
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: CÔNG NGHỆ LẠNH THỰC PHẨM
NGÀNH, NGHỀ: CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 628/QĐ-CĐCĐ-ĐT, ngày 18 tháng 12 năm 2024
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp )
Đồng Tháp, năm 2024

1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

2
LỜI GIỚI THIỆU
Ngành công nghiệp lạnh đã ra đời hàng trăm năm nay và được sử dụng rất
rộng rãi trong nhiều ngành kỹ thuật khác nhau như trong công nghiệp chế biến và
bảo quản thực phẩm, công nghiệp hoá chất, công nghiệp rượu, bia, sinh học, kỹ
thuật sấy nhiệt độ thấp, xây dựng, công nghiệp dầu mỏ, chế tạo vật liệu, dụng cụ,
thiết kế chế tạo máy, xử lý hạt giống, y học, thể thao, trong đời sống,... Ngày nay,
ngành kỹ thuật lạnh đã phát triển rất mạnh mẽ và phạm vi ứng dụng ngày càng mở
rộng, đặc biệt là trong lĩnh vực thực phẩm.
Giáo trình Công nghệ lạnh thực phẩm cung cấp những kiến thức cơ bản về kỹ
thuật lạnh: các chu trình lạnh, và các thiết bị chính trong hệ thống lạnh. Đồng thời,
giáo trình còn đề cập đến ứng dụng của kỹ thuật lạnh và lạnh đông trong công nghệ
thực phẩm.
Nội dung giáo trình Công nghệ lạnh thực phẩm gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết của các chu trình lạnh và các thiết bị chính trong
hệ thống lạnh
Chương 2: Quá trình chế biến lạnh và bảo quản lạnh thực phẩm
Chương 3: Quá trình lạnh đông và bảo quản lạnh đông thực phẩm
Giáo trình này được hoàn thành trên cơ sở tham khảo các tài liệu trong lĩnh
vực công nghệ lạnh thực phẩm. Giáo trình được sử dụng chủ yếu cho việc giảng
dạy và làm tài liệu tham khảo cho sinh viên hệ cao đẳng nghề Công nghệ thực
phẩm.
Xin chân thành cám ơn Ban Giám Hiệu, Lãnh đạo Khoa Kỹ thuật - Công nghệ
đã tạo điều kiện cho chúng tôi hoàn thành giáo trình này.
Xin cám ơn tất cả các đồng nghiệp đã góp ý cho những sai sót trong quá trình
hoàn thành giáo trình này.
Đồng Tháp, ngày … tháng … năm 2024
Biên soạn
Huỳnh Thị Thúy Quyên

3
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN ...................................................................................... 1
LỜI GIỚI THIỆU .................................................................................................... 2
MỤC LỤC ................................................................................................................. 3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA CÁC CHU TRÌNH LẠNH VÀ CÁC
THIẾT BỊ CHÍNH TRONG HỆ THỐNG LẠNH ................................................ 9
1. Các thiết bị chính trong hệ thống máy lạnh ......................................................... 10
1.1. Thiết bị máy nén ............................................................................................. 10
1.1.1. Máy nén pittông trượt ................................................................................ 10
1.1.2. Máy nén roto lăn ........................................................................................ 11
1.1.3. Máy nén rôto tấm trượt .............................................................................. 12
1.1.4. Máy nén rôto xoắn ốc ................................................................................. 12
1.1.5. Máy nén trục vít ......................................................................................... 13
1.2. Thiết bị ngưng tụ ............................................................................................ 13
1.2.1 Thiết bị ngưng tụ giải nhiệt bằng nước
................................................. 14
1.2.2. Thiết bị ngưng tụ giải nhiệt bằng không khí .............................................. 17
1.3. Thiết bị tiết lưu ............................................................................................... 20
1.3.1
.
Tổng
quan về thiết bị tiết lưu
.................................................................. 20
1.3.2.Cáp tiết lưu
................................................................................................ 20
1.3.3. Thiết bị tiết lưu tay
................................................................................. 20
1.3.4. Thiết bị tiết lưu điện tử
........................................................................... 21
1.4. Thiết bị bay hơi .............................................................................................. 21
1.4.1. Tổng quan về thiết bị bay hơi
............................................................... 21
1.4.2. Thiết bị bay hơi làm lạnh không khí
................................................... 22
1.4.3. Thiết bị bay hơi làm lạnh chất lỏng
...................................................... 23
2. Các chu trình lạnh trong hệ thống lạnh ................................................................ 25
2.1. Chu trình máy lạnh nén hơi 1 cấp .................................................................. 25
2.1.1. Cơ sở hình thành
..................................................................................... 25

4
2.1.2. Chu trình khô .............................................................................................. 27
2.2. Chu trình máy lạnh nén hơi 2 cấp .................................................................. 28
2.2.1.
Chu trình 2 cấp, 1 tiết lưu làm mát trung gian không hoàn toàn
..... 28
2.2.2. Chu trình 2 cấp, 2 tiết lưu làm mát trung gian không hoàn toàn
.... 29
3. Môi chất lạnh và chất tải lạnh .............................................................................. 30
3.1. Môi chất lạnh .................................................................................................. 30
3.1.1. Tổng quan về môi chất lạnh
................................................................... 30
3.1.2. Các môi chất lạnh thường dùng
............................................................ 31
3.2. Chất tải lạnh ................................................................................................... 35
3.2.1. Tổng quan về chất tải lạnh
.................................................................... 35
3.2.2. Các chất tải lạnh thường dùng
.............................................................. 36
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1 .......................................................................... 39
CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH CHẾ BIẾN LẠNH VÀ BẢO QUẢN LẠNH
THỰC PHẨM ......................................................................................................... 40
1. Quá trình chế biến lạnh thực phẩm ...................................................................... 40
1.1. Một số khái niệm ............................................................................................ 40
1.2. Những biến đổi của thực phẩm trong quá trình làm lạnh .............................. 41
1.2.1. Biến đổi vật lý ............................................................................................ 41
1.2.2. Biến đổi về hóa học .................................................................................... 41
1.2.3. Biến đổi sinh lý .......................................................................................... 42
1.2.4. Các quá trình sinh hóa trong thịt, cá .......................................................... 42
1.3. Kỹ thuật làm lạnh một số sản phẩm thực phẩm ............................................. 44
1.3.1. Làm lạnh thịt gia súc (trâu, bò, lợn) ........................................................... 44
1.3.2. Làm lạnh thịt gia cầm (gà, vịt, chim) ......................................................... 45
1.3.3. Làm lạnh thủy hải sản ................................................................................ 45
1.3.4. Làm lạnh rau quả
.................................................................................... 46
2. Quá trình bảo quản lạnh thực phẩm ..................................................................... 46
2.1. Phương pháp bảo quản lạnh thực phẩm ......................................................... 46

