
1
UBND TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NÔNG NGHIỆP THANH HÓA
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: VẬN HÀNH, BẢO DƯỠNG MÁY BƠM LY TÂM VÀ HỖN LƯU
NGÀNH/NGHÊ: QUẢN LÝ & KHAI THÁC CTTL
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: …. /QĐ-TCNCC ngày … tháng …năm 2025
của Hiệu trưởng Trường Cao Đẳng Nông Nghiệp Thanh Hóa
Thanh Hóa, năm 2025

2
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Mô đun Vận hành, bảo dưỡng máy bơm ly tâm và hỗn lưu là
một trong những giáo trình cơ sở nghề được biên soạn dựa trên hướng dẫn tại
Thông tư số 01/2024/TT-BLĐTBXH ngày 19/02/2024 của Bộ trưởng Bộ Lao
động – Thương binh và Xã hội theo nội dung chương trình khung được Bộ Lao
động - Thương binh và Xã hội và Trường cao đẳng nông nghiệp Thanh Hóa
ban hành dành cho hệ Cao đẳng nghề Quản lý & Khai thác công trình Thủy
lợi.
Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng
chặt chẽ với nhau, logíc.
Khi biên soạn, người biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức
mới có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu
đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực
tế học tập đồng thời có tính thực tiễn cao. Nội dung giáo trình được biên soạn
với dung lượng thời gian đào tạo 60 giờ gồm có:
Bài 1: Cấu tạo và các thông số làm việc chủ yếu của máy bơm ly tâm và hỗn
lưu
Bài 2: Vận hành máy bơm ly tâm và hỗn lưu
Bài 3: Bảo dưỡng máy bơm ly tâm và hỗn lưu
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học
và công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiến thức
mới cho phù hợp. Trong giáo trình, Tôi có đề ra nội dung bài tập của từng bài
để người học củng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo
nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp
ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để người biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn
thiện hơn.Thanh Hóa, ngày 28 tháng 05 năm 2025
Chủ biên

3
Nguyễn Thị Đức
MỤC LỤC
L I GI I THIỆUỜ Ớ .........................................................................................................................................2
GIÁO TR NH M ĐUNÌ Ô ...............................................................................................................................8
Tên MĐ: V N H NH, BẢO DƯ NG MÁY BƠM LY T M V H N LƯUẬ À Ỡ Â À Ỗ .....................................................8
Vị trí, tính chất và vai trò của môn học:...............................................................................................8
Mục tiêu cua mô đun:..........................................................................................................................8
Nội dung của Mô đun:..........................................................................................................................8
B I 1: CẤU TẠO V CÁC TH NG SỐ L M VIỆC CH YẾU C A MÁY BƠM LY T M V H N LƯUÀ À Ô À Ủ Ủ Â À Ỗ ............9
Giới thiệu:.............................................................................................................................................9
Nội dung chính:....................................................................................................................................9
1. Cấu tạo và các bộ phận chính của máy bơm ly tâm.........................................................................9
1.1. Vỏ bơm....................................................................................................................................10
1.2. Bánh xe công tác.....................................................................................................................10
1.3. Trục bơm.................................................................................................................................10
1.4. Các ổ trục.................................................................................................................................11
1.5. Các vòng đệm lót.....................................................................................................................11
1.6. Vành chống rò.........................................................................................................................11
1.7. Bộ phận làm giảm tác dụng lực dọc trục................................................................................11
1.8. Gối đỡ trục..............................................................................................................................11
2. Các thông số công tác chủ yếu của máy bơm................................................................................11
2.1. Lưu lượng................................................................................................................................12
2.2. Chiều cao hút nước.................................................................................................................12
2.3. Chiều cao nước đẩy địa hình...................................................................................................12
2.4. Cột nước toàn phần................................................................................................................12
2.5. Công suất máy bơm................................................................................................................13
2.6. Hiệu suất máy bơm.................................................................................................................13
2.7. Đường đặc tính của máy bơm ly tâm......................................................................................13
3. Hiện tượng khí thực trong máy bơm.............................................................................................14
3.1. Quá trình phát sinh khí thực...................................................................................................14
3.2. Nguyên nhân và điều kiện phát sinh.......................................................................................14

