ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: GIỐNG CÂY TRỒNG
NGÀNH/NGHỀ: TRỒNG TRỌT- BẢO VỆ THỰC VẬT
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày…….tháng….năm .........
…………........... của……………………………….
………Năm 2025
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Giống cây trồng là một trong những yếu tố đầu vào quan trọng nhất,vai trò
quyết định đến năng suất, chất lượng nông sản, hiệu quả kinh tế và sự phát triển bền
vững của ngành nông nghiệp. Trong suốt lịch sử phát triển nông nghiệp, con người
đã không ngừng tìm kiếm, thuần hóa, chọn lọc và cải tiến các loài cây dại để tạo ra
những giống cây trồng ngày càng tốt hơn, đáp ứng nhu cầu đa dạng về lương thực,
thực phẩm, nguyên liệu cho công nghiệp và dược liệu.
Giáo trình này được biên soạn với mục tiêu cung cấp một tài liệu học tập
tham khảo hữu ích cho sinh viên các ngành Khoa học cây trồng, học sinh ngành
Trồng trọt- Bảo vệ thực vật và những ai quan tâm đến lĩnh vực giống cây trồng.
Kết cấu của giáo trình Giống cây trồng
Giáo trình Giống cây trồng được chúng tôi trình bày trong 6 chương:
Chương 1: Đại cương về công tác giống cây trồng
Chương 2: Lai giống cây trồng và tạo giống cây trồng thuần chủng
Chương 3: Đánh giá giống cây trồng
Chương 4: Khảo nghiệm giống cây trồng
Chương 5: Sản xuất nhân giống cây trồng
Chương 6: Kiểm tra giống và hạt giống
Cách trình bày của giáo trình
Để giúp cho học sinh học tốt môn này, trong từng chương chúng tôi có nêu lên
mục tiêu của chương. Sau mỗi chương chúng tôi nêu câu hỏi cần thiết và nội dung
thực hành để trao đổi và ôn tập, củng cố kiến thức.
Chúng tôi hy vọng với các kiến thức và cách trình bày của chúng tôi, cuốn
giáo trình này sẽ là tài liệu học tập tốt và bổ ích của học sinh Trung cấp ngành
Trồng trọt- Bảo vệ thực vật của Trường Cao đẳng Nông nghiệp Thanh Hóa, đồng
thời nó cũng là tài liệu tham khảo tốt cho cán bộ giảng dạy và nghiên cứu có liên
quan đến cây trồng.
Trong quá trình biên soạn, tập thể tác giả cố gắng cập nhật những kiến thức
hiện đại và thực tiễn vào. Tuy nhiên, do thời gian, trình độ, nguồn tư liệu có hạn nên
không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được sự góp ý của độc giả
để lần tái bản sau giáo trình có chất lượng tốt hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
…............, ngày…..........tháng…........... năm……
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Th.s Đỗ Thị Huyền
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH.............................................................................................................1
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN......................................................................19
Tên môn học/mô đun: Giống cây trồng...................................................................19
Mã môn học/mô đun: MH 08...................................................................................19
CHƯƠNG 1. ĐẠI CƯƠNG VỀ CÔNG TÁC GIỐNG CÂY TRỒNG.....................1
Giới thiệu:...............................................................................................................1
Mục tiêu của chương:.............................................................................................1
- Người học trình bày được khái niệm giống cây trồng, khái niệm đặc trưng, đặc
tính giống; tiêu chuẩn của một giống tốt................................................................1
- Người học có khả năng vận dựng kiến thức vào học các phần sau và phục vụ
sản xuất...................................................................................................................1
- Xác định quyết tâm học tập, hiểu cặn kẽ các khái niệm và nhớ các khâu cơ bản
trong công tác giống cây trồng để làm cơ sở học các phương pháp chọn tạo và
nhân giống cây trồng..............................................................................................1
1. Khái niệm giống cây trồng.................................................................................1
1.1. Định nghĩa...................................................................................................1
1.2. Đặc điểm của giống.....................................................................................3
2. Khái niệm đặc trưng, đặc tính............................................................................4
2.1. Đặc trưng (hiện nay gọi là tính trạng).........................................................4
Đặc trưng (tính trạng) là những biểu hiện kiểu hình bên ngoài của các bộ phận
của cây trồng có thể quan sát, đo đếm được......................................................4
Có 2 loại đặc trưng:............................................................................................4
- Đặc trưng (tính trạng) số lượng là biểu hiện mà ta có thể quan sát cân, đo,
đếm (định lượng) một cách cụ thể. VD: Số nhánh, hàm lượng các chất, số
bông, số hạt, khối lượng hạt, đường kính bắp v.v..............................................4
Tính trạng số lượng thường do hệ thống đa gen quy định và tính trạng số
lượng hay thay đổi theo điều kiện cảnh,............................................................4
- Đặc trưng (tính trạng) chất lượng: Quan sát được nhưng không định lượng
được cụ thể, ví dụ màu sắc hạt, lá, hoa, cũ, Sự phân chia này có tính tương đối.
Tính trạng chất lượng thường do ít gen quy định, có thể một hoặc vài gen.