ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: BAO BÌ THỰC PHẨM
NGÀNH, NGHỀ: CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 628/QĐ-CĐCĐ-ĐT, ngày 18 tháng 12 năm
2024 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp)
Đồng Tháp, năm 2024
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Bao bì là một trong những nhân tố quan trọng trong sản xuất thực phẩm- do
có chức năng chứa đựng, bảo quản, vận chuyển, kiểm tra. Bao bì không chỉ là
phương tiện thể hiện hình thức của sản phẩm mà còn gắn liền với chất lượng sản
phẩm. Bao bì giúp ngăn cách thực phẩm với môi trường ngoài, từ đó bảo quản
sản phẩm được lâu hơn. Hiện nay, công nghiệp bao bì liên tục được phát triển.
Các loại vật liệu bao bì luôn được nghiên cứu, công nghệ mới để sản xuất bao bì
cũng ngày càng được áp dụng rộng rãi nhằm đảm bảo cho sản phẩm bao bì đáp
ứng tốt hơn nhu cầu của sản xuất và trao đổi hàng hoá.
Giáo trình Bao bì thực phẩm được biên soạn gồm 4 chương:
Chương 1: Giới thiệu về bao bì thực phẩm
Chương 2: Nhãn bao bì thực phẩm
Chương 3: Các loại bao bì thực phẩm
Chương 4: An toàn vệ sinh bao bì thực phẩm
Giáo trình là tài liệu nghiên cứu và học tập của sinh viên học nghề “Công
nghệ thực phẩm”
Chúng tôi xin cảm ơn sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô để giáo trình này
hoàn thiện hơn.
Đồng Tháp, ngày 25 tháng 9 năm 2024
Tham gia biên soạn:
1. Chủ biên: Sỹ Thị Thế
2. ………….
3. …………
3
MỤC LỤC
Trang
LỜI GIỚI THIỆU ............................................................................................... 2
DANH SÁCH BẢNG .......................................................................................... 5
DANH SÁCH HÌNH ........................................................................................... 6
Chương 1: GIỚI THIỆU VỀ BAO BÌ THỰC PHẨM................................... 10
1. Giới thiệu ..................................................................................................... 10
1.1. Định nghĩa bao bì thực phẩm ................................................................ 10
1.2. Chức năng của bao bì............................................................................ 13
1.2.1. Chức năng đảm bảo số lượng và chất lượng thực phẩm ................... 13
1.2.2. Chức năng thông tin, giới thiệu sản phẩm, thu hút người tiêu dùng . 16
1.2.3. Chức năng thuận lợi trong phân phối, lưu kho, quản lý và tiêu dùng 17
1.3. Các loại vật liệu bao gói ....................................................................... 18
2. Phân loại ...................................................................................................... 19
2.1. Phân loại bao bì theo loại thực phẩm ................................................... 19
2.2. Phân loại theo tính năng kỹ thuật của bao bì ........................................ 20
2.3. Phân loại theo vật liệu bao bì ................................................................ 20
Chương 2: NHÃN BAO BÌ THỰC PHẨM ..................................................... 22
1. Nhãn hiệu thực phẩm ................................................................................... 22
1.1. Vai trò của nhãn hiệu thực phẩm ......................................................... 22
1.2. Nội dung ghi nhãn bắt buộc ................................................................. 23
1.3. Nội dung ghi nhãn khuyến khích ......................................................... 27
1.4. Mã số mã vạch (MSMV) ...................................................................... 28
1.4.1. Đặc điểm của MSMV ........................................................................ 28
1.4.2. Cấu tạo MSMV EAN-13 và EAN-8 của hàng hóa bán lẻ ................. 29
1.4.3. Cấu tạo MSMV của hàng hóa phân phối hay đơn vị gửi đi .............. 31
1.5. Mã QR ................................................................................................... 32
2. Thiết kế nhãn bao bì .................................................................................... 32
4
Chương 3: CÁC LOẠI BAO BÌ THỰC PHẨM ............................................ 34
1. Bao bì giấy, plastic và ghép nhiều lớp ........................................................ 34
1.1. Tính chất bao bì giấy ............................................................................ 34
1.2. Tính chất của bao bì plastic .................................................................. 35
1.2.1. Polyethylene – PE .............................................................................. 36
1.2.2. Polypropylene – PP ............................................................................ 38
1.2.3. Polyvinylchloride – PVC ................................................................... 39
1.2.4. Polyethylene terephthalate (PET) ...................................................... 40
1.2.5. Polyamide (PA) ................................................................................. 41
1.2.6. Polystyrene – PS ................................................................................ 42
1.2.7. Polystyren expansible (PSE).............................................................. 43
1.3. Tính chất bao bì ghép nhiều lớp ........................................................... 43
2. Bao bì thủy tinh và kim loại ......................................................................... 47
2.1. Bao bì thủy tinh..................................................................................... 47
2.2. Bao bì kim loại ...................................................................................... 50
2.2.1. Tính chất chung của bao bì kim loại.................................................. 51
2.2.2. Phân loại bao bì kim loại ................................................................... 51
2.2.3. Vecni bảo vệ lớp thiếc ....................................................................... 53
Chương 4: AN TOÀN VỆ SINH BAO BÌ THỰC PHẨM ............................. 55
1. Chất lượng bao bì thực phẩm ...................................................................... 55
2. Ký hiệu tái chế các loại bao bì plastic ......................................................... 56
3. Tiêu chuẩn an toàn vệ sinh vật liệu chế tạo thiết bị và bao bì ..................... 56
4. Phẩm màu in ấn bao bì ................................................................................ 56
5. Vệ sinh chai lọ tái sử dụng .......................................................................... 57
6. Bao bì bioplastic giảm ô nhiễm môi trường ................................................ 58