Giới thiệu và hướng dẫn cách nuôi Chích chòe Đất - chim non
Nguồn: hoind.tayninh.gov.vn
Chích chòe đất hay còn gọi là sẻ bụi đen, thuộc bộ sẻ,
phân họ chích chòe (Turdidae), sống ngoài đồng cỏ, bụi
cây, thường kiếm ăn và làm tổ trên mặt đất, trong bụi sát
mặt đất nên có tên gọi chích chòe đất. Loài này có nhiều ở
miền Đông và Tây Nam bộ. Tên khoa học: Saxicola
caprata, tên tiếng Anh: Pied Bushchat.
Cách lựa chim:
Nên lựa chim trống là chim có đốm lông trắng ở hai cánh, chim mái không có
đốm trắng này.
Mua chim non nên chọn chim đã mở mắt, mình phủ lông non và đã hết bọng
cứt. Chim nở được một tuần tuổi, mép vàng, há mỏ đòi ăn, chứng tỏ chim khỏe
mạnh, không sợ chết yểu.
Xem mắt, mỏ, cánh, chân không bị dị tật, các ngón chân còn đầy đủ móng là được.
Sắc lông phải đen, trắng rõ ràng thì sau này chim trưởng thành mới đẹp...Lựa chim
roi roi lông mỏng thì tốt, chim kệch cỡm dầy lông, cụt đòn sẽ không đẹp. Mua
được chim con ở vùng Đức Hòa, Đức Huệ (Long An) hoặc Bến Sỏi (Tây Ninh) thì
rất tốt vì chim vùng này siêng hót, mỏng lông, dài đòn, lông đen lông trắng rõ ràng
không lem nhem như các vùng khác, đặc biệt chim xòe bản đuôi rất rộng. Lưu ý
khi muốn nuôi chim non ta nên chọn chim con "đầu mùa" để nuôi, chim khỏe, ăn
mạnh, mau lớn.
Cho ăn:
Mỗi ngày nên cho chim non ăn sớm vì qua một đêm chim rất đói. Đút cho chim
ăn đến khi chim ngậm mỏ không ăn nữa thì thôi, mỗi giờ nên đút một lần, đến 8
giờ tối thì chùm áo lồng cho chim ngủ, tránh cho chim bị muỗi đốt, kiến cắn và
giữ ấm cho chim.
Cho chim ăn các loại sau: trứng kiến, cào cào nhúng nước, dế và ăn dặm thêm bột
đậu phộng trộn trứng (trộn với nước cho nhão rồi vo viên đút cho chim ăn). Đừng
quên cho chim uống nước, nhờ nước chim mau lớn, thiếu nước chim sẽ chết.
Sau 7 – 10 ngày đút ăn, chim con có thể nhảy đứng lên cầu, nên để cầu thật thấp
để chim có thể nhảy lên nhảy xuống dễ dàng, tạo cho chim hoạt động – "tập thể
dục" sẽ dễ tiêu hóa thức ăn, ăn nhiều và mau lớn.
Đến lúc này ta treo thêm cóng nước, cóng sâu cho chim tập tự ăn, vẫn đút thêm
cào cào non để chim quen chủ và dạn dĩ.
Tuần thứ ba có thể cho chim ăn bột nhão trộn với ít sâu tươi, bột nhão chỉ cho
ăn trong ngày, nếu ăn không hết thì phải đổ bỏ, bột bị chua chim ăn sẽ đau bụng.
Chim non là loại háu ăn nên lớn nhanh như thổi, đến tuần thứ tư chim có thể sống
tự lập, ăn uống không cần phải bón, đút nữa.
Chim nói gió:
Nói gió là chim "ba hoa chích chòe" trong miệng nho nhỏ, tự mình nghe. Lúc
đó cổ họng chim phồng lên, xẹp xuống liên tục phát ra những âm thanh "có dây có
nhợ"...Mới đầu chim nói gió nho nhỏ, dần dần lớn hơn, rõ hơn, dài hơn và ta đã có
thể thưởng thức tài nghệ của chú chim rồi.
Tập tắm:
Chim đã nên hình nên vóc, lông non đã cứng, nhảy nhót tung tăng, thấy tay
người biết đeo mổ là có thể tập tắm nước.
