CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
“Một số biện pháp giúp giáo viên tạo sự mạnh dạn tự tin trong giao tiếp
cho trẻ mẫu giáo người DTTS ở trường mẫu giáo Trà Leng-Huyện Nam Trà
My – Quảng Nam”.
1. Mô tả bản chất của sáng kiến:
Trong quá trình dạy học của mỗi giáo viên, các cô giáo luôn ý thức được sự
cần thiết phải xây dựng, phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ phù hợp với việc
phát triển tâm sinh lý lứa tuổi nhưng trong thực tế hầu hết giáo viên hay chú trọng
tới việc rèn nề nếp lớp, nề nếp trẻ để luôn trật tự, yên tĩnh và giáo viên luôn nghĩ
rằng nếu vui vẻ và dễ dãi thì sẽ mất nề nếp gây ồn ào mất trật tự trong lớp. mặt
khác cô thường dạy rập khuôn theo giáo án ít có sự linh hoạt trong các hoạt động
học ở lớp
Một điều đáng nói nữa ở đây đa số trẻ em là người dân tộc thiểu số sự mạnh
dạn tự tin của trẻ rất ít, trẻ rất là thụ động, nhút nhát không dám trò chuyện với cô
và bạn bè khi đến lớp.Mặt trái của việc đó là trẻ mất đi sự tự tin, mạnh dạn, sáng
tạo của bản thân và chính điều này đã ảnh hưởng rất lớn ở trường phổ thông sau
này.
Để khắc phục vấn đề này tôi đề ra một số giải pháp cụ thể hướng dẫn giáo
viên giúp các cháu phát triển được tính hồn nhiên, chủ động, mạnh dạn, tự tin
đúng như lứa tuổi mình cần phải thế.Ngoài ra với những trường thuộc vùng xa,
như trường mẫu giáo Trà leng chúng tôi, lại càng ít trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện
trước mọi người. Chính vì thể tôi viết các giải pháp giúp cho giáo viên tạo được sự
mạnh dạn tự tin trong giao tiếp cho trẻ người DTTS ở trường mẫu giáo Trà Leng,
Nam Trà My, Quảng Nam
1.1. Các giải pháp thực hiện:
+ Giải pháp 1: Nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên
+ Giải pháp 2: Chỉ đạo đội ngũ giáo viên xây dựng môi trường lớp tích cực
Tạo môi trường giao tiếp thân thiện
1
+ Giải pháp 3: Công tác phối kết hợp với phụ huynh.
+ Giải pháp 4: Cho trẻ tham gia trải nghiệm vào tất cả các hội thi của
trường tổ chức
+ Giải pháp 5: Học và nói tiếng “Mơ Nông” đơn giản cùng với trẻ.
* Các bước và cách thực hiện:
* Giải pháp 1: Nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên
- Chương trình giáo dục Mầm Non tốt là một chương trình lấy trẻ làm trung
tâm. Với chương trình này sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện, không
chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể
chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ.Vì vậy chương trình giáo dục Mầm Non
mới đòi hỏi giáo viên phải có nhiều thủ thuật hấp dẫn, thu hút trẻ. Tạo nhiều tình
huống làm phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ.
- Ngay từ đầu năm học nhà trường đã hỗ trợ tài liệu để giáo viên tham khảo.
Cử giáo viên cốt cán tham gia các đợt tập huấn do các cấp tổ chức về trường để tập
huấn lại cho toàn bộ giáo viên. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên,
hướng dẫn giáo viên cách soạn giảng, cách lập kế hoạch…
- Trong bối cảnh GD-ĐT chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch COVID-19, để
chuyên môn thực hiện tốt và có hiệu quả trước tiên tôi lên kế hoạch dựa vào kế
hoạch năm học chuyên môn phòng dục như: Kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học;
kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho CBGV; kế hoạch chăm sóc, nuôi dưỡng và
giáo dục trẻ theo từng lứa tuổi; kế hoạch đánh giá trẻ 5 tuổi theo Bộ chuẩn; Quy
định về hồ sơ sổ sách, phương pháp soạn giáo án của từng bộ môn phù hợp với
từng độ tuổi… Phù hợp với tình hình covid-19 đang diễn biến phức tạp, Mọi kế
hoạch được lập ra từ đầu năm học và được thông qua hội đồng nhà trường.
