GIÁO ÁN LÍ THUYẾT Số:
Mô đun: TRỒNG CÂY LÊ
Tên bài học: Bài 8: Bệnh hại chính trên cây lê và biện pháp phòng trừ
Số giờ: 3 giờ
Thời gian:
Ngày giảng từ ngày: …………. đến ngày ………………
I. KIẾN THỨC, KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP:
- Vị trí: Kỹ thuật trồng cây lê là mô đun thứ nhất trong chương trình đào tạo
trong chương trình trồng cây lê, mận
- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề, mang tính tích hợp giữa kiến thức và
kỹ năng thực hành.
II. MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
- Biết được bệnh hại chính trên cây lê, từng giai đoạn bệnh phát sinh
- Hiểu được đặc điểm bệnh và cách phòng trừ
III. CHUẨN BỊ:
Đồ dùng và phương tiện dạy học:
- Tranh ảnh cây lê bị bệnh hại.
Tài liệu, dụng cụ học tập:
- Giáo trình Trồng Cây Lê, mận, đề cương bài giảng, giáo án.
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp học: Thời gian: 5 phút
Kiểm tra sĩ số lớp học:
Ngày...................................Có mặt: ……../……..Có phép: …… Không phép: ….…
Ngày...................................Có mặt: ……../……..Có phép: …… Không phép: ….…
2. Kiểm tra bài cũ:
- Nêu đặc điểm nhận dạng, tập tính sinh sống và gây hại, biện pháp phòng trừ
Rầy chổng cánh.
- Nêu đặc điểm nhận dạng, tập tính sinh sống và gây hại, biện pháp phòng trừ
Bọ xít xanh.
- Nêu đặc điểm nhận dạng, tập tính sinh sống và gây hại, biện pháp phòng trừ
châu chấu.
3. Giảng bài mới:
TT Nội dung
Hoạt động
dạy học Thời gian
Hoạt động của
Giáo viên
Hoạt động
của học sinh
1
Dẫn nhập:
(Gợi mở, trao đổi phương pháp học,
tạo tâm thế tích cực của người
học ...)
Cho học viên quan sát hình ảnh
cây lê bị sâu hại.
- Trình diễn máy
chiếu
- Quan sát,
ghi chép.
- Lắng nghe
1
2Nội dung bài học :
I. Giới thiệu chung
Hàng năm khi cây lê dụng lá
ngủ nghỉ qua đông, cần tiến hành các
biện pháp vệ sinh cho vườn lê. Cắt bỏ
cành khô, cành bị sâu bệnh. Thu dọn
cành lá sâu bệnh để đốt. Quan sát
trên thân cây, trên cành, nếu dấu hiệu
sâu đực thân, đục cành, gặm vỏ.
1.Bệnh phấn trắng: ( tên khoa học
Sphaerôtheca pannô sa)
Triệu chứng bệnh thể hiện dưới
dạng các vết trắng nhỏ không đều
trên mặt lá. Các vết đó phát triển và
liên kết thành vết trắng lớn có khi
phủ kín cả bề mặt lá, lá bệnh kém
phát triển, hẹp, cong queo và thường
dụng sớm.
- Biện pháp phòng trừ:
Đốn tỉa cây tạo độ thông thoáng
trong tán và giảm nguồn lưu trữ
bệnh.Thu nhặt hủy bỏ các lá bị bệnh.
Phun thuốc phòng trừ, Phun
Mancozeb 80% ( 2- 3 kg /400 -500 lít
nước/ha; Ri đô mil 35% ( 1,5 -2 kg /
400 lít nước/ha.
2. Bệnh thán thư.
Bệnh thán thư do nấm
colletotrichum sp là bệnh hại rất phổ
biến trên nhiều cây ăn quả ở nước ta,
những cây thường bị bệnh gây hại
nặng ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng
của cây đến năng suất và phẩm chất
quả như các cây lê …Bệnh có thể gây
hại các bộ phận cây như lá, hoa quả,
chồi và cành non. Triệu chứng bệnh
trên các cây nói chung tương tự nhau.
Trên lá bệnh tạo thành các đốm
màu nâu, khô, hình hơi tròn, vết bệnh
phát triển lớn lên và liên kết nhau
làm khô cháy một mảng lá, lá vàng
úa và rụng, cây sinh trưởng kém.
Trên các cây lê …bệnh làm hoa bị
khô đen và rụng hàng loạt, quả non bị
thối và rụng, là nguyên nhân quan
trọng làm giảm năng suất quả.
