Khảo sát kiến thức, thái độ và hành vi của sinh viên khối ngành Khoa học sức khỏe tại Thành phố Hồ Chí Minh về các biện pháp tránh thai

Giáo dục sức khỏe sinh sản toàn diện đóng vai trò thiết yếu trong việc chuẩn bị cho thế hệ trẻ một cuộc sống an toàn và hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn vẫn ở mức đáng báo động trên toàn cầu và tại Việt Nam. Tình trạng thiếu hụt kiến thức về các biện pháp tránh thai (BPTT) đang là rào cản lớn đối với công tác kế hoạch hóa gia đình, dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và tâm lý. Sinh viên khối ngành Khoa học sức khỏe (KHSK), với vai trò tiên phong trong chăm sóc sức khỏe, cần được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng về BPTT. Nghiên cứu này nhằm khảo sát thực trạng kiến thức, thái độ và hành vi liên quan đến BPTT của sinh viên KHSK tại TP.HCM, từ đó đề xuất các giải pháp giáo dục hiệu quả, góp phần nâng cao sức khỏe sinh sản cho giới trẻ.

Giảng viên, nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực y tế công cộng và giáo dục sức khỏe sinh sản, đặc biệt những người quan tâm đến sinh viên khối ngành khoa học sức khỏe.

Nghiên cứu cắt ngang này đã khảo sát kiến thức, thái độ và hành vi về các biện pháp tránh thai (BPTT) của 528 sinh viên khối ngành Khoa học sức khỏe tại Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 01 đến tháng 05 năm 2025 thông qua bảng câu hỏi tự trả lời. Mục tiêu là làm rõ thực trạng KAP và mối liên quan với các yếu tố nhân khẩu học, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục sức khỏe sinh sản. Kết quả cho thấy 52,5% sinh viên đạt mức kiến thức tốt về tránh thai, và 47,3% có thái độ tích cực. Đa số sinh viên hiểu rõ về công dụng của bao cao su (85,4%) và không đồng tình với quan điểm chỉ phụ nữ chịu trách nhiệm về tránh thai (95,3%). Kiến thức và thái độ có mối tương quan đáng kể với năm học và ngành học; trong khi giới tính và mức chi tiêu cá nhân hàng tháng ảnh hưởng đến hành vi sử dụng BPTT. Mặc dù thái độ tích cực phổ biến, kiến thức về kế hoạch hóa gia đình và BPTT nhìn chung vẫn ở mức trung bình. Điều này cho thấy có sự chênh lệch giữa nhận thức và hành vi thực tế, với tỷ lệ sử dụng BPTT trong nhóm sinh viên này còn thấp. Nghiên cứu hàm ý rằng cần thiết phải tăng cường các chương trình truyền thông và giáo dục về BPTT, đặc biệt chú trọng đến sinh viên y khoa. Việc thiết kế các chương trình này cần phù hợp với đặc điểm nhân khẩu học và kinh nghiệm học tập của sinh viên, nhằm trang bị cho họ kiến thức, thái độ và hành vi đúng đắn, từ đó giúp họ trở thành những người tiên phong hiệu quả trong công tác nâng cao sức khỏe sinh sản và giảm thiểu tình trạng mang thai ngoài ý muốn.