- Do đặt thù của xã đa số các điểm đều nằm rải rác các thôn đường xá đi lại
rất khó khăn nên tổ chức sinh hoạt chuyên môn một tháng một lần sau mỗi chủ đề
để giải quyết những tồn đọng, thắc mắc của đội ngũ giáo viên trong chủ đề mình
vừa thực hiện và có kế hoạch cho chủ đề tiếp theo. Ban Giám Hiệu luôn theo sát
công tác giảng dạy của giáo viên bàn giúp dỡ giải quyết những khó khăn vướng
mắc trong chuyên môn vì vậy chất lượng chuyên môn ngày càng được cải thiện.
- Trong kế hoạch giảng dạy giáo viên tự chọn đề tài sao cho phù hợp với tình
hình của lớp, khi giảng dạy phải linh hoạt và sáng tạo trong mọi tình huống
2
Giải pháp 2: Chỉ đạo đội ngũ giáo viên xây dựng môi trường lớp tích
cực Tạo môi trường giao tiếp thân thiện
- Mặc dầu gặp nhiều khó khăn vì trường sạt lỡ phải di dời họ tạm nhưng khi
được bàn giao vào ngôi trường mới xây. Các cô giáo lại bắt tay ngay vào xây dựng
môi trường lấy trẻ làm trung tâm để cho trẻ vui chơi và trải nghiệm để lớp học thật
sự là một tổ ấm yêu thương còn cô giáo là một người bạn lớn luôn luôn lắng nghe,
thấu hiểu và biết khuyến khích tính mạnh dạn tự tin cho bé. Cho bé tham gia
thường xuyên các hoạt động tham quan, lễ hội, sự kiện của trong trường, giao lưu
với các cô trong trường là tạo cơ hội cho bé được trải nghiệm một cách tích cực
mạnh dạn tự tin khi giao tiếp với người thân, bạn bè ngay tại chính ngôi trường bé
vui chơi và học tập.
- Chỉ đạo giáo viên tận dụng khu hành lang để xây dựng môi trường lấy trẻ
làm trung tâm để trẻ trải nghiệm như khu thể giới động vật bằng đá, khu biển đảo
quê em khu “Bé lắng nghe âm thanh”, “Khu phát triển thể chất,” Khu “Vườn cổ
tích”… đặt biệt là xây dựng “Thư viên của Bé” để cho trẻ có cơ hôi tải nghiệm với
tranh ảnh, sách báo tạo cơ hội cho trẻ tự tin hơn trong giao tiếp…
- Cô giáo luôn chủ động tạo mối quan hệ thân thiện và gần gũi để nói chuyện
với trẻ chắc chắn sẽ giúp cho trẻ có cảm giác thoải mái, có nhu cầu giao tiếp bằng
lời. Có nghĩa là trong tất cả mọi hoạt động của trẻ, giáo viên mầm non nên chú ý
quan sát và tạo tình huống kích thích trẻ trả lời cũng như nói lên nhu cầu suy nghĩ,
cảm xúc của bản thân mình với cô. Giáo viên phải biết lắng nghe và chờ đợi trẻ:
đây là việc làm cần thiết và có hiệu quả khi giáo viên tiếp xúc, giao tiếp với trẻ
trong quá trình tổ chức các hoạt động vui chơi cho trẻ. Bất kỳ người nào khi nói
cũng mong muốn người khác lắng nghe mình. Hơn nữa, giáo viên kết hợp vừa chờ
đợi vừa lắng nghe giúp trẻ giao tiếp được nhiều hơn. Khi lắng nghe giáo viên nên
thể hiện nét mặt vui, thân thiện và có cử chỉ khuyến khích trẻ nói
Giải pháp 3: Cho tất cả trẻ tham gia trải nghiệm vào các hội thi trường
tổ chức
- Thực hiện tốt kế hoạch nhiệm vụ trọng tâm cuả chuyên môn phòng đưa
ra, Tổ chức tốt chương trình văn nghệ vào các dịp quốc tế thiếu nhi, “Ngày hội bé
đến lớp’’….để cho các cháu mạnh dạn tự tin khẳng định mình trước đám đông.