- Trình chiếu
- Thuyết trình
- Trình chiếu
- Thuyết trình
- Trình chiếu
- Thuyết trình
- Trình chiếu
- Thuyết trình
- Giải thích
- Nêu vấn đề yêu
cầu HS thảo luận
- Quan sát.
- Lắng nghe
và ghi chép.
- Quan sát.
- Lắng nghe
và ghi chép.
- Quan sát.
- Lắng nghe
và ghi chép.
- Quan sát.
- Lắng nghe
và ghi chép.
- Quan sát.
- Trả lời câu
hỏi
- Lắng nghe
và ghi chép.
2
Trên quả đã lớn, bệnh tạo thành
những đốm nâu trên vỏ, sau đó ăn sâu
vào trong thịt quả, làm thối một mảng
quả, thường thấy trên quả lê …
Ở một số cây như ổi, na, xoài,
vải…bệnh còn làm đọt và chồi non bị
quăn lại và khô đen, cây sinh trưởng
kém và giảm số cành hoa.
Bệnh thán thư phát triển mạnh
trong điều kiện thời tiết mưa nhiều,
ẩm độ cao, khi cây ra đọt và lá non
nhiều.
Ngoài các cây ăn quả, bệnh thán thư
còn gây hại phổ biến trên nhiều loại
cây rau màu và cây công nghiệp như
dưa leo, dưa hấu, ớt, đậu tương, bông
vải, chè, cà phê, hồ tiêu…nhiều cây
hoa cảnh như cúc, lan, mai vàng…,
bệnh thán thư cũng thường gây hại
nặng.
Phòng trừ bệnh thán thư như cho
các cây ăn quả có hiệu quả cần áp
dụng nhiều biện pháp vừa phòng
ngừa vừa tiêu diệt bệnh.
- Tạo tán, tỉa cành: cần làm ngay từ
khi cây còn nhỏ để cho cây lớn sau
này có một bộ cành lá thấp, gọn và
phân bố đều các mặt để nhận được
nhiều ánh sáng, vườn cây thông
thoáng, cây sinh trưởng tốt, đồng thời
góp phần hạn chế sự phát triển của
bệnh.
- Vệ sinh vườn cây: cắt bỏ các cành lá
và quả bị bệnh tập trung tiêu hủy để
hạn chế nguồn bệnh tồn tại là lan
truyền. Nếu bị bệnh nặng trước khi
phun thuốc cần vệ sinh vườn, góp
phần nâng cao hiệu quả của thuốc.
- Chăm bón đầy đủ: Các biện pháp
chăm bón chủ yếu là tưới tiêu nước
và bón phân giúp cây sinh trưởng tốt,
khỏe mạnh, tăng sức chống chịu
bệnh. Trong mùa mưa không để vườn
cây quá ẩm thấp, có biện pháp thoát
nước nhanh sau khi mưa lớn. Chú ý
bón đầy đủ phân và cân đối NPK, có
- Trình chiếu
- Thuyết trình
- Giải thích
- Trình chiếu
- Nêu vấn đề yêu
cầu HS thảo luận
- Quan sát
- Lắng nghe
và ghi chép.
- Quan sát.
- Trả lời câu
hỏi
- Lắng nghe
và ghi chép.
3
bổ sung các chất trung vi lượng thích
hợp với từng giai đoạn sinh trưởng
phát triển của cây. Các sản phẩm Đầu
trâu chuyên dùng cho cây ăn quả như
AT1, AT2, AT3, Đầu trâu đa năng,
Đầu trâu lớn trái, Poly humat đa
năng, các phân bón lá Đầu trâu
005,007,009 chứa đầy đủ và cân đối
các chất dinh
dưỡng NPK trung vi lượng, các chất
điều hòa sinh trưởng và tăng sức đề
kháng cho cây, góp phần hạn chế rõ
rệt tác hại của bệnh.
- Dùng thuốc trừ bệnh: khi bệnh phát
sinh gây hại cần dùng thuốc trừ. Hiện
có nhiều loại thuốc hiệu quả cao với
nấm gây bệnh thán thư trên các cây
ăn quả. Trong đó có các loại thuốc
tác động tiếp xúc, chủ yếu phòng
bệnh và hạn chế nguồn bệnh lây lan
như các thuốc gốc đồng, Mancozel,
Propinel…các thuốc có khả năng hội
hấp, hạn chế sự phát triển của nấm
bệnh trong cây như các chất
Carbendazim, Difenocanazole,
Tebuconazole…Thuốc trừ bệnh cây
Carmanthai 80wp hỗn hợp 2 hoạt
chất mancozel và cacbendazim , là
thuốc đặc trị bệnh thán thư trên các
cây ăn quả và nhiều cây trồng khác.