4
3.3. Biện pháp phòng tránh...........................................................................................................15
4. Những máy bơm ly tâm thường được dùng ở Việt Nam..............................................................16
Bài 2: V N H NH MÁY BƠM LY T M V H N LƯUẬ À Â À Ỗ ...............................................................................19
Mục tiêu:............................................................................................................................................19
Nội dung bài.......................................................................................................................................19
1. Những quy định về vận hành.........................................................................................................19
1.1 Tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất:...................................................................................19
Tại Sao Cần Tuân Thủ Tuyệt Đối?...................................................................................................19
Người Vận Hành Cần Làm Gì?........................................................................................................20
1.2 Kiểm tra an toàn trước khi vận hành:......................................................................................21
1.2.1. Đảm Bảo Các Thiết Bị Bảo Vệ Hoạt Động Tốt......................................................................21
1.2.2. Khu Vực Xung Quanh Bơm Phải Thông Thoáng, Không Có Vật Cản....................................23
1.3 Đào tạo và cấp phép.................................................................................................................23
Tại Sao "Đào Tạo và Cấp Phép" Lại Quan Trọng Đến Vậy?............................................................24
Yêu Cầu Đối Với Chương Trình Đào Tạo và Cấp Phép:..................................................................25
1.4 Ghi chép và báo cáo:................................................................................................................25
1.5 Sử dụng đúng mục đích và thông số kỹ thuật:.........................................................................26
1.6 Bảo trì định kỳ:.........................................................................................................................26
1.7 Trang bị bảo hộ lao động:........................................................................................................26
1.8 Biện pháp khẩn cấp:.................................................................................................................26
2. Thực hiện vận hành........................................................................................................................26
2.1. Kiểm tra và chuẩn bị chạy máy...............................................................................................26
2.1. 1. Kiểm tra tổng thể bên ngoài...............................................................................................26
2.1. 2. Kiểm tra hệ thống đường ống và van.................................................................................28
2.1. 3. Kiểm tra mức dầu/nước bôi trơn (nếu có).........................................................................30
2.1. 4. Kiểm tra hệ thống điện........................................................................................................31
2.1. 5. Kiểm tra khả năng mồi nước (đối với bơm ly tâm).............................................................32
2.1. 6. Quay thử bằng tay (nếu có thể)..........................................................................................33
2.2. Trình tự đóng điện chạy máy.................................................................................................33
Các Bước Khởi Động Máy Bơm Ly Tâm:.........................................................................................34
Mục đích.........................................................................................................................................34
Thao tác..........................................................................................................................................35
Lưu ý...............................................................................................................................................36
2.3. Nhiệm vụ khi chạy máy...........................................................................................................39
Nhiệm vụ của người vận hành trong suốt quá trình bơm hoạt động................................................39
Theo dõi các thông số vận hành....................................................................................................39

5
Lắng nghe tiếng ồn.........................................................................................................................41
Quan sát rung động........................................................................................................................41
Kiểm tra rò rỉ..................................................................................................................................42
Ghi chép thông số..........................................................................................................................42
Xử lý sự cố nhỏ...............................................................................................................................43
2.4. Trình tự ngừng máy.................................................................................................................43
2.4. 1. Từ từ đóng van đẩy.............................................................................................................44
2.4. 2. Ngắt điện động cơ...............................................................................................................44
2.4. 3. Đóng van hút (nếu cần).......................................................................................................45
2.5. Sau khi ngừng máy..................................................................................................................46
Ghi chép thông tin..........................................................................................................................46
Kiểm tra tổng thể...........................................................................................................................46
Vệ sinh (nếu cần)............................................................................................................................47
Bảo vệ bơm (nếu ngừng lâu)..........................................................................................................48
Kiểm tra và chuẩn bị cho lần vận hành tiếp theo..........................................................................48
Bài 3: BẢO DƯ NG MÁY BƠM LY T M V H N LƯUỠ Â À Ỗ ...........................................................................50
Mục tiêu của bài.................................................................................................................................50
Nội dung bài.......................................................................................................................................50
1. Quy Phạm Kỹ Thuật Bảo Dưỡng Máy Bơm....................................................................................50
1.1. Chu Kỳ Bảo Dưỡng..................................................................................................................50
1. Kiểm tra tổng quan máy bơm và khu vực xung quanh..............................................................50
........................................................................................................................................................51
2. Lắng nghe tiếng ồn lạ.................................................................................................................51
3. Kiểm tra nhiệt độ của động cơ và ổ đỡ......................................................................................52
4. Đọc và ghi lại các thông số vận hành.........................................................................................53
5. Kiểm tra mức dầu bôi trơn trong hộp số hoặc các ổ đỡ (nếu có)..............................................53
1.1.2 Bảo dưỡng hàng tuần/tháng:................................................................................................54
1.1.2 .1. Kiểm tra độ rung của máy bơm và động cơ.....................................................................54
Mất cân bằng......................................................................................................................................54
Sai lệch tâm........................................................................................................................................55
Hỏng ổ đỡ...........................................................................................................................................56
Lỏng các mối ghép..............................................................................................................................56
Khí thực..............................................................................................................................................57
Sự cố nền móng.................................................................................................................................58
1.1.2 .2. Kiểm tra độ căng của dây đai (đối với bơm truyền động bằng dây đai)..........................59
1.1.2 .3. Kiểm tra mức độ bẩn của bộ lọc (nếu có) và tiến hành vệ sinh hoặc thay thế................59

