Giải phẫu động mạch của đầu- mặt - cổ
(Kỳ 8)
Bài giảng Giải phẫu học
Chủ biên: TS. Trịnh Xuân Đàn
3. PHÂN NHÁNH
Động mạch dưới đòn tách ra 5 nhánh lần lượt từ trong ra ngoài (hầu hết
đều được tách ra ở đoạn sau cơ bậc thang trước).
3.1. Động mạch đốt sống (a. vertebralis)
Tách ở mặt trên của động mạch dưới đòn gần nguyên uỷ của động mạch, đi
lên trên chui qua lỗ mỏm ngang 6 đốt sống cổ trên (CIV - CI) rồi vòng ra sau khối
bên đốt đội, qua lỗ chạm vào trong sọ hợp với động mạch đốt sống bên đối diện
thành thân động mạch nền (a. basilaris) nằm trên rãnh nền ở mặt trước cầu
não, tới rãnh cầu cuống chia thành 2 động mạch đại não sau và được nối với động
mạch thông sau tham gia vòng nối đa giác Willis, để nuôi dưỡng cho não.
Ngoài ra còn tách nhánh nuôi dưỡng cho thân não, vùng trước sống và
chui vào nuôi dưỡng cho tuỷ sống.
3.2. Động mạch ngực trong (a. thorasica interna) hay động mạch vú
trong
Tách ở mặt dưới của động mạch dưới đòn rồi đi phía sau thân tĩnh mạch
cánh tay đầu, sau khớp ức sườn đòn xuống ngực ở sau các sụn sườn cách bờ ức
l,25cm tách nhánh liên sườn trước.
Khi đi tới đầu trong khoang liên sườn 6 thì chia thành động mạch hoành
cấp máu cho cơ hoành và động mạch thượng vị trên xuống bụng nối với động
mạch thượng vị dưới của động mạch chậu ngoài.
1. Động mạch đốt sống
2. Động mạch cổ lên
3. Động mạch giáp dướ
i
4. ĐM cảnh chung
5. Thân ĐM giáp cổ
6. Động mạch nách
7. Động mạch vú trong
8. ĐM trên sườn trên
9. Động mạch vai trên
10. Thân ĐM cổ tr
ên
sườn
11. Động mạch
ngang
cổ
12. Động mạch cổ sâu
Hình 4.42. Động mạch dưới đòn phải và các nhánh bên
3.3 Thân sườn cổ (truncus costocervicalis) hay động mạch cổ trên sườn
Tách ra ở mặt sau của động mạch dưới đòn đi tới đầu sau xương sườn I
thì chia làm 2 nhánh: nhánh cổ sâu để đì tới cấp máu cho các cơ vùng cổ sâu và
động mạch gian sườn trên cùng đi vào 3 khoang liên sườn trên I, II, III.
3.4. Thân giáp cổ (truncus thyrocervitalis) hay thân giáp nhị cổ vai
Tách ở mặt trên của động mạch dưới đòn và chia ngay thành 4 nhánh:
+ Động mạch giáp dưới (a. thyroidea inferior): lên nuôi dưỡng cho
tuyến giáp, phó giáp và vùng kế cận (thanh quản, khí quản).
+ Động mạch trên vai (a. suprascapularis): cũng đi ở phía sau cơ bậc
thang trước rồi chạy dọc theo xương đòn tới khuyết qua xuống khu vai sau để cấp
máu cho vùng sau vai và nối với động mạch vai dưới của động mạch nách.
+ Động mạch ngang cổ (a. transversa cervici) hay động mạch cổ ngang
nông tách ra 2 nhánh cấp máu cho cơ thang.
+ Động mạch cổ lên (a. cervicalis asendens): đi trước cơ bậc thang lên
tới đốt Chi (nhánh này có thể tách ra từ động mạch giáp dưới).