Thuốc có cả tác dụng phòng bệnh và
trị bệnh, hiệu quả phòng trừ bệnh
cao, rất ít độc hại với người và môi
trường.
Để các thuốc trừ bệnh có hiệu quả
cao cần phun đúng lúc khi bệnh mới
phát sinh, cỏ thể phải phun 2-3 lần
cách nhau 7-10 ngày, phun đủ lượng
nước, đồng thời kết hợp áp dụng các
biện pháp khác.
3.Bệnh gỉ sắt.
Bệnh hại lá, cành đọt và quả.trên
lá bênh xuất hiện các đốm gỉ sắt mầu
nâu ở mặt dưới lá. Trên cành đọt
bệnh tạo ra các đôm gỉ sắt mầu nâu
đậm đến đen.Đốm gỉ sắt trên quả có
- Trình chiếu
- Giải thích
- Nêu vấn đề yêu
cầu HS thảo luận
- Trình chiếu
- Thuyết trình
- Quan sát.
- Trả lời câu
hỏi
- Lắng nghe
và ghi chép
- Quan sát
- Lắng nghe
và ghi chép.
4
thể lớn hơn tới 5mm mầu vàng hặc
nâu.
- Biện pháp phòng trừ.
Đốn tỉa cây và cắt bỏ các bộ phận bị
bệnh để tạo thông thoáng và hạn chế
nguồn bệnh.
Phun thuốc phòng trừ, zinhep 80%;
Phun Mancozeb 80% ( 2- 3 kg /400
-500 lít nước/ha; Ri đô mil 35% ( 1,5
-2 kg /400 lít nước/ha.
4.Bệnh Mốc sương. (Nấm
Phythopthora sp.)
Triệu chứng bệnh.
Bệnh ban đầu là các vết đôm
đen nhỏ lan nhanh bao quanh cả
cuống hoa và quả, sau đó dụng hoa
và dụng quả.Trời nắng cuống hoa bị
khô, tóp lại, trời ẩm cuống hoa bị
thối, dễ gẫy. Thời kỳ trước thu hoạch
trên quả ban đầu xuất hiện các đốm
thấm nước, sau chuyển mầu thâm đen
và cuối cùng xuất hiện lớp sợi nấm
mầu trắng phủ từng phần hay cả quả
lê.
Đặc điểm phát sinh và gây hại
của bệnh.
Bệnh gây hại từ thời kỳ ra hoa,
đậu quả đến khi thu hoạch, nhưng
nguy hiểm hơn cả là thời kỳ ra hoa
kết quả (tháng 2, 3, 4). Trời âm u, ẩm
độ cao, mưa phùn thuận lợi cho bệnh
phát sinh và gây hại.Bệnh có thể gây
rụng hoa, rụng quả hàng loạt. Từ
tháng 5 - 9 thời tiết nắng nóng không
thích hợp cho bệnh phát sinh phát
triển nên bệnh ít gây hại, tuy nhiên
bệnh vẫn tiếp tục gây hại trong thời
kỳ thu hoạch gây khó khăn cho việc
bảo quản và vận chuyển.
- Biện pháp phòng trừ. Sau khi thu
hoạch quả, tiến hành cắt tỉa cành rồi
phun thuốc Boócđô 1% hoặc
Oxyclorua đồng 1%. Trước khi hoa
nở phun phòng 2 lần: lần 1 trước khi
nở hoa 1- 5 ngày, lần 2 sau lần 1
khoảng 10-15 ngày, phun thuốc
- Trình chiếu
- Giải thích
- Nêu vấn đề yêu
cầu HS thảo luận
- Trình chiếu
- Thuyết trình
- Trình chiếu
- Giải thích
- Nêu vấn đề yêu
cầu HS thảo luận
- Quan sát.
- Trả lời câu
hỏi
- Lắng nghe
và ghi chép
- Quan sát
- Lắng nghe
và ghi chép.
- Quan sát.
- Trả lời câu
hỏi
- Lắng nghe
và ghi chép
5