
BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH VÀ CÔNG THƯƠNG
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN/MÔ ĐUN: HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ
NGÀNH/NGHỀ: TIN HỌC ỨNG DỤNG
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 837/QĐ-DLCT ngày 19 tháng 9 năm 2022
của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Du Lịch và Công Thương
Hải Dương, năm 2022
1
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục
đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ
bị nghiêm cấm.
3

LỜI GIỚI THIỆU
Những năm gần đây, vai trò của hệ thống thông tin trong kinh doanh đã ngày càng
lớn mạnh. Từ chỗ chỉ được sử dụng để hỗ trợ một số hoạt động trong văn phòng, hệ thống
thông tin đã trở nên có vai trò chiến lược trong doanh nghiệp. Đặc biệt, những thành tựu
về công nghệ thông tin và ứng dụng của chúng trong các lĩnh vực đa dạng khác nhau của
doanh nghiệp đã khiến cho doanh nghiệp ngày càng chú ý nhiều hơn tới việc áp dụng
những thành tựu của công nghệ thông tin nhằm gia tăng ưu thế cạnh tranh và tạo cơ hội
cho mình. Hiện nay, trào lưu ứng dụng thành tựu công nghệ thông tin không chỉ giới hạn
ở các doanh nghiệp lớn tầm cỡ đa quốc gia mà đang lan rộng trong tất cả các doanh
nghiệp kể các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở các nước đang phát triển.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế trong những năm học vừa qua, học phần Hệ thống thông
tin quản lý đã được giảng dạy trong chương trình đào tạo của Nhà trường cho các ngành
Kế toán và Quản trị kinh doanh nhưng chưa có bài giảng được ban hành chính thức để
phục vụ cho việc giảng dạy của giáo viên và việc học tập của sinh viên. Để thống nhất nội
dung giảng dạy của giáo viên và giúp cho sinh viên có tài liệu học tập và nghiên cứu nên
tôi đề xuất viết bài giảng cho học phần Hệ thống thông tin quản lý góp phần vào việc nâng
cao hiệu quả giảng dạy trong Nhà trường hiện nay, sự cần thiết cho quá trình học tập,
nghiên cứu của sinh viên, nên tôi đề xuất viết bài giảng “Hệ thống thông tin quản lý”.
Bài giảng này cung cấp cho sinh viên bậc cao đẳng những kiến thức cơ bản, kỹ
năng ứng dụng công nghệ thông tin trong những lĩnh vực kinh doanh khác nhau. Bài
giảng gồm 3 chương:
- Chương 1: Hệ thống thông tin.
- Chương 2: Cơ sở dữ liệu.
- Chương 3: Các hệ thống thông tin phục vụ quản lý doanh nghiệp.
Giáo trình được viết dựa trên chương trình hiện đang áp dụng giảng dạy cho đối tượng
CĐ chính quy ở Nhà trường hiện nay. Cuốn sách này là tài liệu học tập cho học sinh, sinh
viên CĐ đồng thời có thể sử dụng như tài liệu tham khảo cho các đối tượng học viên
khác.
Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng đây là cuốn " Giáo trình Hệ thống thông tin quản lý”
đầu tiên dành cho đối tượng CĐ không thể tránh khỏi những sai sót, rất mong sự đóng góp
ý kiến của các thầy giáo, cô giáo, các em học sinh, sinh viên và các bạn đồng nghiệp để
cuốn sách được hoàn thiện hơn .
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trường, các nhà chuyên môn
và bạn đọc đã giúp đỡ, động viên, tạo điều kiện cho chúng tôi hoàn thành cuốn giáo trình
này.
Hải Dương, ngày tháng năm
Tham gia biên soạn
Chủ biên
Lê Đình Hưng
4
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN

