M C L CỤ Ụ
T m c tiêu đó, cho th y vi c rèn luy n k năng cho h c sinh là yêu c u r t c b n trong ừ ụ ấ ệ ệ ỹ ọ ầ ấ ơ ả
quá trình các em tham gia ho t đng, đòi h i ng i giáo viên ph i linh ho t trong vi c s ạ ộ ỏ ườ ả ạ ệ ử
d ng các ph ng pháp và hình th c t ch c ho t đng. Vi c thay đi các ph ng pháp vàụ ươ ứ ổ ứ ạ ộ ệ ổ ươ
hình th c t ch c ho t đng trong m t ch đ ho t đng c th s t o đi u ki n hình ứ ổ ứ ạ ộ ộ ủ ề ạ ộ ụ ể ẽ ạ ề ệ
thành và phát tri n các k năng c b n h c sinh. Đc bi t trong tình hình d ch Covid – ể ỹ ơ ả ở ọ ặ ệ ị
19 di n ra ph c t p, h c sinh không đc đn tr ng v n có th t ch c cho các con ễ ứ ạ ọ ượ ế ườ ẫ ể ổ ứ
nh ng sân ch i lành m nh, nh ng ho t đng phong phú. Đó cũng là gi i pháp rèn luy n ữ ơ ạ ữ ạ ộ ả ệ
k năng s ng cho h c sinh, t c là nh ng k năng - theo t ch c UNICEF - mang tính tâm ỹ ố ọ ứ ữ ỹ ổ ứ
lý xã h i và giao ti p cá nhân giúp cho con ng i đa ra nh ng quy t đnh có c s , giao ộ ế ườ ư ữ ế ị ơ ở
ti p m t cách có hi u qu , phát tri n nh ng k năng t x lý và qu n lý b n thân nh m ế ộ ệ ả ể ữ ỹ ự ử ả ả ằ
giúp h có m t cu c s ng lành m nh và có hi u qu . Đó là: H c đ bi t, h c đ làm, h cọ ộ ộ ố ạ ệ ả ọ ể ế ọ ể ọ
đ chung s ng, h c đ t kh ng đnh mình (UNESCO).ể ố ọ ể ự ẳ ị ....................................................... 5
A. ĐT V N ĐẶ Ấ Ề
I. LÝ DO CH N Đ TÀI:Ọ Ề
Sinh th i Ch t ch H Chí Minh coi công tác chăm sóc thi u niên, nhi đngờ ủ ị ồ ế ồ
là s nghi p đào t o m t l p ng i m i cho đt n c. Ng i nói: “Vì l i íchự ệ ạ ộ ớ ườ ớ ấ ướ ườ ợ
m i năm thì ph i tr ng cây, vì l i ích trăm năm thì ph i tr ng ng i”. Tr ngườ ả ồ ợ ả ồ ườ ồ
ng i đây chính là ph i t p trung giáo d c k năng s ng, tr c khi giáo d cườ ở ả ậ ụ ỹ ố ướ ụ
ki n th c cho h c sinh.ế ứ ọ
Vi c giáo d c là m t khoa h c, m t ngh thu t, không đc tùy ti n chệ ụ ộ ọ ộ ệ ậ ượ ệ ủ
quan. Quan đi m đó còn đc Ng i ch rõ qua các g i ý v ph ng pháp giáoể ượ ườ ỉ ợ ề ươ
d c tr em là t o cho các em môi tr ng giáo d c: H c mà ch i - ch i mà h c,ụ ẻ ạ ườ ụ ọ ơ ơ ọ
không gò bó, g ng ép đ các em có đi u ki n phát huy kh năng sáng t o c aượ ể ề ệ ả ạ ủ
mình b i m i tr em là m t ch th – m t nhân cách – không th áp đt tùyở ỗ ẻ ộ ủ ể ộ ể ặ
ti n. Tr i qua quá trình l ch s dân t c, giáo d c Vi t Nam đã có nhi u thay điệ ả ị ử ộ ụ ệ ề ổ
đ đáp ng v i nhu c u c a s phát tri n xã h i. Trong các nhà tr ng hi nể ứ ớ ầ ủ ự ể ộ ườ ệ
nay, các em h c sinh không ch đc h c t p nh ng ki n th c c b n v tọ ỉ ượ ọ ậ ữ ế ứ ơ ả ề ự
nhiên (nh Toán, Lý, Hóa, Sinh...), xã h i (Văn, S , Đa...), đc vui ch i màư ộ ử ị ượ ơ
