
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ HỌC THÚ Y
NGÀNH/NGHỀ: DỊCH VỤ THÚ Y
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
1

Thanh Hóa, năm 2022
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình "Chẩn đoán và Điều trị học Thú y" được biên soạn nhằm cung cấp
kiến thức và kỹ năng nền tảng về công tác chẩn đoán và điều trị bệnh cho động vật,
phục vụ cho chương trình đào tạo Cao đẳng ngành Dịch vụ Thú y. Quá trình biên
soạn dựa trên chương trình khung của Tổng cục Dạy nghề và tham khảo các tài liệu
chuyên ngành cập nhật, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn.
Giáo trình này là một mô đun chuyên môn quan trọng, giúp người học hình
thành năng lực cần thiết để thực hiện công tác khám bệnh, chẩn đoán, tiên lượng và
đưa ra các nguyên tắc, phương pháp điều trị bệnh hiệu quả cho thú y. Nội dung giáo
trình được cấu trúc thành 8 bài học chính, bao gồm các khái niệm cơ bản, phương
pháp khám bệnh tổng quát và chi tiết các hệ cơ quan, các nguyên tắc và phương
pháp điều trị cụ thể, kèm theo các phần thực hành kỹ năng.
Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Nông nghiệp
Thanh Hóa, Khoa Nông Lâm nghiệp cùng các đồng nghiệp đã tạo điều kiện và
đóng góp ý kiến để hoàn thiện giáo trình này.
Thanh Hóa, ngày….....tháng….....năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: CN. Phạm Thị Hằng Nga
2. Thành viên: ThS. Nguyễn Văn Vân
2

MỤC LỤC
2. Cách tiến hành công tác khám bệnh .............................................................5
3. Nội dung khám bệnh ..................................................................................10
4. Từ nội dung khám bệnh sang chẩn đoán ....................................................14
1. Triệu chứng (Symptom/Sign) .....................................................................18
2. Hội chứng (Syndrome) ...............................................................................21
3. Chẩn đoán (Diagnosis) ...............................................................................22
4. Tiên lượng (Prognosis) ...............................................................................24
1. CÁC PHƯƠNG PHÁP LÂM SÀNG .........................................................28
2. CÁC PHƯƠNG PHÁP CẬN LÂM SÀNG ................................................39
1. HỎI BỆNH (ANAMNESIS) ......................................................................48
2. KHÁM BỆNH (KHÁM TOÀN THÂN) ....................................................51
1. KHÁM BỘ MÁY TIÊU HÓA ...................................................................67
4. KHÁM BỘ MÁY TIẾT NIỆU ...................................................................84
5. KHÁM BỘ MÁY VẬN ĐỘNG .................................................................87
2. NGUYÊN TẮC CHỦ ĐỘNG TÍCH CỰC (PROACTIVE AND ACTIVE
PRINCIPLE)....................................................................................................97
3. NGUYÊN TẮC TỔNG HỢP (COMPREHENSIVE/INTEGRATED
PRINCIPLE)....................................................................................................98
4. NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ CÁ THỂ (INDIVIDUALIZED TREATMENT
PRINCIPLE)....................................................................................................99
5. ĐIỀU TRỊ PHẢI CÓ KẾ HOẠCH (PLANNED TREATMENT
PRINCIPLE)..................................................................................................101
6. ĐIỀU TRỊ PHẢI ĐƯỢC THEO DÕI CHẶT CHẼ (CLOSE MONITORING
PRINCIPLE)..................................................................................................102
7. THỰC HÀNH: ĐIỀU TRỊ BỆNH THEO NGUYÊN TẮC SINH LÝ (ĐIỀU
TRỊ CHỨNG TIÊU CHẢY TRÊN BÒ).......................................................103
3

2. ĐIỀU TRỊ THEO NGUYÊN NHÂN (ETIOLOGICAL/CAUSAL
TREATMENT)..............................................................................................110
3. ĐIỀU TRỊ THEO CƠ CHẾ SINH BỆNH (PATHOGENETIC
TREATMENT)..............................................................................................113
4. ĐIỀU TRỊ MANG TÍNH CHẤT BỔ SUNG (SUPPORTIVE/ADJUVANT
TREATMENT)..............................................................................................114
1. ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC (PHARMACOTHERAPY/DRUG THERAPY)
.......................................................................................................................121
2. ĐIỀU TRỊ BẰNG VẬT LÝ (PHYSICAL THERAPY/PHYSICAL
MODALITIES).............................................................................................125
3. ĐIỀU TRỊ BẰNG KÍCH THÍCH PHI ĐẶC HIỆU (NON-SPECIFIC
STIMULATORY THERAPY / PARASPECIFIC THERAPY)...................128
4

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN
Tên môn học/mô đun: CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ HỌC THÚ Y
Mã môn học/mô đun: MĐ 19
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun:
Vị trí: Mô đun này được dạy sau khi đã học xong các môn học cơ sở và mô
đun Kỹ thuật truyền giống.
Tính chất: Là mô đun chuyên môn trong chương trình đào tạo cao đẳng
ngành dịch vụ thú y.
Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Môn học trang bị cho người học
những kiến thức và kỹ năng cốt lõi trong việc tiếp cận, khám, chẩn đoán bệnh trên
động vật. Từ đó, người học có thể đưa ra những quyết định điều trị phù hợp, góp
phần quan trọng vào việc bảo vệ sức khỏe vật nuôi, đảm bảo hiệu quả kinh tế trong
chăn nuôi và các dịch vụ thú y liên quan. Đây là nền tảng thiết yếu cho công tác
chuyên môn của một cán bộ thú y trình độ cao đẳng.
Mục tiêu của môn học/mô đun:
Về kiến thức: Nhận biết được các khái niệm, phương pháp khám và chẩn đoán học
thú y.
Về kỹ năng: Khám, chẩn đoán và điều trị được bệnh học thú y.
Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
-Thận trọng, mạnh dạn và chính xác, an toàn khi khám, chẩn đoán và điều trị bệnh.
- Nghiêm túc, có trách nhiệm với môn học.
- Chủ động trong quá trình học.
Nội dung của môn học/mô đun :
BÀI 1: KHÁM VÀ CHẨN ĐOÁN BỆNH
Thời gian: 02 giờ
Mục tiêu:
- Nhận biết được tầm quan trọng của công tác khám bệnh và chẩn đoán, cách chuẩn
bị nơi khám bệnh, dụng cụ khám bệnh, gia súc khám bệnh.
- Khám, chẩn đoán được bệnh toàn thân và cục bộ cho con vật.
5