- Ngoài ra Ban Giám Hiệu nhà trường còn mời các ban ngành đoàn thể ở
tại địa phương,và các bậc phụ huynh tham dự. Qua đó tạo cho phụ huynh niềm
3
phấn khởi khi thấy con em mình vui chơi và học tập hiểu được kết quả giáo dục
của cô giáo đối với con em mình. Làm mất đi suy nghĩ mặc cảm là người đồng bào
dân tộc thiểu số trong phụ huynh. Qua những hình thức trên giúp các cháu tiếp
xúc được với hoạt động tạo hình, kể chuyện, múa hát, sinh hoạt văn nghệ…Từ đó
giúp cho trẻ manh dạn, tự tin, vui tươi, hồn nhiên gần gũi thân thiết với bạn bè với
các cô giáo các cháu sẽ dần mất đi sự thụ động nhút nhát ngày đầu theo châm ba
mẹ bước chân vào ngôi trường Mầm non.
- Tham gia các hội thi do PGD và trường tổ chức, tôu chưvc cavc ngawy hôxi lêy:
biễu diễn văn nghệ mừng ngày nhà giáo Việt Nam, mừng ngày 8/3, mưwng xuân ...
cavc chavu tham gia râvt maxnh daxn vaw tưx tin. Đặc biệt là cavc chavu đay râvt maxnh daxn trow
chuyêxn vơvi cavc cô, không cown ruxt rew viw đov không phaui law cô lơvp miwnh.
- Ngoài tổ chức các hội thi ra, Ban giám hiệu chúng tôi luôn động viên các
lớp thực hiện thêm loại hình sinh hoạt văn nghệ, diễn kịch…Nhằm thực hiện tốt
các bài hát đã được học đồng thời qua sinh hoạt này phát huy cho trẻ tính mạnh
dạn, tự tin trước đám đông. Dám thể hiện cái trẻ biết và độc lập trong suy nghĩ và
dám khẳng định chính bản thân mình. Song trong đó cũng giúp cô phát hiện năng
khiếu của trẻ giúp trẻ cảm nhận tốt âm nhạc. Khi thực hiện chương trình sinh hoạt
văn nghệ : nhạc được sử dụng nhiều cách, nghe nhạc không lời để bé hát theo
nhạc. Qua những hình thức trên bé được tiếp xúc với âm nhạc thường xuyên, cùng
sinh hoạt với lớp thường xuyên sẽ tạo cho bé tự tin, vui tươi, mạnh dạn hồn nhiên
và gần gũi thân thiết cùng cô và các bạn. Bé sẽ dần mất sự thụ động và nhút nhát.
+ Giải pháp 4: Công tác phối kết hợp với phụ huynh.
- Khi tổ chức những buổi họp phụ huynh chúng tôi đến mời chính quyền địa
phương sang tham dự buổi họp, đồng thời tranh thủ tham mưu với cấp ủy đảng,
chính quyền địa phương cử giáo viên người địa phương những người có uy tín
sang dự các buổi họp, hỗ trợ nhà trường tuyên truyền với phụ huynh bằng tiếng địa
phương (Tiếng MơNông), giải thích cho phụ huynh (những phụ huynh không biết
tiếng phổ thông hoặc biết ít tiếng phổ thông, hiểu được mục đích của buổi đi họp,
nắm được nội dung đi họp mà nhà trường tổ chức triển khai, trao đổi thông tin hai
chiều tình hình của con em mình cho cô giáo và ngược lại để cả hai cùng nắm
thông tin về trẻ từ đó đưa ra các biện pháp để cô giáo nuôi dưỡng chăm sóc trẻ
được tốt hơn khi ở trường.
