
BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
TRƯNG CAO ĐNG ĐẠI VIỆT SÀI GÒN
GIO TRNH
MÔN HC: TIẾNG VIỆT THỰC HÀNH NGÀNH: TIẾNG ANH
TRNH Đ: CAO ĐNG
(Lưu hành nội bộ)
MỤC LỤC

BÀI 1: MT SỐ VẤN ĐỀ CHỮ VIẾT TIẾNG VIỆT VÀ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG VỀ
CHÍNH TẢ ................................................................................................... 01 1. Một số vấn
đề về chữ viết tiếng Việt ............................................................................ 01 2. Rèn luyện kĩ
năng về chính tả……………………………………………………....... 01 2.1. Đặc điểm
chính tả tiếng Việt ..................................................................................... 01 2.2. Nguyên tắc
kết hợp chính tả tiếng Việt ..................................................................... 03 2.3. Chữa các lỗi
thông thường về chính tả ...................................................................... 04 2.4. Quy tắc viết
hoa và phiên âm tiếng nước ngoài......................................................... 11 BÀI TẬP RÈN
LUYỆN KĨ NĂNG CHÍNH TẢ........................................................... 13 Bài tập 1: Tìm và
chữa lỗi chính tả trong các đoạn văn.................................................... 13 Bài tập 2 : Điền dấu
hỏi, ngã............................................................................................. 14 Bài tập 3: Điền s hay x
vào chỗ trống .............................................................................. 14 Bài tập 4: Điền Ch hay Tr
vào chỗ trống .......................................................................... 15 Bài tập 5: Tìm và sửa lỗi
viết hoa của các đoạn văn......................................................... 15 Bài 2: RÈN LUYỆN KỸ
NĂNG VỀ TỪ....................................................................... 16 1. Khái quát về
từ ............................................................................................................. 16 2. Chữa các lỗi
thông thường về dùng từ trong văn bản................................................... 16 2.1. Lỗi dùng từ
không đúng nghĩa ................................................................................... 16 2.2. Lỗi dùng từ
không hợp phong cách ........................................................................... 17 2.3. Lỗi thừa từ,
lặp từ, dùng từ sáo rỗng.......................................................................... 18 BÀI TẬP RÈN
LUYỆN KĨ NĂNG DÙNG TỪ............................................................ 20 Xác định lỗi và
đưa ra cách sửa phù hợp cách dùng từ trong các câu .............................. 20 Bài 3: CÂU VÀ
RÈN LUYỆN KỸ NĂNG VỀ CÂU.................................................... 22 1. Khái quát về
câu............................................................................................................ 22 1.1 Khái
niệm.................................................................................................................... 22 1.2. Phân
loại câu theo cấu tạo ngữ pháp.......................................................................... 22 1.3. Các
thành phần phụ của câu....................................................................................... 23 1.3.1.
Trạng ngữ ................................................................................................................ 23 1.3.2.
Đề ngữ..................................................................................................................... 23 1.3.3.
Phụ chú.................................................................................................................... 24 1.3.4.
Cảm thán ................................................................................................................. 24 1.3.5.
Tình thái .................................................................................................................. 24 1.3.6.
Liên ngữ (chuyển tiếp)............................................................................................ 24 2. Chữa
các lỗi thông thường về câu................................................................................. 25
2
2.1. Câu thiếu chủ ngữ ...................................................................................................... 25
2.2. Câu thiếu vị ngữ ......................................................................................................... 25
2.3. Câu thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ.................................................................................. 26
2.4. Thiếu vế câu ............................................................................................................... 26
2.5. Lỗi thiếu lôgich .......................................................................................................... 26
2.6. Lỗi quy chiếu.............................................................................................................. 27 3.
Cách dùng dấu câu ........................................................................................................ 27 3.1.

Dấu chấm (.)............................................................................................................... 27 3.2.
Dấu chấm hỏi (?)........................................................................................................ 27 3.3.
Dấu chấm cảm (!)....................................................................................................... 28 3.4.
Dấu chấm lửng (…).................................................................................................... 28 3.5.
Dấu hai chấm (:)......................................................................................................... 29 3.6.
Dấu chấm phẩy (;)...................................................................................................... 29 3.7.
Dấu phẩy (,)................................................................................................................ 29 3.8.