Sang chim qua lồng tắm, mới đầu chim không chịu qua lồng tắm thì bắt chim
thả qua, chim thấy lạ sẽ nhảy lung tung, ta nên để chim ở nơi yên tĩnh, trước đó
trong chậu tắm (không có nước) ta để sẵn một ít sâu tươi, chim thấy sâu bò, sẵn
đang đói thì xuống ăn, chờ chim ăn xong ta đuổi chim về lồng nuôi. Đuổi qua lồng
tắm, dụ chim ăn sâu trong chậu tắm rồi đuổi về lông nuôi cho chim quen, đó là tập
cho chim phản xạ có điều kiện và quen dần với lồng tắm. Về sau tiếp tục cho ít
nước và sâu vào chậu, chim ham ăn sâu, xuống nước quen rồi thì sẽ tự tắm. Nên
lưu ý không cho nước quá gối chim vì chích chòe đất là loài nhát nước, nếu đổ
nhiều nước chim sợ chết chìm sẽ không tắm. Cho chim tắm khoảng từ 10 – 12 giờ
trưa là tốt, chim tự tắm thì sẽ tự rỉa lông, chim lấu dầu ở bầu phao câu rỉa từng
cọng lông cho bộ lông mượt mà. Không nên gấp gáp bắt ép chim tắm khi đang còn
lo sợ, chim không chịu tắm sau này sẽ khó tập lại được.
Cầu lồng tắm nên đặt ngang với cầu lồng nuôi, chim trông thấy bay qua đậu dễ
dàng. Không nên thay đổi lồng tắm và chậu tắm khi chim đã quen cái cũ. Chim
tắm là chim xuống nước ngâm mình đập cánh, đập đuôi, xù lông, nhún đầu vung
vẩy nước văng tung toé, xong nhảy lên cầu rỉa lông là một đợt, cho chim tắm
khoảng ba đợt là đủ, xong cho chim về lồng nuôi và cho phơi nắng. Phơi nắng,
tắm nắng là chim đứng trên cầu rỉa lông, xuống đáy lồng duỗi cánh, duỗi đuôi, xù
lông cho nắng đi vào da, lông diệt rận, mạt. Cho chim tắm nắng khoảng 20 phút
thì mang vào chỗ mát, để chim khỏi "hóc nắng", khi chim tắm ta tranh thủ vệ sinh
lồng nuôi, thay bố lồng....và canh chừng chó, mèo vồ chim. Khi sang lồng tắm và
đuổi chim về lồng nuôi nên cẩn thận coi chừng sổng mất chim.
Trưởng thành
Sang đến tháng 5 dương lịch cũng bắt đầu mùa mưa, chim rũ bỏ lông "máu" để
trổ lông trưởng thành. Mới đầu lún phún vài cọng lông đen nhánh trên đầu, trên
mình. Lông đen dần dần từ đầu trổ xuống, lông cánh, lông đuôi mọc ra.
Lúc này chim đang thay lông, sức khỏe sút gảm nên tẩm bổ cho chim và dành thời
gian cho chim nghỉ ngơi, khoảng sau 2 tháng là chim thay lông xong, chim đã đổi
mới hoàn toàn, chim có bộ lông mới với hai mầu đen trắng rõ rệt. Chim tập hót lớn
nhưng còn ngắn chưa thành thục lúc này ta nên đem chim đi dợt là vừa.
Dợt chim
Mang chim đến những điểm dợt chim, ở đây chim gặp nhau khoe mẽ trổ giọng
ganh đua. Chim non mới trưởng thành nên treo xa xa mà học lóm, không nên treo
gần chim "già mùa" hung dữ sẽ làm cho chim mới hót hoảng sợ và ngừng hót
luôn. Chim chích chòe đất thường có giọng "tè tè", nếu được học giọng chích chòe
than sớm từ nhỏ thì sẽ mất giọng tè tè cố hữu đó.
Chim "có lửa - căng lửa"
Đến tháng 12 dương lịch là mùa khô, chim bắt đầu "có lửa" hót sổng, chim có
lửa là chim "họng đen", lông chim ép sát, thon thả gọn gàng. Lúc này chim vào
mùa kết bạn nên thường xệ cánh, xòe đuôi múa may...và chuẩn bị cho ra những
lứa chim non mới..
Chích chòe đất được nuôi trong lồng cao 32cm, đường kính đáy 23 – 25cm là
phù hợp, hiện nay chỉ cần ra tiệm chim nói mua lồng chòe đất là ta sẽ có được rất
nhiều lựa chọn cho con chim cưng của mình.
