Kiến thức, thái độ và thực hành phòng bệnh viêm gan B ở người đồng bào Chăm từ 18-60 tuổi tại tỉnh Lâm Đồng

Viêm gan B (HBV) vẫn là một thách thức sức khỏe cộng đồng toàn cầu nghiêm trọng, gây ra các biến chứng nguy hiểm như xơ gan và ung thư gan. Tại Việt Nam, đặc biệt là tỉnh Lâm Đồng, nơi có tỷ lệ lưu hành HBV cao và đông đảo cộng đồng người Chăm sinh sống, vấn đề này càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, dữ liệu nghiên cứu về nhận thức và thực hành phòng bệnh tại khu vực này còn hạn chế. Việc nâng cao kiến thức, thái độ và thực hành phòng bệnh viêm gan B trong cộng đồng là vô cùng quan trọng để kiểm soát sự lây nhiễm. Nghiên cứu này đặt mục tiêu xác định tỷ lệ kiến thức đúng, thái độ tốt, thực hành đúng và các yếu tố liên quan về phòng bệnh viêm gan B ở người đồng bào Chăm từ 18–60 tuổi tại Lâm Đồng, nhằm cung cấp bằng chứng cho các chiến lược can thiệp y tế công cộng hiệu quả.

Các nhà nghiên cứu y tế công cộng, các nhà hoạch định chính sách, cán bộ y tế và các tổ chức cộng đồng quan tâm đến phòng chống bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là viêm gan B, và sức khỏe của các cộng đồng dân tộc thiểu số tại Việt Nam.

Nghiên cứu cắt ngang này đã điều tra kiến thức, thái độ và thực hành phòng bệnh viêm gan B của 570 người đồng bào Chăm trong độ tuổi 18–60 tại tỉnh Lâm Đồng từ tháng 01 đến 05 năm 2024. Sử dụng phương pháp chọn mẫu cụm PPS nhiều giai đoạn, dữ liệu được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp bằng bộ câu hỏi được soạn sẵn và phân tích bằng phần mềm Epidata, Stata 17.0. Kết quả cho thấy tỷ lệ kiến thức chung đúng về viêm gan B chỉ đạt 50,9%, thái độ tốt là 46,0% và thực hành đúng chỉ ở mức 38,8%. Mặc dù có mối liên quan giữa kiến thức và thực hành, cũng như giữa thái độ tốt với trình độ học vấn sau đại học và nghề nông dân, nhìn chung, nhận thức và phòng bệnh của người dân vẫn chưa được cải thiện đáng kể. Đặc biệt, nghiên cứu chỉ ra rằng kiến thức đúng có liên quan đáng kể đến các yếu tố nhân khẩu học và socio-kinh tế, tương tự với thực hành đúng. Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết của các can thiệp y tế công cộng tập trung vào nhóm đối tượng trung niên, có tiền sử bản thân hoặc gia đình mắc bệnh viêm gan B. Việc khuyến khích tiêm ngừa vắc xin HBV chủ động là một giải pháp thiết yếu để nâng cao hiệu quả phòng bệnh. Nghiên cứu cung cấp dữ liệu cơ bản quan trọng để xây dựng các chương trình giáo dục sức khỏe và can thiệp phù hợp nhằm cải thiện nhận thức và thực hành phòng chống viêm gan B trong cộng đồng người Chăm tại Lâm Đồng.