các em còn đc tham gia vào các ho t đng do nhà tr ng t ch c đ phátượ ạ ộ ườ ổ ứ ể
tri n toàn di n v Trí - Đc - Th - M . T đó, các em hoàn thi n d n v nhânể ệ ề ứ ể ỹ ừ ệ ầ ề
cách, t ch , t tin và làm ch cu c s ng. Trong th i đi ngày nay, khi chúng taự ủ ự ủ ộ ố ờ ạ
đang trên đà h i nh p thì vi c t o ra m t th h công dân m i – công dân toànộ ậ ệ ạ ộ ế ệ ớ
c u – v i đy đ các k năng s ng là m t nhu c u c p thi t mà trách nghi mầ ớ ầ ủ ỹ ố ộ ầ ấ ế ệ
chính là ngành giáo d c và các nhà tr ng.ở ụ ườ
Rèn luy n k năng s ng cho h c sinh là m t trong năm n i dung đc Bệ ỹ ố ọ ộ ộ ượ ộ
Giáo d c và Đào t o phát đng th c hi n trong phong trào thi đua xây d ngụ ạ ộ ự ệ ự
Tr ng h c thân thi n – H c sinh tích c c t năm h c 2009 – 2010. ườ ọ ệ ọ ự ừ ọ Năm n iộ
dung xây d ng Tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c g m:ự ườ ọ ệ ọ ự ồ
- Xây d ng tr ng, l p xanh, s ch, đp, an toàn.ự ườ ớ ạ ẹ
2
- D y và h c có hi u qu , phù h p v i đc đi m l a tu i c a h c sinh,ạ ọ ệ ả ợ ớ ặ ể ứ ổ ủ ọ
giúp các em t tin trong h c t p.ự ọ ậ
- Rèn luy n k năng s ng cho h c sinh.ệ ỹ ố ọ
- T ch c các ho t đng t p th vui t i, lành m nh.ổ ứ ạ ộ ậ ể ươ ạ
- Tham gia tìm hi u, chăm sóc và phát huy giá tr các di tích l ch s , vănể ị ị ử
hóa, cách m ng đa ph ng.ạ ở ị ươ
Trích Ch thỉ ị 40/2008/CT-BGDĐT
T đó đn nay, các nhà tr ng đã r t sáng t o khi l ng ghép vi c d y cácừ ế ườ ấ ạ ồ ệ ạ
k năng s ng cho h c sinh thông qua các tình hu ng trong m i ho t đng giáoỹ ố ọ ố ọ ạ ộ
d c c a nhà tr ng. Giáo d c k năng s ng thúc đy quá trình phát tri n c aụ ủ ườ ụ ỹ ố ẩ ể ủ
cá nhân và phát tri n xã h i. Đi v i h c sinh, vi c đc h c k năng s ng -ể ộ ố ớ ọ ệ ượ ọ ỹ ố
trang b cho các em k năng s ng là vô cùng quan tr ng. ị ỹ ố ọ
Trong ba năm tr l i đây, d ch Covid – 19 di n bi n ph c t p, tr ng h cở ạ ị ễ ế ứ ạ ườ ọ
liên t c ph i đóng c a, h c sinh không đc đn tr ng. Nh ng đi u đóụ ả ử ọ ượ ế ườ ư ề
không có nghĩa là các nhà tr ng s đóng c a, h c sinh s ng ng h c. Ngay tườ ẽ ử ọ ẽ ừ ọ ừ
đu năm h c 2021 – 2022, khi đc thông báo các ho t đng giáo d c trongầ ọ ượ ạ ộ ụ
nahf tr ng s ph i t ch c d i hình th c tr c tuy n, Ban giám hi u nhàườ ẽ ả ổ ứ ướ ứ ự ế ệ
tr ng đã không ch lên k ho ch d y h c tr c tuy n mà còn trăn tr sao choườ ỉ ế ạ ạ ọ ự ế ở
các con dù nhà nh ng v n c n đc giao ti p v i th y cô, b n bè, đcở ữ ẫ ầ ượ ế ớ ầ ạ ượ
tham gia các ho t đng nh khi các con h c đi h c tr c ti p. Hi u rõ đcạ ộ ư ọ ọ ự ế ể ượ
vi c giáo d c k năng s ng cho h c sinh trung h c c s đc th c hi n thôngệ ụ ỹ ố ọ ọ ơ ở ượ ự ệ
qua quá trình d y các môn h c và t ch c các ho t đng sinh ho t d i c ,ạ ọ ổ ứ ạ ộ ạ ướ ờ