Dấu gạch ngang (-)..................................................................................................... 29 3.9.
Dấu ngoặc đơn ........................................................................................................... 30 3.10.
Dấu ngoặc kép.......................................................................................................... 30 4. Các
lỗi thường gặp về dấu câu ...................................................................................... 30 4.1.
Dùng dấu chấm ngắt câu khi câu chưa hoàn chỉnh, trọn vẹn..................................... 30 4.2.
Không đánh dấu để ngắt các bộ phận của câu ........................................................... 30 4.3.
Lẫn lộn các chức năng của dấu câu............................................................................ 30 4.4.
Dùng dấu ngắt ở các vị trí không cần thiết trong câu ................................................ 30 BÀI
TẬP LỖI VỀ CÂU VÀ DẤU CÂU....................................................................... 31 Bài 1:
Xác định lỗi và chữa lại các câu............................................................................ 31 Bài 2:
Đặt dấu câu thích hợp vào các câu, đoạn và giải thích tại sao ............................... 33 Bài 3:
Xác định thành phần cấu tạo của các câu............................................................... 34 BÀI 4 :
TẠO LẬP VÀ TIẾP NHẬN ĐOẠN VĂN ....................................................... 35 1. Khái
niệm...................................................................................................................... 35 2. Những
yêu cầu chung của đoạn văn ............................................................................. 35 2.1. Đoạn
văn phải có sự thống nhất nội dung.................................................................. 35 2.2. Đoạn
văn phải có quan hệ chặt chẽ với các đoạn văn khác trong văn bản ................ 35 2.3. Đoạn
văn phải phù hợp với phong cách chung của văn bản...................................... 36 3. Các loại
đoạn văn .......................................................................................................... 36 3.1. Đoạn
văn có câu chủ đề ............................................................................................. 36 3.1.1. Diễn
dịch ................................................................................................................. 37 3.1.2. Quy
nạp ................................................................................................................... 37 3.2. Đoạn
văn không có câu chủ đề .................................................................................. 37
3
3.2.1. Móc xích.................................................................................................................. 38
3.2.2. Song hành................................................................................................................ 38 4.
Tìm hiểu lập luận trong đoạn văn ................................................................................. 39 4.1.
Khái niệm lập luận ..................................................................................................... 39 4.2.
Yêu cầu của lập luận .................................................................................................. 39 5. Các
phép liên kết........................................................................................................... 39 5.1. Phép
nối...................................................................................................................... 40 5.2. Phép
thế ...................................................................................................................... 40 5.3. Phép
lặp...................................................................................................................... 40 5.4. Phép
liên tưởng .......................................................................................................... 40 6. Các lỗi
thường gặp trong đoạn văn ............................................................................... 41 6.1. Lạc chủ

đề .................................................................................................................. 41 6.2. Thiếu
ý ....................................................................................................................... 41 6.3. Lặp
ý........................................................................................................................... 42 6.4. Lỗi
đứt mạch .............................................................................................................. 42 6.5. Lỗi
mâu thuẫn về ý (thiếu lôgic) ............................................................................... 42 BÀI
TẬP........................................................................................................................... 43 Bài 1:
Xác định kiểu đoạn văn, câu chủ đoạn, các phép liên kết của các đoạn văn ......... 43 Bài 2:
Xác định lỗi và sửa lại các đoạn văn ..................................................................... 45 Bài 3:
Xác định luận cứ, luận điểm và kết luận của các bài viết ...................................... 45 Bài 4:
Sắp xếp các câu thành đoạn văn hoàn chỉnh, trên cơ sở đó xác định kiểu đoạn
văn, câu chủ đoạn.............................................................................................................. 46
Bài 5: Xác định phép liên kết trong các câu/ đoạn văn..................................................... 47
BÀI 5 : TẠO LẬP VÀ TIẾP NHẬN VĂN BẢN........................................................... 49 1.
Tạo lập văn bản ............................................................................................................. 49 1.1.
Khái niệm văn bản ..................................................................................................... 49 1.2.
Các loại văn bản ......................................................................................................... 49 1.3.
Bố cục của văn bản .................................................................................................... 49 1.4.
Xây dựng kết cấu (đề cương) của văn bản................................................................. 49 1.5.
Các lỗi về cấu tạo của văn bản ................................................................................... 50 2.
Tiếp nhận văn bản ......................................................................................................... 50 2.1.
