o c a cá nhân mình; làm ti n đ cho m i cáư ề ạ ủ ề ề ỗ
nhân t o d ng đc s nghi p và cu c s ng h nh phúc sau này; góp ph nạ ự ượ ự ệ ộ ố ạ ầ
hình thành năng l c ch y u nh t hoàn thi n, tích ng, h p tác, giao ti pự ủ ế ư ự ệ ứ ợ ế
ng x ; có l i s ng phù h p v i các giá tr xã h i.ứ ử ố ố ợ ớ ị ộ
- Giáo d c kĩ năng s ng qua ho t đng tr i nghi m sáng t o giáo d cụ ố ạ ộ ả ệ ạ ụ
các em h c sinh nh ng đi u sau:ọ ữ ề
+ Kh i d y tính t l p, tinh th n đoàn k t, tinh th n trách nhi m, yêuơ ậ ự ậ ầ ế ầ ệ
thiên nhiên, môi tr ng trong h c sinh. H c sinh t bi t lao đng đn yêu laoườ ọ ọ ừ ế ộ ế
đng.ộ
+ Thích các ho t đng ngoài tr i (c m tr i, leo núi, làm v n…).ạ ộ ờ ắ ạ ườ
+ Có ý th c trách nhi m v i b n thân, gia đình, xã h i; tích c c thamứ ệ ớ ả ộ ự
gia ho t đng t p th , l a ch n ngh nghi p t ng lai.ạ ộ ậ ể ự ọ ề ệ ươ
* Ví d :ụ T ch c mô hình l p h c g n li n v i s n xu t kinh doanh:ổ ứ ớ ọ ắ ề ớ ả ấ
Hàng ngày, vào bu i chi u sau khi h t gi h c, các em h c sinh dànhổ ề ế ờ ọ ọ
th i gian cho vi c chăm sóc v n rau v i nh ng công vi c quen thu c nh :ờ ệ ườ ớ ữ ệ ộ ư
lên lu ng, gieo h t, t i n c, bón phân,… Đ có nh ng lu ng rau xanh t t,ố ạ ướ ướ ể ữ ố ố
phong phú ch ng lo i và an toàn cho các b a ăn đòi h i các th y cô giáo chủ ạ ữ ỏ ầ ủ
nhi m ch đng h ng d n các em ti p thu nh ng kinh nghi m mùa v tr ngệ ủ ộ ướ ẫ ế ữ ệ ụ ồ
rau c a ng i dân đa ph ng. Tham gia “Mô hình l p h c g n li n v i s nủ ườ ị ươ ớ ọ ắ ề ớ ả
xu t kinh doanh”, các em h c sinh s trang b cho mình nh ng kĩ năng s ng cấ ọ ẽ ị ữ ố ơ
b n nh : k năng lao đng; k năng làm vi c nhóm; k năng sinh ho t t pả ư ỹ ộ ỹ ệ ỹ ạ ậ
th …ể
f. Th sáu là trong năm h c này ngoài các gi i pháp trên thì vi c giáo d cứ ọ ả ệ ụ
k năng s ng c n k t h p thêm vi c khuy n khích, h ng d n các emỹ ố ầ ế ợ ệ ế ướ ẫ
tham gia cu c thi nghiên c u khoa h c kĩ thu t l a tu i thanh thi u niênộ ứ ọ ậ ứ ổ ế
nhi đng:ồ
- Nghiên c u khoa h c k thu t (NCKH) là m t ho t đng tr iứ ọ ỹ ậ ộ ạ ộ ả
nghi m b ích, thi t th c, g n li n gi a lý thuy t v i th c hành và th cệ ổ ế ự ắ ề ữ ế ớ ự ự
ti n lao đng s n xu t.ễ ộ ả ấ
- C th ụ ể giáo viên ch nhi m c n phát đng phong trào thi đua nghiênủ ệ ầ ộ
c u khoa h c kĩ thu t gi a các h c sinh trong l p và giáo viên ch nhi m nênứ ọ ậ ữ ọ ớ ủ ệ
làm nh ng vi c sau đ h tr các em:ữ ệ ể ỗ ợ
+ Liên t c đt ra nh ng câu h i b t bu c h c sinh ph i tìm hi u và ụ ặ ữ ỏ ắ ộ ọ ả ể
nghiên c u t ngu n sách báo, tài li u, internet, ki n th c đã h c đc ứ ừ ồ ệ ế ứ ọ ượ ở
tr ng… ườ
+ Giáo viên ch đóng vai trò là c u n i đ cùng h c sinh nghiên c u ỉ ầ ố ể ọ ứ
5