Hiệu quả của tài liệu giáo dục sức khỏe về dấu hiệu nhận biết đột quỵ cho cộng đồng

Đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật trên toàn cầu, với số liệu đáng báo động về ca mắc mới và tỷ lệ tử vong tại Việt Nam. Sự hạn chế trong nhận thức của cộng đồng về các dấu hiệu sớm của đột quỵ thường dẫn đến việc nhập viện muộn, làm giảm đáng kể cơ hội điều trị kịp thời và phục hồi chức năng. Trong bối cảnh đó, giáo dục sức khỏe (GDSK) đóng vai trò thiết yếu như một giải pháp chiến lược để nâng cao nhận thức và hành động. Nghiên cứu này đặt mục tiêu xây dựng và đánh giá hiệu quả của bộ tài liệu GDSK về nhận biết đột quỵ, dựa trên mô hình BEFAST và học thuyết Niềm tin sức khỏe (HBM), nhằm góp phần cải thiện sức khỏe cộng đồng.

Cộng đồng, đặc biệt là người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên, những người quan tâm đến việc nhận biết sớm và phòng ngừa đột quỵ.

Nghiên cứu này đã phát triển và đánh giá tính hiệu quả của bộ tài liệu giáo dục sức khỏe (GDSK) về nhận biết đột quỵ, tích hợp mô hình BEFAST và học thuyết Niềm tin sức khỏe (HBM). Phương pháp nghiên cứu là can thiệp trước-sau, thực hiện trên 99 người trưởng thành tại Phường Bình Hưng Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh. Bộ công cụ GDSK bao gồm bài trình chiếu PowerPoint, brochure và móc khóa, được thẩm định bởi hội đồng chuyên gia sử dụng công cụ PEMAT, cho thấy mức độ dễ hiểu và khả năng hành động cao (đạt 97% cho slide và móc khóa, 83% cho brochure). Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt về kiến thức và thái độ của đối tượng nghiên cứu sau can thiệp. Cụ thể, điểm kiến thức trung bình tăng từ 11,16 lên 15,36 (p < 0,001) và điểm thái độ tăng từ 19,96 lên 24,15 (p < 0,001). Phân tích nhóm cũng chỉ ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm đã biết và chưa biết dấu hiệu đột quỵ trước can thiệp (p = 0,007). Những phát hiện này khẳng định tính hiệu quả, dễ hiểu và dễ áp dụng của các tài liệu GDSK dựa trên BEFAST và HBM trong việc nâng cao nhận thức và thái độ cộng đồng. Điều này có hàm ý quan trọng trong việc triển khai các chương trình can thiệp cộng đồng rộng rãi, góp phần giảm thiểu tỷ lệ tử vong và tàn phế do đột quỵ tại Việt Nam thông qua việc phát hiện sớm và phản ứng kịp thời.