Tóm tắt văn bản.......................................................................................................... 50 2.2.
Tổng thuật một văn bản.............................................................................................. 51 TÀI
LIỆU THAM KHẢO .............................................................................................. 5
4
BÀI 1: MT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CHỮ VIẾT TIẾNG VIỆT VÀ RÈN
LUYỆN KĨ NĂNG VỀ CHÍNH TẢ
1. Một số vấn đề về chữ viết tiếng Việt
1.1. Chữ viết tiếng Việt được xây dựng theo hệ thống chữ cái Latinh, và theo nguyên tắc
âm vị học. Tức giữa âm và chữ có quan hệ tương ứng 1-1. Mỗi âm do một kí hiệu biểu thị,
mỗi kí hiệu mang một giá trị. Tuy nhiên, vẫn còn một số điểm bất hợp lí:
- Vi phạm nguyên tắc 1-1, tức dùng nhiều kí hiệu để biểu thị một âm:
Âm vị / k / được biểu thị bằng ba kí hiệu (con chữ): c, k, q. Khi / k / kết hợp với
các nguyên âm hàng trước (i, e, ê, iê) thì được ghi bằng con chữ “k”; khi kết hợp với các
nguyên âm hàng giữa và hàng sau (u, ư, ơ, a, ă, â, o, ô, ươ, uô) thì được ghi là con chữ
“c”; khi kết hợp với âm đệm thì ghi là “q”.
Ví dụ: kết, kiên, của, cải, quả, quận, quăng…

✓Âm vị /-i- / được biểu thị bằng hai kí hiệu: i, y
✓Âm vị / - / (gờ) được biểu thị bằng hai kí hiệu: g, gh
✓Nguyên âm đôi /-ie-/ được biểu thị bằng bốn kí hiệu: iê, yê, ia, ya. ✓
Nguyên âm đôi /-w -/ được biểu thị bằng hai kí hiệu: ươ, ưa
✓Nguyên âm đôi /-u -/ được biểu thị bằng hai kí hiệu: uô, ua.
- Vi phạm tính đơn vị của kí hiệu, tức là một kí hiệu biểu thị nhiều âm khác nhau. Chẳng
hạn, con chữ “a” khi được dùng ghi âm vị /a/ lúc lại dùng để viết âm vị /ă/.
Chữ viết tiếng Việt gồm có:
- 12 nguyên âm đơn : a, ă, â, e, ê, i, y, o, ô, ơ, u, ư. Trong đó, hai nguyên âm
“o” và “u” dùng để ghi âm đệm và 3 nguyên âm đôi : iê / yê, ia / ya; uô / ua; ươ / ưa.
- 17 phụ âm: b, c, d, đ, g, h, k, l, m, n, p, q, r, s, t, x,v.
- 6 thanh điệu: ngang ( - ), huyền ( \ ), ngã ( ~ ), hỏi ( ? ), sắc ( / ), nặng ( . ) 2. Rèn
luyện kĩ năng về chính tả
2.1. Đặc điểm chính tả tiếng Việt
- Chính tả là việc viết đúng chữ viết theo chuẩn mực: viết đúng âm, đúng thanh
trong âm tiết. Rộng hơn, chính tả còn bao gồm cả việc viết hoa, viết các chữ số, viết từ
ngữ mượn từ tiếng nước ngoài theo đúng chuẩn mực.
5
- Tiếng Việt là ngôn ngữ phân tiết tính. Các âm tiết được tách biệt rõ ràng trong
dòng lời nói.
Ví dụ: Tôi yêu em đến nay chừng có thể (8 âm tiết)
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai (8 âm tiết)
- Mỗi âm tiết tiếng Việt đều mang một thanh điệu nhất định. Khi viết chữ, phải đánh
dấu thanh điệu lên âm chính. Trong trường hợp có hai kí hiệu biểu thị âm chính thì có ba
cách đánh dấu thanh điệu:
✓Khi một trong hai kí hiệu có dấu phụ: Ghi dấu thanh lên kí hiệu có dấu phụ.
Ví dụ: tiếng, yến, suốt, chứa, quyển, chứa, cửa..
✓Khi cả hai kí hiệu không có dấu phụ: Ghi dấu thanh lên kí hiệu đầu tiên (từ trái
sang phải).

