Ch−¬ng VIII. B¶o tån nguån gen c©y rõng
Ch−¬ng VIII. B¶o tån nguån gen c©y rõng
1. TẠISAOPHẢIBẢOVỆNGUỒNGENCÂYRỪNG.
Khái
niệm
chung
:
Bảo
tồn
nguồn
gen
rừng
là
bảo
tồn
đa
dạng
di
Khái
niệm
chung
:
Bảo
tồn
nguồn
gen
rừng
là
bảo
tồn
đa
dạng
di
truyềncầnthiết cho các loài cây rừng nhằmphụcvụcho công tác cảithiện
giống trướcmắthoặc lâu dài, tạichỗhoặcnơi khác.
Có
3
lý
do
chính
giải
thích
nguyên
nhân
này
là
:
Có
3
lý
do
chính
giải
thích
nguyên
nhân
này
là
:
Lý do thứnhất:Rừng tựnhiên đang bịsuy giảmcảvềsốlượng và chất
lượng
Lý
d
thứ
hi
Tồ
ừ
khô
th
i
h h
à
khô
tậ
h
à
Lý
d
o
thứ
h
a
i
:
T
r
ồ
ng r
ừ
ng
khô
ng
th
eo qu
i
h
oạc
h
v
à
khô
ng
tậ
pc
h
ung v
à
o
những loài cây bảnđịacókhảnăng bịtiêu diệtmàthường tập chung vào
những loài có giá trịkinh tế,dễgây trồng.
Lý
d
thứ
b
Ki h
hiệ
út
từ
á
ướ
tiê
tiế
h
thấ
khi
ki h
tế
Lý
d
o
thứ
b
a:
Ki
n
h
ng
hiệ
mr
út
ra
từ
c
á
cn
ướ
c
tiê
n
tiế
nc
h
o
thấ
y
khi
ki
n
h
tế
còn kém phát triển và ngay trong tiếntrìnhpháttriểnkinhtếnói chung và
kinh tếlâm nghiệpnóiriêngthìhầuhết các quốcgiachỉchú ý đến phát
triển
về
mặt
kinh
tế
đối
với
những
loài
có
giá
trị
kinh
tế
mà
không
chú
triển
về
mặt
kinh
tế
đối
với
những
loài
có
giá
trị
kinh
tế
mà
không
chú
trong đếnnhững loài ít có giá trị.
Ch−¬ng VIII. B¶o tån nguån gen c©y rõng
2. ĐẶCĐIỂMCỦABẢOTỒNNGUỒN GEN CÂY RỪNG.
2
.
1
.
Bảo
vệ
nguồn
gen
cây
rừng,
bảo
tồn
các
đa
dạng
di
truyền
.
2
.
1
.
Bảo
vệ
nguồn
gen
cây
rừng,
bảo
tồn
các
đa
dạng
di
truyền
.
Mụcđích chính củabảotồnnguồngenlàgiữđượcvốn gen lâu dài cho công
tác cảithiệngiống, nên bảotồn nguồn gen cho bấtcứmột loài động thựcvậtnào
trướchếtcũng là lưugiữcác đadạng di truyềnvốncócủa chúng để làm nền cho các
ố
ồ
ồ
công tác chọngi
ố
ng. Đadạng loài đ
ồ
ng nghĩavớiđadạng sinh học,
b
ảot
ồ
n các dạng
biếndịsống dưới loài (di truyền) và bảotồn các biếndịcá thểvà các dạng vậtchất
di truyền.
Biến
dị
di
truyền
cây
rừng
bao
gồm
:
Biến
dị
giữa
các
loài
nghĩa
là
sự
đa
dạng
Biến
dị
di
truyền
cây
rừng
bao
gồm
:
Biến
dị
giữa
các
loài
nghĩa
là
sự
đa
dạng
của các loài cây rừng, biếndịmứcdướiloàibaogồm các biếndịxuấtxứ,biếndịcá
thể. Tuy nhiên, vấnđề bảotồn không theo khuôn mẫu chung mà tuỳtrường hợpcụ
thể:
-Cóloàicógiátrịkinh tế, có nguy cơtuyệtchủng cao.
