1
SỞ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỈNH BẮC NINH
TRƯỜNG TRUNG CẤP Y DƯỢC THĂNG LONG
GIÁO TRÌNH MÔN: LẬP TRÌNH CƠ BẢN
NGÀNH/NGHỀ : CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
MÃ NGÀNH/NGHỀ : 5480202
TRÌNH ĐỘ : TRUNG CẤP
Ban hành theo Quyết định số: 102/QĐ-YDTL ngày 08 tháng04 năm 2024
của Hiệu trưởng Trường Trung cấp Y Dược Thăng Long
(Lưu hành nội bộ)
Bắc Ninh, Năm 2024
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Hiện nay, tại Trường chưa có giáo trình Lập trình cơ bản. Đặc biệt trên thị
trường không có tài liệu học tập, tham khảo phù hợp với chương trình khung Cao đẳng
nghề, trung cấp nghề thuộc nghề Công nghệ thông tin (CNTT) trong quá trình đào tạo
nghề hiện nay.
Nhóm tác giả biên soạn giáo trình lập trình cơ bản nhằm mục đích giúp học
sinh, sinh viên (HSSV) sử dụng giáo trình làm tài liệu nghiên cứu và học tập một cách
thuận tiện. Chương trình môn học được sử dụng để giảng dạy cho sinh viên trung cấp
nghề Công nghệ thông tin (ứng dụng phần mềm) và làm tài liệu tham khảo cho các
nghề thuộc các ngành nghề kỹ thuật.
Vậy, rất mong được sự góp ý của bạn đọc để tài liệu này ngày càng được hoàn
thiện hơn, chúng tôi xin chân thành cảm ơn..
Xin chân thành cảm ơn!.
Bắc Ninh, ngày tháng năm 2024
Tham gia biên soạn
1. Hoàng Văn Thắng - Chủ biên
2. Hoàng Văn Thắng
3. Hoàng Văn Thắng
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC............................1
CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH C.....3
1.1. Giới thiệu ngôn ngữ C................................3
1.1.1. Lịch sử phát triển................................3
1.1.2. Sự cần thiết......................................4
1.2. Các thao tác cơ bản..................................9
1.2.1. Khởi động.........................................9
1.2.2. Thoát khỏi.......................................10
1.2.3. Tạo mới, ghi một chương trình C..................10
1.3. Sử dụng trợ giúp....................................13
1.4. Bài tập.............................................15
CHƯƠNG II: CÁC THÀNH PHẦN CƠ BẢN CỦA NGÔN NGỮ
LẬP TRÌNH C..................................16
2.1. Từ khóa và kí hiệu..................................16
2.1.1. Từ khóa..........................................16
2.1.2. Tập ký tự dùng trong ngôn ngữ C..................17
2.1.3. Tập ký hiệu......................................17
2.2. Các kiểu dữ liệu sơ cấp.............................17
2.2.1. Kiểu số nguyên...................................17
2.2.2. Kiểu số thực (Kiểu dấu phẩy động).................18
2.2.3. Kiểu ký tự.......................................19
2.3. Biến, hằng, biểu thức...............................20
2.3.1. Phân loại, khai báo và sử dụng biến..............20
2.3.2. Hằng (Constant)..................................20
2.3.3. Biến và Biểu thức................................21
2.4. Cấu trúc một chương trình...........................25
2.4.1. Tiền xử lý và biên dịch..........................25
2.4.2. Cấu trúc một chương trình C......................26
2.4.3. Các thư viện thông dụng..........................27
2.5. Câu lệnh............................................27
2.5.1. Khái niệm........................................27
2.5.2. Lệnh gán và lệnh gộp.............................27
2.5.3. Nhập và xuất dữ liệu.............................30
2.6. Thực thi chương trình...............................32
2.7. Bài tập.............................................33
CHƯƠNG III: CÁC CÂU LỆNH CÓ CẤU TRÚC.........34
3.1. Cấu trúc rẽ nhánh...................................34
3.1.1. Dạng không đầy đủ................................34
3.1.2. Dạng đầy đủ......................................35
3.2. Cấu trúc lựa chọn......................49
3.3. Cấu trúc lặp........................................53
3.3.1. Cấu trúc lặp for:................................53
3.3.2. Cấu trúc lặp While...............................55
3.3.3. Vòng lặp do... while..............................57
3.4. Các lệnh đặc biệt...................................59
3.4.1. Lệnh Break.......................................59
3.4.2. Lệnh Continue....................................60
3.5. Bài tập.............................................61
CHƯƠNG IV: HÀM VÀ CHƯƠNG TRÌNH CON...........62
4.1. Khái niệm hàm.......................................62
4.1.1. Phân loại hàm....................................63
4.1.2. Quy tắc hoạt động của hàm........................64
4.2. Xây dựng hàm........................................64
4.2.1. Định nghĩa hàm...................................64
4.2.2. Sử dụng hàm......................................65
4.3. Các tham số của hàm...................................66
4.3.1. Phân biệt các loại tham số.......................66
4.3.2. Cách truyền tham số..............................66
4.4. Bài tập:............................................69
CHƯƠNG V: DỮ LIỆU KIỂU MẢNG..................70
5.1. Khái niệm mảng......................................70
5.2. Khai báo mảng.......................................70
5.2.1. Mảng 1 chiều.....................................70
5.3. Truy xuất mảng......................................72
5.3.1. Truy xuất mảng 1 chiều...........................75
5.3.2. Truy xuất mảng 2 chiều...........................75
5.4. Bài tập.............................................81
CHƯƠNG VI: CON TRỎ...........................83
6.1. Khái niệm về con trỏ và địa chỉ.....................83
6.2. Khai báo và sử dụng biến con trỏ....................83
6.2.1. Khai báo biến con trỏ............................84
6.2.2. Các thao tác trên con trỏ........................84
6.3. Bài tập.............................................88
CHƯƠNG VII: CHUỖI KÝ Tự......................89
7.1. Khái niệm...........................................89