giáo d c ngoài gi lên l p nh ng không ph i l ng ghép – tích h p thêm kụ ờ ớ ư ả ồ ợ ỹ
năng s ng vào n i dung ch ng trình m t cách áp đt, c ng nh c, khi n n iố ộ ươ ộ ặ ứ ắ ế ộ
dung bài h c tr nên n ng n , quá t i mà theo cách ti p c n m i đó là s d ngọ ở ặ ề ả ế ậ ớ ử ụ
các ph ng pháp và k thu t d y h c tích c c t ch c các ho t đng phongươ ỹ ậ ạ ọ ự ổ ứ ạ ộ
phú đ t o đi u ki n, c h i cho h c sinh đc th c hành, tr i nghi m kể ạ ề ệ ơ ộ ọ ượ ự ả ệ ỹ
năng s ng trong quá trình h c t p, vui ch i t đó l ng ghép m t cách nhố ọ ậ ơ ừ ồ ộ ẹ
nhàng nh ng k năng s ng vào n i dung bài h c và các ho t đng đn t ngữ ỹ ố ộ ọ ạ ộ ế ừ
3
đi t ng h c sinh. K năng s ng giúp h c sinh có kh năng ng phó phù h pố ượ ọ ỹ ố ọ ả ứ ợ
và linh ho t trong các tình hu ng c a cu c s ng hàng ngày, giúp h c sinh v nạ ố ủ ộ ố ọ ậ
d ng m t cách hi u qu ki n th c đã h c vào cu c s ng, ụ ộ ệ ả ế ứ ọ ộ ố làm tăng tính th cự
hành c a bài h c. Chính vì v y, vi c trang b cho h c sinh nh ng ki n th c, giáủ ọ ậ ệ ị ọ ữ ế ứ
tr , thái đ, k năng phù h p góp ph n hình thành cho h c sinh nh ng hành vi,ị ộ ỹ ợ ầ ọ ữ
thói quen lành m nh, tích c c lo i b nh ng hành vi, thói quen tiêu c c và tạ ự ạ ỏ ữ ự ự
đi u ch nh mình theo chi u h ng tích c c. Đ đáp ng yêu c u đó, trong hoànề ỉ ề ướ ự ể ứ ầ
c nh h c tr c tuy n và ngay khi c chuy n sang h c tr c ti p cũng khôngả ọ ự ế ả ể ọ ự ế
đc t ch c các ho t đng t p th . Song song v i các ho t đng giáo d c,ượ ổ ứ ạ ộ ậ ể ớ ạ ộ ụ
nhà tr ng đã t ch c cho h c sinh tham gia nhi u HĐNGLL, t ch c các ti tườ ổ ứ ọ ề ổ ứ ế
sinh ho t d i c b ng hình th c tr c tuy n và đã mang l i cho các em ni mạ ướ ờ ằ ứ ự ế ạ ề
ham thích tìm hi u, h c h i cùng các k năng s ng c n thi t.ể ọ ỏ ỹ ố ầ ế
Trong khuôn kh c a m t sáng ki n kinh nghi m đã đc áp d ng vàổ ủ ộ ế ệ ượ ụ
b c đu có k t qu , xu t phát t tình hình th c t , tôi ch n đ tài sáng ki nướ ầ ế ả ấ ừ ự ế ọ ề ế
kinh nghi m: Giáo d c k năng s ng cho h c sinh THCS thông qua các ti tệ ụ ỹ ố ọ ế
sinh ho t d i c trong b i c nh d ch Covid - 19 nh m kh ng đnh nh ng k tạ ướ ờ ố ả ị ằ ẳ ị ữ ế
qu ho t đng t i nhà tr ng, đng th i góp thêm kinh nghi m đ giúp choả ạ ộ ạ ườ ồ ờ ệ ể
vi c giáo d c k năng s ng cho h c sinh tr ng THCS ngày m t phát tri nệ ụ ỹ ố ọ ở ườ ộ ể
c v b r ng l n chi u sâu.ả ề ề ộ ẫ ề
II. M C ĐÍCH, ĐI T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C UỤ Ố ƯỢ Ạ Ứ
1. M c đích nghiên c uụ ứ
Ho t đng sinh ho t d i cạ ộ ạ ướ ờ tr ng THCS h ng đn nh ng m c đíchở ườ ướ ế ữ ụ
sau đây:
- M r ng và nâng cao hi u bi t cho h c sinh v các lĩnh v c c a điở ộ ể ế ọ ề ự ủ ờ