QUYỀN ........................................................................................3 LỜI GIỚI
THIỆU........................................................................................................4 MỤC
LỤC...................................................................................................................5 1.
Nội dung chương trình đào tạo nghề Tin học ứng dụng .........................................7 2.
Chương trình chi tiết mô đun ..................................................................................9
BÀI MỞ ĐẦU: GIỚI THIỆU VỀ HỌC
PHẦN .........................................................9
1. Thời đại công nghệ thông
tin ............................................................................13 2. Đối tượng nội dung
nghiên cứu của học phần ..................................................14 3. Phương pháp
nghiên cứu, học tập học phần .....................................................14
CHƯƠNG I: HỆ THỐNG THÔNG TIN..................................................................15
1. Định nghĩa và các bộ phận cấu thành hệ thống thông tin ................................15
1.1. Định nghĩa..................................................................................................15 1.2.
Các đặc tính của thông tin trong hệ thống thông tin quản lý. ....................15 2. Các
bộ phận cấu thành hệ thống thông tin........................................................18 3. Phân
loại hệ thống thông tin trong một tổ chức...............................................22 3.1. Phân
loại theo mục đích phục vụ của thông tin đầu ra ..............................22 3.2. Phân loại
theo lĩnh vực và mức độ ra quyết định.......................................26 3.3. Phân loại
theo cấp ứng dụng ......................................................................27 4. Mô hình biểu
diễn hệ thống thông tin ...............................................................28 5. Tầm quan
trọng của hệ thống thông tin hoạt động tốt ......................................29 6. Lợi ích
kinh tế của hệ thống thông tin ..............................................................31 6.1. Giá trị
của một thông tin quản lý ...............................................................31 7. Tính giá trị
của hệ thống thông tin quản lý.......................................................32 8. Chi phí cho
hệ thống thống thông tin................................................................33 8.1. Chi phí cố
định...........................................................................................33 8.2. Chi phí biến
đổi..........................................................................................34 9. Đánh giá hiệu quả
kinh tế của hệ thống thông tin.............................................34 9.1. Phương pháp phân
tích điểm cân bằng chi phí ..........................................34 9.2. Phương pháp phân tích
tiền dư ..................................................................35 9.4. Phương pháp kinh
nghiệm .........................................................................35 9.5. Phương pháp so
sánh..................................................................................35 CHƯƠNG II: CƠ SỞ
DỮ LIỆU...............................................................................37 1. Một số khái niệm
của cơ sở dữ liệu ..................................................................37 1.1. Thực thể
(Entry).........................................................................................37 1.2. Trường dữ
liệu (Filed)................................................................................38 1.3. Bản ghi
(Record)........................................................................................38 14. Bảng
(Table)................................................................................................38 1.5. Khóa
chính (Primary Key).........................................................................38 1.6. Khóa
ngoại .................................................................................................39 2. Những hoạt
động chính của cơ sở dữ liệu.........................................................39 2.1. Cập nhật dữ
liệu .........................................................................................39 2.2. Truy vấn dữ liệu
.........................................................................................40 2.3. Lập các báo cáo từ
cơ sở dữ liệu................................................................40 3. Cấu trúc tệp và mô hình
dữ liệu........................................................................41 4. Một số kỹ thuật hiện đại
thiết kế và sử dụng cơ sở dữ liệu ..............................42 4.1. Cơ sở dữ liệu và kỹ
thuật Client/Server.....................................................42 4.2. Cơ sở dữ liệu hướng đối
tượng ..................................................................43
5

4.3. Liên kết ứng dụng Website với cơ sở dữ liệu tổ chức............................... 43
CHƯƠNG III: CÁC HỆ THỐNG THÔNG TIN PHỤC VỤ QUẢN LÝ DOANH
NGHIỆP ............................................................................................................................ 46
1. Hệ thống thông tin Marketing (MIS Marketing Information System)............. 46 2. Các
hệ thống thông tin Marketing tác nghiệp .................................................. 47 2.1. Hệ thống
thông tin bán hàng ..................................................................... 47 2.2. Hệ thống thông tin
phân phối .................................................................... 49 2.3. Các hệ thống kế toán tài
chính tác nghiệp hỗ trợ ...................................... 49 3. Hệ thống thông tin Marketing sách
lược .......................................................... 51 3.1. Hệ thống thông tin quản lý bán
hàng......................................................... 51 3.2. Hệ thống thông tin xúc tiến bán
hàng........................................................ 52 3.3. Hệ thống thông tin tính giá thành sản
phẩm.............................................. 52 4. Hệ thống thông tin Marketing chiến
lược ........................................................ 53 4.1. Hệ thống thông tin dự báo bán
hàng ......................................................... 53 4.2. Hệ thống thông tin lập kế hoạch và phát
triển sản phẩm .......................... 54 4.4. Hệ thống thông tin báo cáo cấp
trên.......................................................... 55 5. Hệ thống thông tin quản trị nguồn nhân
lực..................................................... 55 5.1. Hệ thống thông tin quản trị vị trí làm
việc ................................................ 56 5.2. Hệ thống thông tin đánh giá tình hình thực hiện
công việc ...................... 57 5.3. Hệ thống thông tin báo cáo cấp
trên.......................................................... 57 6. Hệ thống thông tin kinh doanh và sản
xuất...................................................... 58 6.1. Khái quát về hệ thống thông tin quản lý sản
xuất và kinh doanh ............. 58 6.2. Hệ thống thông tin kinh doanh và hệ thống thông tin
sản xuất................. 59 7. Các hệ thống thông tin sản xuất tác
nghiệp...................................................... 59 7.1. Hệ thống thông tin mua
hàng .................................................................... 59 7.2. Hệ thống thông tin nhận
hàng ................................................................... 59 7.3. Hệ thống thông tin kiểm tra chất
lượng..................................................... 60 7.4. Hệ thống thông tin giao
hàng .................................................................... 60 7.5. Hệ thống thông tin kế toán chi
phí, giá thành ........................................... 60 KẾT
LUẬN .............................................................................................................. 61 TÀI
LIỆU THAM KHẢO........................................Error! Bookmark not defined.
6

