Phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất chính trong phân đoạn Chloroform từ lá cây Muồng trâu (Cassia alata L.)

Cây Muồng trâu (Cassia alata L.), còn gọi là cây Muồng lác, là một loài thực vật mọc hoang dã phổ biến ở Việt Nam, có nguồn gốc từ Nam Mỹ và hiện được trồng rộng rãi ở các nước nhiệt đới. Tại Việt Nam, cây này phân bố nhiều nhất ở miền Nam và miền Trung. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng lá Muồng trâu chứa nhiều hợp chất hóa học như anthraquinon, flavonoid, alkaloid, saponin, tannin và tinh dầu. Về hoạt tính sinh học, cây Muồng trâu đã được báo cáo có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus, chống đái tháo đường, chống ung thư, chống oxy hóa, chống dị ứng, kháng viêm, chữa lành vết bỏng và bảo vệ gan. Trong dân gian, cây Muồng trâu được dùng để chữa táo bón, phù thũng, đau gan, vàng da, và các bệnh ngoài da như hắc lào, bệnh Tokelo, Herpes loang vòng, bệnh ghẻ. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu về thành phần hóa học của lá cây Muồng trâu ở Việt Nam nói chung và Cần Thơ nói riêng vẫn còn hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu thành phần hóa học là cơ sở quan trọng để tiến hành các nghiên cứu sâu hơn và chứng minh các tác dụng sinh học tiềm năng của cây.

Các nhà nghiên cứu, sinh viên và chuyên gia trong lĩnh vực hóa học, dược học và y học cổ truyền quan tâm đến thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của dược liệu.

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất chính từ phân đoạn chloroform của lá cây Muồng trâu (Cassia alata L.), một loài dược liệu phổ biến thuộc họ Đậu (Fabaceae) tại Việt Nam. Kết quả khảo sát sơ bộ thành phần hóa học của lá Muồng trâu cho thấy sự hiện diện của nhiều nhóm hợp chất quan trọng như triterpenoid, anthraquinon, coumarin, glycosid tim, flavonoid, saponin và polyuronid. Để thực hiện, mẫu lá Muồng trâu tươi được thu hái tại quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ, sau đó được rửa sạch, phơi khô và xay nhỏ. Quá trình chiết xuất được tiến hành bằng phương pháp ngấm kiệt với cồn 96%, thu được cao toàn phần. Cao này sau đó được chiết phân bố lỏng – lỏng với các dung môi có độ phân cực khác nhau (hexan, chloroform, ethyl acetat và nước). Đặc biệt, phân đoạn chloroform được chuyển dạng phenolat để thu cao CF2. Từ cao CF2 (10,8 g), ba hợp chất chính đã được phân lập thành công bằng phương pháp sắc ký cột cổ điển: Aloe-emodin (20 mg), Kaempferol (10 mg) và Rhein (56 mg). Độ tinh khiết của các hợp chất này được kiểm tra bằng sắc ký lớp mỏng, và cấu trúc hóa học của chúng được xác định chi tiết thông qua phân tích dữ liệu phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) và so sánh với các tài liệu đã công bố. Đây là lần đầu tiên ba hợp chất này được chiết xuất và phân lập từ lá cây Muồng trâu thu hái tại Cần Thơ, Việt Nam, cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho các nghiên cứu sâu hơn về hoạt tính sinh học tiềm năng của loài cây này.