s ng xã h i, làm phong phú h n v n tri th c kinh nghi m ho t đng t p thố ộ ơ ố ứ ệ ạ ộ ậ ể
c a h c sinh. ủ ọ
- Rèn luy n các k năng c b n phù h p v i l a tu i h c sinh trung h cệ ỹ ơ ả ợ ớ ứ ổ ọ ọ
c s nh : k năng giao ti p ng x có văn hóa, k năng t ch c qu n lý vàơ ở ư ỹ ế ứ ử ỹ ổ ứ ả
4
tham gia các ho t đng t p th v i t cách là ch th ho t đng, kh năngạ ộ ậ ể ớ ư ủ ể ạ ộ ả
ki m tra, đánh giá k t qu h c t p, rèn luy n, c ng c phát tri n các hành vi,ể ế ả ọ ậ ệ ủ ố ể
thói quen t t trong h c t p, lao đng và công tác xã h i. ố ọ ậ ộ ộ
- B i d ng thái đ t giác, tích c c tham gia các ho t đng t p th vàồ ưỡ ộ ự ự ạ ộ ậ ể
ho t đng xã h i, hình thành tình c m chân thành, ni m tin trong sáng v i cu cạ ộ ộ ả ề ớ ộ
s ng, v i quê h ng đt n c, có thái đ đúng đn v i các ố ớ ươ ấ ướ ộ ắ ớ hi n t ng t nhiên vàệ ượ ự
xã h i. ộ
T m c tiêu đó, cho th y vi c rèn luy n k năng cho h c sinh là yêu c uừ ụ ấ ệ ệ ỹ ọ ầ
r t c b n trong quá trình các em tham gia ho t đng, đòi h i ng i giáo viênấ ơ ả ạ ộ ỏ ườ
ph i linh ho t trong vi c s d ng các ph ng pháp và hình th c t ch c ho tả ạ ệ ử ụ ươ ứ ổ ứ ạ
đng. Vi c thay đi các ph ng pháp và hình th c t ch c ho t đng trongộ ệ ổ ươ ứ ổ ứ ạ ộ
m t ch đ ho t đng c th s t o đi u ki n hình thành và phát tri n các kộ ủ ề ạ ộ ụ ể ẽ ạ ề ệ ể ỹ
năng c b n h c sinh. Đc bi t trong tình hình d ch Covid – 19 di n ra ph cơ ả ở ọ ặ ệ ị ễ ứ
t p, h c sinh không đc đn tr ng v n có th t ch c cho các con nh ngạ ọ ượ ế ườ ẫ ể ổ ứ ữ
sân ch i lành m nh, nh ng ho t đng phong phú. Đó cũng là gi i pháp rènơ ạ ữ ạ ộ ả
luy n k năng s ng cho h c sinh, t c là nh ng k năng - theo t ch c UNICEFệ ỹ ố ọ ứ ữ ỹ ổ ứ
- mang tính tâm lý xã h i và giao ti p cá nhân giúp cho con ng i đa ra nh ngộ ế ườ ư ữ
quy t đnh có c s , giao ti p m t cách có hi u qu , phát tri n nh ng k năngế ị ơ ở ế ộ ệ ả ể ữ ỹ
t x lý và qu n lý b n thân nh m giúp h có m t cu c s ng lành m nh và cóự ử ả ả ằ ọ ộ ộ ố ạ
hi u qu . Đó là: H c đ bi t, h c đ làm, h c đ chung s ng, h c đ tệ ả ọ ể ế ọ ể ọ ể ố ọ ể ự
kh ng đnh mình (UNESCO).ẳ ị
2. Đi t ng và ph m vi nghiên c uố ượ ạ ứ
Đây là đ tài “Giáo d c k năng s ng cho h c sinh THCS thông qua cácề ụ ỹ ố ọ
ti t sinh ho t d i c trong b i c nh d ch Covid - 19” nên tôi t p trung nghiênế ạ ướ ờ ố ả ị ậ
c u toàn th h c sinh trong tr ng cùng tham gia tìm hi u trong các gi sinhứ ể ọ ườ ể ờ
ho t d i c đu tu n hay trong bu i t ch c các ngày l k ni m, s ki nạ ướ ờ ầ ầ ổ ổ ứ ễ ỷ ệ ự ệ
l n trong năm h c theo ch đi m tháng v i các n i dung, hình th c phù h pớ ọ ủ ể ớ ộ ứ ợ
v i l a tu i thi u niên.ớ ứ ổ ế
5