- Lý do là do chúng là loài đặchữu
- Trong một loài không phảibảotồntấtcảbiếndịdưới loài, thường bảotồn
các biếnbịcó ý nghĩa khoa họcvàkinhtế.
Ch−¬ng VIII. B¶o tån nguån gen c©y rõng
2.2. Bảotồngắnvớibảovệthiên nhiên.
Vớiđ
cđiểm có tính đad
ạ
n
g
cao vềthành
p
hầnloài
,
n
g
uồn
g
en câ
y
ạg
p
,
g
g
y
rừng rất phong phú, trong đómộtsốloài là chưacóíchhoặcchưabiếtgiá
trịsửdụng của chúng, sốloài đượcgâytrồng và sửdụng không nhiều, đặc
biệthơnlàhầuhết các loài cây rừng có đờisống dài ngày, phân bốrộng với
nhiềubiếndịchưađược tìm ra. Vì vậy, nhiệmvụcủabảotồn tính đadạng
di truyền, bảotồnnguồn gen cây rừngcòncónétđặc thù là phảigắnvới
nhiệmvụbảovệtựnhiên.
Tuy nhiên, giữabảotồn nguồngenvàbảotồntựnhiên có sựkhác biệtnhư:
-Đốitượng củabảotồntựnhiên là bảovệhệsinh thái (ĐV, TV,
VSV,...).
-Đốitượng củabảotồn nguồn gen cây rừng là các biếndịdi truyền.
Vì thế, ngay trong mộtkhubảotồntựnhiên có thếbao gồm nhiều khu bảo
tồnn
g
uồn
g
en. Để
b
ảotồnn
g
uồn
g
en tron
g
m
ộ
tloàicâ
y
nào đón
g
ườitacó
g
g
g
g
g
ộ
y
g
thểthiếtlập nhiềuđịađiểmbảotồnởcác khu bảotồntựnhiên khác.
Ch−¬ng VIII. B¶o tån nguån gen c©y rõng
3. CÁC ƯU TIÊN TRONG BẢOVỆNGUỒN GEN CÂY RỪNG.
3
1
Các
loài
cần
được
ưu
tiên
3
.
1
.
Các
loài
cần
được
ưu
tiên
.
- Các loài có nguy cơbịtiêu diệt, tuyệtchủng (mứcđộ nguy cấp)
+Sốlượng cá thểrất ít, biếnđộng sốlượng theo thời gian, biếnđộng giảmdần.
+
Mất
cân
đối
về
tỷ
lệ
cá
thể
theo
tuổi
hoặc
theo
cấp
tuổi
trong
đó
cá
thể
tuổi
+
Mất
cân
đối
về
tỷ
lệ
cá
thể
theo
tuổi
hoặc
theo
cấp
tuổi
,
trong
đó
cá
thể
tuổi
non tỷlệít hơnhoặctỷlệcây tái sinh ít.
+Khảnăng ra hoa, quả,khảnăng kếthạtchắc(hữuthụ).
Mất
cân
bằng
giới
tính
(loài
tỷ
lệ
đực/cái)
-
Mất
cân
bằng
giới
tính
(loài
tỷ
lệ
đực/cái)
.
+ Các loài có giá trịkinh tế.
+ Các loài có giá trịxã hội – khoa học: Thểhiệnvaitròvớisựphát triển ngành
hề
tề
thố
(â
Điề
Tà
>
t
hẩ
hộ
tự
hiê )
ng
hề
t
ruy
ề
n
thố
ng
(
c
â
y
Điề
u,
T
r
à
m,... =
>
t
ạora
phẩ
mn
h
u
ộ
m
tự
n
hiê
n
)
+ Các loài đặchữu: Chỉcó ởmộtkhuvực(quốcgia,vùnglãnhthổ,địa
phương).
Lài
à
ó
hiề
tiê
hí
t
à
đ
tiê
t
bả
tồ
L
o
ài
c
à
ng c
ó
n
hiề
u
tiê
uc
hí
quan
t
rọng c
à
ng
đ
ượcưu
tiê
n
t
rong
bả
o
tồ
n.