- Đây là là yếu tố rất quan trọng, chính vì vậy mà tôi thường xuyên trao đổi
với các bậc phụ huynh qua giờ đón trả - trẻ về tình hình đặc điểm ngôn ngữ của trẻ,
4
khả năng giao tiếp của trẻ. Thông qua đó các bậc phụ huynh nắm được đặc điểm,
sự giao tiếp của con em mình để cùng kết hợp với cô giáo đưa ra các biện pháp sao
cho phù hợp và đạt hiệu quả.
- Đồng thời nhắc nhở, vận động phụ huynh cố gắng dành nhiều thời gian để
tâm sự, trò chuyện với trẻ, lắng nghe trẻ nói, trẻ bày tỏ. Khi phụ huynh trò chuyện
với trẻ phải tỏ thái độ tôn trọng và chân thành với trẻ, đặt niềm tin vào khả năng
của trẻ. Ngoài ra cần nói rõ ràng mạch lạc, khích lệ trẻ bày tỏ nhu cầu nguyện vọng
của mình bằng nhiều cách khác nhau.
+ Giải pháp 5: Học và nói tiếng Mơ Nông đơn giản cùng với trẻ.
- Qua một đợt đi khảo sát chuyên môn giáo viên ở trên thôn cách điểm
chính 3-4 tiếng đồng hồ đi bộ, trong giờ dạy tôi quan sát thấy trẻ mới ra lớp năm
đầu tiên rất nhút nhát và rụt rè ít hiểu khi cô nói tiếng phổ thông , cô giáo bèn nhẹ
nhàng lại gần nói hai ba tiếng Mơ Nông đơn giản , tôi thấy tự nhiên trẻ rất thích
thú và mạnh dạn đứng lên hoạt động cùng cô
- Như vậy ban đầu khi trẻ chưa hiểu tiếng phổ thông cô phải nhẹ nhàng trò
chuyện bắng những tiếng Mơ Nông đơn giản làm cho trẻ mạnh dạn tự tin hơn rồi
dần dần cô có thể giải thích và bày lại cho trẻ nói tiếng phổ thông . có như vậy trẻ
không bị tự ti và mặt cảm. Từ đó tôi rút ra kinh nghiệm với đội ngũ giáo viên
muốn cho trẻ tự tin hơn trong giáo tiếp các cô giáo cắm bản day học trên các thôn
nóc của xã cơ bản phải nói được những tiếng Mơ Nông đơn giản hằng ngày để trò
chuyện với trẻ chưa thông thạo tiếng phổ thông,
- Hằng tháng trong buổi sinh hoạt chuyên môn, tôi thường đưa ra những việc
chưa thành công để các cô cùng thảo luận, phân tích cho giáo viên thất được làm
thế nào để đúng với lương tâm của một người giáo viên vùng cao, đó chính là
những công việc gần gũi mà hằng ngày các cô phải làm, để tạo cho trẻ vui tươi
mạnh dạn tự tin các cô gần giũ trò chuyện cùng trẻ đừng la rầy trách mắng khi trẻ
làm sai mà mà phải tôn trong thương yêu các cháu không phân biệt đối xử bất công
bằng với trẻ. Thường xuyên để ý giao tiếp và tạo cơ hội cho trẻ hoạt động.
-Trong quá trình giao tiếp và sử dụng tiếng kinh trẻ không hiểu thì giáo viên
phải sử dụng hai thứ tiếng hoặc vừa nói vừa cho trẻ nhìn vào sự vật qua những câu
chuyện đơn giản băng cách gợi cho cháu trả lời bằng những ngôn ngữ thông dụng
dần dần các cháu hết gò bó …Vào một ngày cuối năm học , khi tôi trở lại lớp đó
vào một đợt khảo sát tôi thấy có sự khắc hản , trẻ nói thạo tiếng kinh hơn , không
5