1
UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: MÁY ĐÓNG MỞ CỬA VAN
NGÀNH/NGHÊ: QUẢN LÝ & KHAI THÁC CTTL
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: …. /QĐ-TCNCC ngày … tháng …năm 2025
của Hiệu trưởng Trường Cao Đẳng Nông Nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2025
2
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Mô đun Máy đóng mở Cửa van là một trong những giáo trình
cơ sở nghề được biên soạn dựa trên hướng dẫn tại Thông tư số 01/2024/TT-
BLĐTBXH ngày 19/02/2024 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã
hội theo nội dung chương trình khung được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
và Trường cao đẳng nông nghiệp Thanh Hóa ban hành dành cho hệ Cao đẳng nghề
Quản lý & Khai thác công trình Thủy lợi.
Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng chặt
chẽ với nhau, logíc.
Khi biên soạn, người biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới
có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo,
nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế học tập
đồng thời có tính thực tiễn cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng
thời gian đào tạo 75 giờ gồm có:
Bài 1: Máy đóng mở cửa van kiểu đai ốc - trục vít
Bài 2: Máy đóng mở cửa van kiểu bánh răng-đai ốc-trục vít
Bài 3: Máy đóng mở cửa van kiểu hệ bánh răng - đai ốc - trục vít
dẫn động bằng tay quay
Bài 4: Máy đóng mở cửa van kiểu hệ bánh răng - đai ốc - trục vít
dẫn động bằng động cơ điện
Bài 5: Máy đóng mở cửa van kiểu tời quay tay
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và
công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiến thức mới
cho phù hợp. Trong giáo trình, Tôi có đề ra nội dung bài tập của từng bài để người
học củng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo
nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp ý
kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để người biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện
hơn.Thanh Hóa, ngày 28 tháng 05 năm 2025
Chủ biên
3
Nguyễn Thị Đức
4
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN...................................................................................................................9
I .Vị trí, tính chất của mô đun:.......................................................................................................9
II. Mục tiêu mô đun:......................................................................................................................9
Nội dung của mô đun:...................................................................................................................9
BÀI MỞ ĐẦU................................................................................................................................. 10
I. Các loại cửa van trên công trình thuỷ lợi, thuỷ điện................................................................10
II. Nhiệm vụ của máy đóng mở cửa van.....................................................................................10
BÀI 1: MÁY ĐÓNG MỞ CỬA VAN KIỂU ĐAI ỐC - TRỤC VÍT..............................................12
Mục tiêu của bài..........................................................................................................................12
Nội dung bài................................................................................................................................ 12
1. Cấu tạo.....................................................................................................................................12
1.1. Đai ốc................................................................................................................................13
1.2. Trục vít.............................................................................................................................13
1.3. Vòng bi............................................................................................................................. 14
1.4. Bệ đỡ.................................................................................................................................14
1.5. Tay quay........................................................................................................................... 15
2. Nguyên lý làm việc..................................................................................................................15
3. Phương pháp vận hành............................................................................................................16
3.1. Thao tác nâng cửa van......................................................................................................16
3.1.1. Kiểm tra trước khi vận hành..........................................................................................17
3.1.2. Vận hành........................................................................................................................18
Quay tay quay theo chiều quy định để nâng cửa van lên........................................................18
3.1.3. Quan sát.........................................................................................................................19
3.1.4. Dừng lại.........................................................................................................................20
3.1.5. Khóa an toàn (nếu có)....................................................................................................21
3.2. Thao tác hạ cửa van..........................................................................................................21
4. Bảo dưỡng và sửa chữa...........................................................................................................22
4.1. Bảo dưỡng........................................................................................................................22
4.2. Sửa chữa........................................................................................................................... 23
4.2.1 1. Khó quay tay...............................................................................................................24
4.2.1 2. Van tự trôi (không giữ được vị trí).............................................................................25
4.2.1 3. Tiếng ồn lạ..................................................................................................................26
4.2.1 4. Cáp/xích hỏng (nếu có sử dụng cáp/xích để nâng hạ van).........................................27
1. Bổ sung bôi trơn hoặc làm sạch...........................................................................................28
2. Thay thế linh kiện................................................................................................................29
5
3. Điều chỉnh...........................................................................................................................30
4.2.3 .1. Luôn đảm bảo van được cố định an toàn...................................................................31
4.2.3 .2. Sử dụng dụng cụ phù hợp và thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE).....................................32
4.2.3 .3. Không bao giờ tháo rời cơ cấu con cóc hoặc phanh khi van đang chịu tải...............33
5. Kiểm tra...................................................................................................................................34
BÀI 2:MÁY ĐÓNG MỞ CỬA VAN KIỂU BÁNH RĂNG-ĐAI ỐC-TRỤC VÍT........................35
Mục tiêu của bài..........................................................................................................................35
Nội dung bài................................................................................................................................ 35
1. Cấu tạo.....................................................................................................................................35
1.1. Cặp bánh răng...................................................................................................................36
1.2. Đai ốc................................................................................................................................37
1.3. Trục vít.............................................................................................................................37
1.4. Vòng bi............................................................................................................................. 37
1.5. Bệ đỡ.................................................................................................................................38
1.6. Tay quay........................................................................................................................... 38
2. Nguyên lý làm việc..................................................................................................................38
3. Phương pháp vận hành............................................................................................................39
3.1. Thao tác nâng cửa van......................................................................................................39
3.2. Thao tác hạ cửa van..........................................................................................................40
4. Bảo dưỡng và sửa chữa...........................................................................................................41
4.1. Bảo dưỡng........................................................................................................................41
4.2. Sửa chữa........................................................................................................................... 43
4.2.1 1. Khó quay tay...............................................................................................................43
4.2.1 2. Van tự trôi (không giữ được vị trí).............................................................................44
4.2.1 3. Tiếng ồn lạ..................................................................................................................45
4.2.1 4. Cáp/xích hỏng (nếu có sử dụng cáp/xích để nâng hạ van).........................................46
1. Bổ sung bôi trơn hoặc làm sạch...........................................................................................47
2. Thay thế linh kiện................................................................................................................48
3. Điều chỉnh...........................................................................................................................49
4.2.3 .1. Luôn đảm bảo van được cố định an toàn...................................................................50
4.2.3 .2. Sử dụng dụng cụ phù hợp và thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE).....................................51
4.2.3 .3. Không bao giờ tháo rời cơ cấu con cóc hoặc phanh khi van đang chịu tải...............52
5. Kiểm tra...................................................................................................................................53
BÀI 3: MÁY ĐÓNG MỞ CỬA VAN KIỂU HỆ BÁNH RĂNG - ĐAI ỐC - TRỤC VÍT DẪN
ĐỘNG BẰNG TAY QUAY...........................................................................................................54
Mục tiêu của bài..........................................................................................................................54
Nội dung bài................................................................................................................................ 54
1. Cấu tạo.....................................................................................................................................54